Από την Έρρικα Λευθέρη για The Body

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας. Είναι μια εκφυλιστική ασθένεια του εγκεφάλου, μη θεραπεύσιμη, που πήρε το όνομά της, το 1906, από τον ψυχίατρο και νευροπαθολόγο Aloysius Alzheimer. Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο ανησυχητικά προβλήματα υγείας παγκοσμίως. Τις περισσότερες φορές εμφανίζεται σε άτομα άνω των 65 ετών, αν και υπάρχει η πιθανότητα πρόωρου Αλτσχάιμερ, ίσως και πριν τα 50.

Αλτσχάιμερ και άνοια
Πολλές φορές συγχέουμε λανθασμένα το Αλτσχάιμερ με την άνοια. Η άνοια είναι ένας γενικός όρος, που αφορά σε διάφορες ασθένειες, μία από αυτές και το Αλτσχάιμερ. Σύμφωνα με το Alzheimer’s Disease International, υπάρχουν σήμερα 44 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν με άνοια σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2030 ο αριθμός αναμένεται να ανέλθει σε 67,5 εκατ., ενώ μέχρι το 2050 σε 115,4 εκατ.

Έγκαιρη διάγνωση
Το σημαντικότερο ίσως ρόλο στην πορεία ενός ασθενούς με Αλτσχάιμερ παίζει η έγκαιρη διάγνωση. Μέσα από αυτή μπορεί να διασφαλιστεί η ποιότητα της ζωής του ασθενούς, αλλά και η ψυχική υγεία των συγγενών και όσων έχουν αναλάβει τη φροντίδα του. Δεν πρέπει, όμως, να πανικοβαλλόμαστε, αφού οι ηλικιωμένοι πολύ συχνά παρουσιάζουν προβλήματα μνήμης ή δυσκολεύονται να κάνουν καθημερινά πράγματα. Στην περίπτωση, όμως, που τα συμπτώματα επιδεινώνονται, τότε θα πρέπει να απευθυνθούμε άμεσα σε γιατρό.

Τι ακριβώς συμβαίνει;
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι αργή και προοδευτική. Καθώς εξελίσσεται, οι καθημερινές δραστηριότητες επηρεάζονται σταδιακά. Με την πάροδο του χρόνου, οι δυσκολίες μεγαλώνουν, καταλήγοντας, σε προχωρημένο στάδιο, στην ανικανότητα φροντίδας του εαυτού και εξάρτησης ολοκληρωτικά από τρίτους. Τα συμπτώματα δεν παρουσιάζονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε ασθενή. Συνήθως το πρώτο σύμπτωμα είναι η απώλεια μνήμης.
Παρακάτω μπορείς να δεις τα κυριότερα από τα συμπτώματα της νόσου, όπως τα βιώνουν οι ασθενείς στα πρώτα στάδιά της:

Μνήμη
Ένα από τα πρώτα ύποπτα συμπτώματα είναι η απώλεια μνήμης, και ιδιαίτερα της πρόσφατης. Μπορεί να παρατηρηθεί, για παράδειγμα, με επανάληψη της ίδιας ερώτησης πολλές φορές. Με την πάροδο του χρόνου και καθώς τα συμπτώματα χειροτερεύουν, η απώλεια μνήμης γίνεται εντονότερη, σε σημείο που ο ασθενής μπορεί να ξεχάσει το όνομά του ή να μην αναγνωρίζει οικεία του πρόσωπα.

Προσανατολισμός
Οι ασθενείς εμφανίζουν απώλεια προσανατολισμού, χάνονται στο δρόμο και αρκετές φορές δεν ξέρουν πώς να πάνε στον προορισμό τους, ακόμα κι αν βρίσκονται στη γειτονιά τους. Συχνά, αυτού του είδους η απώλεια συνοδεύεται από διαταραχές της αίσθησης του χρόνου.

Καθημερινές εργασίες
Οι ασθενείς με Αλτσχάιμερ δυσκολεύονται να κάνουν καθημερινές εργασίες, όπως είναι το μαγείρεμα, να χρησιμοποιήσουν το τηλέφωνο ή να γράψουν μια σημείωση. Αυτό που συμβαίνει είναι πως αδυνατούν να θυμηθούν τα βήματα για να διεκπεραιώσουν αυτές τις εργασίες, κάτι που για εμάς είναι αυτονόητο. Δεν πρέπει, όμως, να συγχέουμε αυτή τη δυσκολία με τη δυσκολία μου αντιμετωπίζει κάποιος για να λύσει ένα σύνθετο πρόβλημα.

Κριτική ικανότητα
Όσοι υποφέρουν από τη νόσο έχουν μειωμένη κριτική ικανότητα. Διακατέχονται από αδυναμία λήψης αποφάσεων, είτε για τον εαυτό τους είτε για άλλους. Για παράδειγμα, για το αν πρέπει να φοράει κανείς πουλόβερ το καλοκαίρι.

Κατανόηση και έκφραση λόγου
Ένα από τα σημάδια του Αλτσχάιμερ είναι η εμφάνιση δυσκολιών στο λόγο. Συχνά ο ασθενής ξεχνάει λέξεις ή τις αντικαθιστά με άλλες, ασυνήθιστες.

Ψυχολογία και Αλτσχάιμερ
Εκτός από τα νοητικά προβλήματα, ο ασθενής αντιμετωπίζει ορισμένα ψυχιατρικά συμπτώματα, που δημιουργούνται από τις χημικές αλλαγές που συμβαίνουν στον εγκέφαλό του.

al

Διάθεση & συμπεριφορά
Οι ασθενείς με Αλτσχάιμερ αντιμετωπίζουν πολύ συχνά αλλαγές στη διάθεσή τους, χωρίς να έχει συμβεί κάτι που να τις δικαιολογεί. Επίσης, μπορεί να εμφανίσουν επιθετικότητα, αρνητισμό ή ευερεθιστότητα.

Παραλήρημα
Το παραλήρημα, όπως και οι ψευδαισθήσεις, για παράδειγμα να νομίζουν πως βλέπουν κάποιον φίλο ή συγγενή από το παρελθόν που μπορεί να μη βρίσκεται στη ζωή, είναι από τα συνήθη συμπτώματα της νόσου.
Αντιμετώπιση
Αν και δεν υπάρχει δυνατότητα πλήρους θεραπείας από τη νόσο, υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να επιβραδύνουν τα συμπτώματα της νοητικής έκπτωσης, όπως επίσης και φάρμακα που μπορούν έως ένα βαθμό να ελέγξουν τα ψυχιατρικά συμπτώματα.

Είναι κληρονομικό;
Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα κρούσματα Αλτσχάιμερ δεν είναι κληρονομικά. Όμως, κάποια γονίδια που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα συνδέονται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου. Επίσης, μια γενετική μεταλλαγή που εντοπίζεται σε οικογένειες με ασθενείς μικρότερης ηλικίας μπορεί να ευθύνεται για τη νόσο.

Πρόληψη του Αλτσχάιμερ
Σύμφωνα με αγγλική έκθεση, ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο της άνοιας κατά 50%. Έτσι, στο πλαίσιο της πρόληψης της νόσου Αλτσχάιμερ πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν και οι παράγοντες κινδύνου εμφάνισης διαβήτη, όπως είναι η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Το κάπνισμα αποτελεί έναν ακόμα παράγοντα, αφού οι καπνιστές διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο. Επίσης, πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν η πνευματική λειτουργία. Άτομα που μπαίνουν στην τρίτη ηλικία με καλά ανεπτυγμένους και υγιείς εγκεφάλους έχουν μειωμένες πιθανότητες εμφάνισης άνοιας. Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι πως, ακολουθώντας έναν όσο το δυνατόν υγιεινότερο τρόπο ζωής, μειώνουμε τις πιθανότητες εμφάνισης της νόσου.

Το Αλτσχάιμερ είναι μεταδοτικό;
Βρετανοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως είναι πιθανό να προσβληθεί κάποιος από τη νόσο Αλτσχάιμερ κατά τη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης ή άλλης ιατρικής διαδικασίας, με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να προσβληθεί από τη νόσο Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ (γνωστή ως νόσο των «τρελών αγελάδων»). Έως σήμερα, η νόσος Αλτσχάιμερ θεωρείται τυχαία ή κληρονομική. Είναι η πρώτη φορά που επιστήμονες μιλούν για μετάδοση της νόσου από άνθρωπο σε άνθρωπο, σε ιατρικό επίπεδο όμως, για παράδειγμα από κάποιο μολυσμένο εργαλείο. Φυσικά, τα ευρήματα αυτά χρειάζονται περαιτέρω έρευνα, αφού βρίσκονται σε αρχικό στάδιο.

Τα πολλά περιττά κιλά στην ηλικία των 50 ετών μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου Αλτσχάιμερ σε νεότερη ηλικία απ’ ό,τι το αναμενόμενο, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική μελέτη.

Στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν 200.000 ασθενείς με άνοια και ο αριθμός αυτός μέχρι το 2050 αναμένεται να ξεπεράσει τους 600.000.

Το 2010 το κόστος της άνοιας παγκοσμίως ήταν 604 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στην Ευρώπη το 2006 ξεπέρασε τα 170 δις ευρώ. Έτσι, αν η άνοια ήταν χώρα, θα ήταν η 18η οικονομία στον κόσμο. Το κόστος αυτό αποτελεί το 1% του παγκόσμιου Α.Ε.Π.

Η πρόληψη σε κάθε περίπτωση είναι η μισή διαδρομή για να αλλάξεις μια πορεία. Στην περίπτωση του Αλτσχάιμερ ονομάζεται δίαιτα MIND και είναι μια διατροφή που, αν την ακολουθήσεις, είναι βέβαιο πως ο μελλοντικός σου εαυτός θα σε ευχαριστεί!

Με αποδείξεις
Η δίαιτα MIND αποτελεί ανακάλυψη των τελευταίων ετών. Οι οδηγίες που την ορίζουν προκύπτουν από το συνδυασμό της μεσογειακής δίαιτας και της δίαιτας DASH, η οποία συστήνεται σε υπερτασικούς ασθενείς και έχει ως βασικό στόχο τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και τη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, η δίαιτα MIND μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ και της άνοιας, με την πάροδο της ηλικίας. Τα ίδια οφέλη φαίνεται να απολαμβάνουν και όσοι ακολουθούν τις αρχές της μεσογειακής διατροφής ή της δίαιτας DASH, με τη διαφορά ότι η δίαιτα MIND μπορεί να προσφέρει σημαντικά αποτελέσματα ακόμα και σε όσους την ακολουθούν κατά προσέγγιση και όχι αυστηρά.

Ακολούθησε το πρόγραμμα
Οι διατροφικές οδηγίες που ακολουθούν τη δίαιτα MIND περιλαμβάνουν την τακτική, καθημερινή κατανάλωση πράσινων φυλλωδών λαχανικών, αμυγδάλων, φρούτων –και κυρίως της οικογενείας των berries–, τη χρήση του ελαιόλαδου ως βασικής λιπαρής ύλης, την επιλογή 3 μερίδων δημητριακών ολικής άλεσης ημερησίως, την επιλογή των οσπρίων, με έμφαση στα φασόλια, και άλιπων πρωτεϊνούχων τροφίμων, όπως είναι το ψάρι και το κοτόπουλο. Αντίθετα, σχεδόν αποκλείει την κατανάλωση κόκκινου κρέατος, βουτύρου, γλυκών, τηγανητών και fast food. Τα οφέλη της αποδίδονται κυρίως στη χρήση τροφίμων φιλικών προς την εγκεφαλική και νευρική λειτουργία.

Όχι στενά όρια
Σε γενικές γραμμές, ο περιορισμός της κατανάλωσης ζωικών λιπαρών, η αύξηση της πρόσληψης ακόρεστου λίπους, με έμφαση στα ω-3 λιπαρά οξέα, φυτικών ινών και αντιοξειδωτικών συστατικών αποτελεί σύσταση για την πρόληψη των περισσότερων χρόνιων νόσων για όλους τους ανθρώπους και όχι μόνο εκείνους που παρουσιάζουν κάποια γονιδιακή προδιάθεση. Στη μελέτη, όμως, των παραπάνω ερευνητών παρατηρούμε την εισαγωγή μίας νέας παραμέτρου, που είναι και το κλειδί για τις «άβατες» περιοχές των ημερών που διανύουμε. Οι περισσότεροι άνθρωποι αδυνατούν να υιοθετήσουν αυστηρά οποιαδήποτε οδηγία, ειδικά όταν αναφερόμαστε στην πρόληψη και όχι την αντιμετώπιση κάποιας νόσου. Στη μελέτη των ευεργετικών επιδράσεων της εν λόγω δίαιτας βλέπουμε την αναφορά για μείωση του κινδύνου σε όσους ακολούθησαν τις οδηγίες σε μέτριο επίπεδο και όχι αυστηρά. Αυτοί παρουσίασαν μείωση του κινδύνου κατά 35%, ενώ οι υπόλοιποι κατά 53%.

Νέος τρόπος ζωής
Εμπειρικά, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η τακτική αυτή ανοίγει ένα μεγάλο παράθυρο για να μπει στην προσπάθεια ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που επιθυμεί τη διατήρηση της υγείας του αλλά δεν διατίθεται να κάνει θυσίες. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί σταδιακά να βελτιώνει τις διατροφικές του συνήθειες και να πλησιάζει ολοένα και περισσότερο στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Έρευνα που έγινε από τον καθηγητή Morris, εμπνευστή της εν λόγω δίαιτας, και τους συνεργάτες του έδειξε ότι η δίαιτα MIND μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης νευρολογικών διαταραχών κατά 35%, ενώ με αυστηρή τήρηση των κανόνων το ποσοστό μείωσης έφτανε στο 53%.

 

Διαβάστε ακόμα στο youweekly.gr:

Μην αφήνετε ποτέ τα μπουκάλια του νερού στον ήλιο! Μάθετε τους κινδύνους που καραδοκούν

Eλιές στο δέρμα: Πότε πρέπει να ανησυχήσετε για το αν είναι καρκίνος

Μην τρομάζετε! Τι συμβαίνει πραγματικά όταν «πέφτουμε από ψηλά» στον ύπνο;

Τα καλύτερά μας σήμερα:

Συγκλονίζει η εξομολόγηση της Νανάς Καραγιάννη: «Έφτασα στο θάνατο γιατί…»

Το τερμάτισε! Δείτε την κόρη της Βίκυς Σταυροπούλου να κάνει κατακόρυφο με μαγιό και να προκαλεί σεισμό

Ανατριχιαστικό! Η επιθυμία του Ανδρέα Μπάρκουλη λίγο πριν κλείσει τα μάτια του

loading...