Από τη Διονυσία Καρακεκέ για The Body

 

Ξυπνάς κάθε πρωί με έντονο βήχα; Δυσκολεύεσαι να αναπνεύσεις και νιώθεις συχνά ότι πνίγεσαι; Μήπως πάσχεις από ΧΑΠ;

Αν και η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου σε όλο τον κόσμο, παραμένει μια άγνωστη ασθένεια για πολλούς. Γνωστή ως η ασθένεια των καπνιστών, πλήττει κυρίως τους… θεριακλήδες και συχνά ταυτίζεται λανθασμένα με το άσθμα. Μήπως ο πρωινός σου τσιγαρόβηχας δεν είναι και τόσο… αθώος;

Τι είναι η ΧΑΠ;

Η ΧΑΠ είναι μια χρόνια και περίπλοκη πάθηση των πνευμόνων, η οποία, σε αντίθεση με το άσθμα, χαρακτηρίζεται από μόνιμη, μη αναστρέψιμη απόφραξη των αεραγωγών. Δύο φαινότυποι (υποκατηγορίες) της ΧΑΠ είναι η χρόνια βρογχίτιδα (Blue Bloater) και το εμφύσημα (Pink Puffer).

Τι προκαλεί τη ΧΑΠ;

Το κάπνισμα, όχι μόνο του τσιγάρου αλλά και άλλων ειδών καπνού, θεωρείται ο βασικός “ύποπτος” για την εμφάνιση της ΧΑΠ. Συχνά πάσχουν από την ασθένεια και άτομα που εισπνέουν καπνό από καύση βιoμάζας (π.χ. ξύλα), σκόνες και χημικά. Οι λοιμώξεις των πνευμόνων στα πρώτα χρόνια της ζωής και οι μητέρες που καπνίζουν αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για τη ΧΑΠ.

Πώς θα καταλάβεις ότι πάσχεις;

Αν νιώθεις δύσπνοια, έχεις έντονο παραγωγικό βήχα όταν ξαπλώνεις, αλλά και όταν ξυπνάς το πρωί, και νιώθεις συχνά την ανάσα σου να κόβεται, πρέπει να επισκεφτείς έναν ειδικό γιατρό.

vi

Τι άλλο μπορεί να συμβεί;

Τα άτομα με ΧΑΠ υποφέρουν συχνά και από άλλες ασθένειες (συννοσηρότητα). Οι πιο κοινές ασθένειες που προκύπτουν παράλληλα με τη ΧΑΠ είναι: καρδιακές παθήσεις, άγχος και κατάθλιψη, οστεοπόρωση, γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση, δυσλειτουργία σκελετικών μυών, αναιμία, καρκίνος του πνεύμονα, διαβήτης και μεταβολικό σύνδρομο.

Στατιστικά στοιχεία

Από επιδημιολογικές μελέτες και στοιχεία του παγκόσμιου οργανισμού υγείας (WHO) φαίνεται ότι 4 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από ΧΑΠ σε όλο τον κόσμο. Η νόσος είναι η τρίτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, επιφέροντας βαρύτατο φορτίο, τόσο οικονομικό όσο και κοινωνικό. Η ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΑΠ επιδεινώνεται σημαντικά, ενώ το 50% των ασθενών παραμένουν αδιάγνωστοι.

Οι χώρες με υψηλότερο ποσοστό καπνιστών έχουν αυξημένο επίπεδο θνησιμότητας από ΧΑΠ.
Κάθε χρόνο σημειώνονται στην Ευρώπη 300.000 θάνατοι από ΧΑΠ – το ισοδύναμο 3 ατομικών βομβών σαν εκείνη της Χιροσίμα!
Το 1997, η ΧΑΠ ήταν η αιτία του θανάτου για το 4,1% των ανδρών και το 2,4% των γυναικών.
Οι εισαγωγές σε νοσοκομεία για ΧΑΠ είναι κατά μέσον όρο περίπου 300 ανά 100.000 άτομα κάθε χρόνο.
Σε ενήλικο πληθυσμό άνω των 40 ετών, η μέτρια και σοβαρή ΧΑΠ είναι διαδεδομένη στο 5%-10%, και αν συμπεριλάβουμε και τα ήπια περιστατικά, ο επιπολασμός της νόσου είναι 15%-20%.
Ο επιπολασμός της ΧΑΠ είναι υψηλότερος στους άνδρες παρά στις γυναίκες.
Η εμφάνιση της ΧΑΠ αυξάνεται με την ηλικία. Σε άτομα άνω των 70 ετών, ο επιπολασμός της μέτριας και σοβαρής ΧΑΠ είναι περίπου 20% στους άνδρες και 15% στις γυναίκες.
Υπάρχει θεραπεία;

Η βλάβη που προκαλείται στους πνεύμονες είναι μη αναστρέψιμη, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μέχρι σήμερα θεραπεία. Στόχος των γιατρών είναι να μειώσουν τα συμπτώματα της ασθένειας και να καλυτερεύσουν τις συνθήκες ζωής του ασθενούς. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει μακροχρόνια λήψη φαρμακευτικής αγωγής και εμβολιασμό.

Τα άτομα με ΧΑΠ μπορούν να απευθυνθούν σε προγράμματα άσκησης, γνωστά ως πνευμονική αποκατάσταση. Τα προγράμματα αυτά επικεντρώνονται στη βελτίωση της ικανότητας ενός ατόμου να ασκείται και παρέχουν εκπαίδευση που βοηθά ένα άτομο να διαχειρίζεται την ασθένειά του.

Πώς θα προφυλαχθώ από τη ΧΑΠ;

Αν δεν καπνίζεις και δεν εισπνέεις επικίνδυνους καπνούς, δεν κινδυνεύεις άμεσα. Αν είσαι καπνιστής, πολύ απλά, φρόντισε αυτό το τσιγάρο να είναι το τελευταίο. Σβήσ’ το και μην ξανακαπνίσεις ποτέ!

Η κληρονομικότητα

Η σύσταση των γονιδίων ενός ατόμου μπορεί να σημαίνει ότι είναι πιο επιρρεπές στην εμφάνιση ΧΑΠ. Συγκρίνοντας τους καπνιστές με τους μη καπνιστές και τους πάσχοντες από ΧΑΠ με τους υγιείς εθελοντές, οι επιστήμονες εντόπισαν τμήματα του DNA τα οποία φέρουν μεταλλάξεις που βελτιώνουν την πνευμονική λειτουργία και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ο Δρ. Martin Tobin, καθηγητής Γενετικής Επιδημιολογίας & Δημόσιας Υγείας, δήλωσε πως τα γονίδια που εντοπίστηκαν φαίνεται να επηρεάζουν τον τρόπο ανταπόκρισης των πνευμόνων στους τραυματισμούς και στα βλαβερά χημικά του τσιγάρου. Ωστόσο, «η ύπαρξη αυτών των γονιδίων σημαίνει απλώς μειωμένο κίνδυνο για εκδήλωση της ΧΑΠ και όχι εγγυημένη προστασία», έσπευσε να διευκρινίσει. «Επιπλέον, παρότι οι καπνιστές φορείς τους δεν είχαν ΧΑΠ, οι πνεύμονές τους εξακολουθούσαν να είναι λιγότερο υγιείς απ’ ό,τι των εθελοντών που δεν κάπνισαν ποτέ».

Η διάγνωση της ΧΑΠ γίνεται με σπιρομέτρηση. Πρόκειται για μια εύκολη, ανώδυνη και αναίμακτη εξέταση.

Το 50% των ασθενών δεν ξέρουν ότι πάσχουν από ΧΑΠ.

 

Διαβάστε ακόμα στο youweekly.gr:

Κάθε ασθένεια έχει την ώρα της! Μάθε από τι κινδυνεύεις κατά τη διάρκεια της ημέρας

Προσοχή! Ποιοι είναι οι καλύτεροι και ποιοι οι χειρότεροι χυμοί για την υγεία σας

Τι ακριβώς είναι το έλκος στομάχου; Πώς μπορείτε να το αντιμετωπίσετε άμεσα

Τα καλύτερά μας σήμερα:

Η Σοφία Βογιατσάκη πόζαρε με μαγιό και τρέλανε το Instagram – Δείτε το κορμί της!

Δύσκολες ώρες για πασίγνωστη παρουσιάστρια! Έμεινε σε κώμα από σπάνια ασθένεια!

Σταματίνα Τσιμτσιλή: Το μπικίνι που άναψε φωτιές! Δείτε το πραγματικό της σώμα χωρίς ρετούς!

loading...