Πέτρος Φιλιππίδης: Γιατί φοβάται τις δηλώσεις ο ηθοποιός

Υπάρχουν όρια ανάμεσα στην δημοσιογραφική ευθύνη και στο ανθρώπινο δικαίωμα στην απομόνωση; Η σκηνή έξω από το Hotel Amour με τον Πέτρο Φιλιππίδη που πήγαινε να παρακολουθήσει την παράσταση και με τον δημοσιογράφο, ήταν σύντομη, σχεδόν ασήμαντη, αν την δεις με μια ματιά εντελώς ρεαλιστική, αλλά ταυτόχρονα ήταν και τόσο εκκωφαντική που προκάλεσε μεγάλο ντόρο σε όλες τις εκπομπές που σχολίασαν το θέμα. 

Ένας δημοσιογράφος πρωινής εκπομπής πλησιάζει τον Πέτρο Φιλιππίδη για μια δήλωση. «Τι κάνετε…» του είπε… Και εκείνος τα χάνει, μάλιστα σκοντάφτει και παραλίγο να πέσει… Η απάντηση από τον ηθοποιό σχεδόν αμήχανη αλλά και ψαρωτική για τον δημοσιογράφο, για να τον κρατήσει σε απόσταση και για να κόψει εντελώς την κουβέντα: «Είσαι καλά παιδί μου;».

Ο ηθοποιός είναι ταραγμένος και δεν θέλει να απαντήσει. Ο δημοσιογράφος, τυπικά μεν, έκανε τη δουλειά του, λογικά όμως θα έπρεπε να μην τον πλησιάσει καθόλου γιατί τον είδε να πανικοβάλλεται βλέποντας ότι υπάρχουν κάμερες που θέλει να αποφύγει. 

Ο Φιλιππίδης παραμένει δημόσιο πρόσωπο, ανεξάρτητα από τις καταδίκες του. Όταν ένας άνθρωπος με τέτοιο παρελθόν εμφανίζεται ξανά στον δημόσιο χώρο, είναι αναμενόμενο να υπάρξει ενδιαφέρον από τον δημοσιογράφο, που σίγουρα ήταν εκείνος που πλήρωσε την νύφη και την άκουσε για λογαριασμό όλων των υπολοίπων συναδέλφων του που βλέποντας το περιστατικό δεν τόλμησαν ούτε εκείνοι να πλησιάσουν τον ηθοποιό.

Έκανε ο δημοσιογράφος σωστά τη δουλειά του; Η απάντηση, όσο κι αν δεν αρέσει σε πολλούς, είναι ναι, όμως δεν μέτρησε σωστά το πρόσωπο στο οποίο απευθύνθηκε. 

Γιατί ο Πέτρος Φιλιππίδης είναι δημόσιο πρόσωπο, με βαρύ όνομα, βαρύ παρελθόν και ακόμη βαρύτερες δικαστικές αποφάσεις να τον ακολουθούν. Η δημοσιογραφία δεν λειτουργεί βέβαια με βάση το αν εκείνος δεν έχει διάθεση ή είναι κουρασμένος. Λειτουργεί με βάση το δημόσιο ενδιαφέρον. Και το δημόσιο ενδιαφέρον στρέφεται το πώς στέκεται σήμερα ένας άνθρωπος που έχει καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη, το αν επανεμφανίζεται σε δημόσιο χώρο, το αν επιλέγει τη σιωπή ή την αντιπαράθεση, όλα είναι αντικείμενο συζήτησης.

Η αντίδραση του Φιλιππίδη δεν δείχνει άνεση, ούτε έπαρση, δείχνει την άμυνά του. Δείχνει κάποιον που δεν θέλει να μιλήσει και δεν ξέρει πώς να το αποφύγει… 

Από την άλλη πλευρά, υπήρχε λόγος ο δημοσιογράφος να τον ρωτήσει εκείνη τη στιγμή, ενώ τον βλέπει να προσπαθεί να ξεφύγει; Όχι. Η δημοσιογραφία έχει το δικαίωμα, δεν έχει όμως το καθήκον παρενόχλησης. Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ενημέρωση και στο κυνηγητό. 

Κι αυτή η γραμμή δεν κρίνεται πάντα αντικειμενικά – κρίνεται στη συνείδηση. Η δημοσιογραφία δεν σου δίνει μόνο το δικαίωμα να ρωτάς, έχεις και υποχρέωση στον τρόπο που ρωτάς. Υπάρχει όριο, υπάρχει απόσταση. Το μικρόφωνο δεν σου δίνει το δικαίωμα να εισβάλλεις ανεξέλεγκτα στην ζωή του άλλου. Κανείς, ούτε καν ένα καταδικασμένο δημόσιο πρόσωπο, δεν χάνει αυτομάτως το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα. Η έξοδος για να παρακολουθήσει μια παράσταση ο Πέτρος Φιλιππίδης δεν σημαίνει κιόλας ότι ήταν υποχρεωμένος για να κάνει δηλώσεις.

Πέτρος Φιλιππίδης: Γιατί φοβάται ο ηθοποιός τις δηλώσεις

Δεν απάντησε επιθετικά, δεν έβρισε, δεν απείλησε. Αντίθετα, μίλησε σαν κάποιος που θέλει να μειώσει τον άλλον για να προστατεύσει τον εαυτό του. Το «είσαι καλά παιδί μου;» δεν είναι προσβολή. Είναι μια απόπειρα αντιστροφής ρόλων. Να μη φανεί ο ίδιος απολογούμενος, αλλά εκείνος που ελέγχει την κατάσταση.

Φοβάται; Το πιο πιθανό είναι ναι. Έχει τον φόβο του ανθρώπου που ξέρει ότι το βλέμμα της κοινωνίας δεν θα ξαναγίνει ποτέ ουδέτερο και από τον πανικό του τρέχει να κρυφτεί. Ντρέπεται; Ενδεχομένως. Όχι απαραίτητα για όσα του καταλογίζει η Δικαιοσύνη, αλλά για την πλήρη κατάρρευση της δημόσιας εικόνας του. Μπορεί όμως να θέλει μόνο την ησυχία του. Κι αυτό ανθρώπινο είναι, αλλά δεν είναι αυτονόητο. Περισσότερο μοιάζει με άνθρωπο που προσπαθεί να μπει ξανά στην ζωή χωρίς η παρουσία του να προκαλέσει σχόλια.

Έχει το δικαίωμα να επανενταχθεί κοινωνικά μετά τις καταδίκες; Νομικά, ναι. Κοινωνικά, αυτό δεν το αποφασίζει ο ίδιος. Το αποφασίζει μια κοινωνία που έχει ακούσει, έχει θυμώσει, έχει πληγωθεί – κυρίως μέσα από τις φωνές των θυμάτων. Η επανένταξη είναι μια ολόκληρη και ίσως ψυχοφθόρα διαδικασία. 

Ο Φιλιππίδης δεν μίλησε έτσι γιατί ήταν άνετος. Μίλησε έτσι γιατί δεν ξέρει πια πώς να μιλήσει. Γιατί κάθε λέξη μπορεί να γίνει τίτλος, γιατί κάθε του βλέμμα κρίνεται. Και γιατί, είτε μας αρέσει είτε όχι, συμβαίνει η κοινωνική καταδίκη να μην τελειώνει με μια δικαστική απόφαση.

Το θέατρο μπορεί να έχει αυλαία, η πραγματική ζωή όμως δεν έχει. Ο Φιλιππίδης αντέδρασε γιατί δεν θέλει πια να είναι διαθέσιμος και αυτό είναι δικαίωμά του. Όπως δικαίωμα του δημοσιογράφου είναι να ρωτά. Το ζήτημα δεν είναι ποιος έχει δίκιο, αλλά πού συναντιούνται τα όρια.

Όταν ένας άνθρωπος με τόσο φορτωμένο παρελθόν ζητά απόσταση, δεν το κάνει από δύναμη. Το κάνει επειδή δεν έχει άλλον τρόπο να προστατευτεί. Ας τον σεβαστούμε όλοι στην παρούσα φάση γιατί δικαιούται μετά τόσο διασυρμό – όχι άδικο – και λίγο σεβασμό…