Τι είναι το «Olo»; Μπορεί να νομίζαμε ότι μετά από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια ανθρώπινης ιστορίας έχουμε δει όλα τα χρώματα του κόσμου, όμως μια ομάδα επιστημόνων υποστηρίζει ότι κατάφερε να αποκαλύψει ένα εντελώς νέο. Ονομάζεται «Olo» και, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό με γυμνό μάτι, καθώς βρίσκεται έξω από το φυσιολογικό εύρος της ανθρώπινης όρασης.
Το πιο εντυπωσιακό; Μέχρι σήμερα μόλις πέντε άνθρωποι έχουν καταφέρει να το δουν, και αυτό μόνο μέσα σε ειδικές εργαστηριακές συνθήκες. Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, οι οποίοι ανέπτυξαν μια πρωτοποριακή τεχνολογία με την ονομασία Oz. Με τη βοήθεια εξαιρετικά ακριβών παλμών λέιζερ κατάφεραν να διεγείρουν επιλεκτικά συγκεκριμένα φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς, κάτι που δεν μπορεί να συμβεί φυσιολογικά.
Το αποτέλεσμα ήταν η αντίληψη ενός χρώματος που δεν υπάρχει στο ορατό φάσμα όπως το γνωρίζουμε. Οι συμμετέχοντες το περιέγραψαν ως ένα εξαιρετικά έντονο μπλε-πράσινο, πολύ πιο κορεσμένο από οποιαδήποτε απόχρωση μπορεί να δει ο άνθρωπος στην καθημερινή ζωή. Οι επιστήμονες το ονόμασαν «Olo».
Γιατί δεν μπορούμε να δούμε όλοι το «Olo»;
Το ανθρώπινο μάτι διαθέτει τρεις τύπους κωνίων, δηλαδή φωτοϋποδοχείς που μας επιτρέπουν να αντιλαμβανόμαστε τα χρώματα. Στη φύση, αυτοί ενεργοποιούνται πάντα σε συνδυασμό μεταξύ τους. Οι ερευνητές κατάφεραν, για πρώτη φορά, να ενεργοποιήσουν αποκλειστικά έναν συγκεκριμένο τύπο κωνίων με λέιζερ. Έτσι δημιούργησαν μια οπτική εμπειρία που δεν μπορεί να υπάρξει υπό φυσιολογικές συνθήκες, γι’ αυτό και το Olo θεωρείται ένα «αδύνατο» ή εξωπραγματικό χρώμα για την ανθρώπινη όραση. Αλλά, είναι όντως νέο χρώμα;
Εδώ αρχίζει η επιστημονική συζήτηση. Η ομάδα του Berkeley θεωρεί ότι πρόκειται για μια πραγματικά νέα χρωματική εμπειρία, ωστόσο ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν ανακαλύφθηκε ένα νέο χρώμα με την κλασική έννοια, αλλά ένας νέος τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το φως όταν το μάτι διεγείρεται τεχνητά.
Πού μπορεί να χρησιμεύσει;
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση της ανθρώπινης όρασης, αλλά και στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για προβλήματα όπως η αχρωματοψία και άλλες παθήσεις του αμφιβληστροειδούς. Μακροπρόθεσμα, ίσως ανοίξει ακόμη και τον δρόμο για νέες μορφές οπτικής αντίληψης που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδύνατες.
Fun fact: Αν αναρωτιέσαι πώς μοιάζει το «Olo», η απάντηση είναι… δεν μπορείς να το δεις από μια φωτογραφία ή μια οθόνη. Όλες οι εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο είναι απλώς προσεγγίσεις ενός χρώματος που, σύμφωνα με τους δημιουργούς του πειράματος, δεν μπορεί να αναπαραχθεί με τις σημερινές οθόνες.
">
">
">
">
">
">
">
">