Δημήτρης Νικολαΐδης: Το τραγικό τέλος του αξέχαστου «ναυάρχου» – Ο μεγάλος έρωτας και η τελευταία του επιθυμία

“Έξοχα! Στον κήπο φίλοι μου, στον κήπο”… Αυτά ήταν τα πρώτα λόγια του ναύαρχου “Γελεβουρδέζου”, όταν ενημερώθηκε ότι ο κύριος “Σαμιωτάκης” ήρθε στα “χέρια” με τον “Γιαγκούκο”, για λογαριασμό της “Δεσποινίς Διευθυντής”! Μία δηλαδή από τις πάμπολλες ατάκες που μας είχε χαρίσει απλόχερα, ο αγαπημένος ηθοποιός και σκηνοθέτης, Δημήτρης Νικολαΐδης, που έφυγε από τη ζωή στις 21 Ιανουαρίου του 1993. Μπορεί να μην ήταν ποτέ ο κλασικός «ζεν πρεμιέ» του ελληνικού κινηματογράφου, όμως ο Δημήτρης Νικολαΐδης υπήρξε ένας από τους πιο χαρισματικούς ηθοποιούς της χρυσής εποχής του ελληνικού σινεμά.

Με περισσότερες από 80 συμμετοχές σε ταινίες, σημαντική πορεία στο θέατρο και τη σκηνοθεσία, αλλά και μια σπάνια ιστορία αγάπης με τη Σούλη Σαμπάχ που κράτησε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στον καλλιτεχνικό κόσμο. Η ίδια έχει πει σε συνέντευξή της ότι δεν συνεργάστηκε ποτέ με τον σύζυγό της: «Ήταν πολύ υπερήφανος άνθρωπος και δεν δεχόταν να λένε ότι παίρνει τη σύζυγό του σε δουλειές μαζί του. Ούτε μία φορά δεν συνεργαστήκαμε. Κάποτε μάλιστα μου είπε μια συνάδελφος: “Αφού δεν σε παίρνει ο σύζυγός σου στις δουλειές του, πώς θα βρεις δουλειά στο θέατρο;”».

Από τη Μικρά Ασία στη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου

Ο Δημήτρης Νικολαΐδης γεννήθηκε το 1923 στη Μικρά Ασία και στην εφηβεία του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Παιδί προσφύγων από τη Σμύρνη, έμεινε ορφανός εννέα μέρες μετά τη γέννησή του αφού ο πατέρας του έφυγε από τη ζωή – και τίμησε την ένδοξη φανέλα με το Τριφύλλι κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’30, ως αθλητής στίβου, στο αγώνισμα των 800 μέτρων. Πήρε υποτροφία ανάμεσα σε 30 μαθητές στο Πειραματικό Σχολείο Αθηνών, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1942 έπαιξε στο νεοσύστατο τότε Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν σε μια παράσταση με μαθητές της Σχολής, ενώ είχε ενεργή συμμετοχή στην Αντίσταση, κατά τη διάρκεια της κατοχής. Ανήκε στη γενιά των ηθοποιών που στήριξαν το ελληνικό θέατρο και κινηματογράφο των δεκαετιών του ’50 και του ’60.

Παρότι οι περισσότεροι τον θυμούνται από δεύτερους ρόλους, η χαρακτηριστική φυσιογνωμία, η εκφραστικότητα και το μοναδικό του υποκριτικό ταμπεραμέντο, τον έκαναν να ξεχωρίζει σε κάθε εμφάνιση. Συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές της εποχής, ενώ εμφανίστηκε σε αγαπημένες ταινίες που εξακολουθούν να προβάλλονται μέχρι σήμερα.

Το ουσιαστικό θεατρικό ντεμπούτο του, το έκανε το 1944, στο έργο «Ο Τελευταίος Ασπροκόρακας» του Αλέξη Σολωμού. Το 1945 συνεργάστηκε για 4 χρόνια με τον θίασο της Κυρίας Κατερίνας από τον οποίο έφυγε για να συνεργαστεί με τον θίασο του Βασίλη Λογοθετίδη στο έργο του Αλέκου Σακελάριου «Δελησταύρου και Υιός». Δες σκηνή από την ταινία:

Τα επόμενα χρόνια συνεργάστηκε με διαφόρους θιάσους και το 1954 πρωτοεμφανίστηκε στον κινηματογράφο με πρώτη ταινία «Το Κορίτσι της Γειτονιάς», δίπλα στη Σμαρούλα Γιούλη και στον Ορέστη Μακρή. Το 1965 δοκίμασε για πρώτη φορά τις σκηνοθετικές του ικανότητες στο θέατρο με το έργο «Μιας Πεντάρας Νιάτα» των Πρεντεντέρη -Γιαλαμά που σημείωσε επιτυχία. Την επόμενη χρονιά σκηνοθέτησε την περίφημη κωμωδία της Φίνος Φιλμ, «Η Γυναίκα μου Τρελάθηκε», σε σενάριο του Νίκου Τσιφόρου, που ήταν και η μόνη σκηνοθετική του εργασία στον κινηματογράφο. Δες ένα αφιέρωμα στον Δημήτρη Νικολαίδη στους ρόλους και στις ταινίες που εμφανίστηκε:

Φυσικά και τον θυμόμαστε μέσα από σπαρταριστές σκηνές από τις ταινίες «Μια Ιταλίδα Από Την Κυψέλη», «Το Δόλωμα» και «Δεσποινίς Διευθυντής». Δες χαρακτηριστική σκηνή από την ταινία “Δεσποινίς Διευθυντής” σε έναν απολαυστικό διάλογο με τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο:

Στο θέατρο συνέχισε να παίζει και να σκηνοθετεί με σημαντικότερες σκηνοθετικές δουλειές του, στα έργα: «Ούτε γάτα ούτε ζημιά» του Αλέκου Σακελλάριου –Γιαννακόπουλου και «Αγάπη Μου Παλιόγρια» των Πολύβιου Βασιλειάδη – Λάκη Μιχαηλίδη. Δες σκηνή από την ταινία “Μια Ιταλίδα από την Κυψέλη” στον χαρακτηριστικό ρόλο του Ιταλού καθηγητή Γκιουζέπε Φρανκοβατίνι και με την επική ατάκα “Λα σουσουρελά λα σουσουρελά:

Η τελευταία παράστασή του στην σκηνή ήταν το 1980 στο έργο «Οι ερωτιάρηδες» του Βάσου Ανδριανού. Έπαιξε δίπλα στον Λάμπρο Κωνσταντάρα στην επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά «Εκείνες κι Εγώ» (1976-1978) του Κώστα Πρετεντέρη, με τον οποίο συνεργάστηκε και στην επιτυχημένη ραδιοφωνική σειρά «Ο Θυρωρός». Τους δυο τους συνέδεε και μια προσωπική φιλία. Δες βίντεο από την επιτυχημένη σειρά “Εκείνες και εγώ” το 1976 με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα στο ρόλο του Λάμπρου Δόγκανου στην ΥΕΝΕΔ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Νικολαίδη:

Ο Δημήτρης Νικολαΐδης υπήρξε και ιδιαίτερα επιτυχημένος σκηνοθέτης στο θέατρο και την τηλεόραση. Ανέβασε σημαντικές θεατρικές παραστάσεις, αποδεικνύοντας πως διέθετε πολύπλευρο καλλιτεχνικό ταλέντο. Οι συνάδελφοί του μιλούσαν για έναν άνθρωπο με ήθος, εργατικότητα και αφοσίωση στην τέχνη, ο οποίος δεν επεδίωκε ποτέ τη δημοσιότητα, αλλά άφηνε τη δουλειά του να μιλάει γι’ αυτόν. Δες εδώ ένα αφιέρωμα από την Φίνος Φιλμ στον αγαπημένο ηθοποιό.

Ο κεραυνοβόλος έρωτας που έγινε σχέση ζωής

Η προσωπική του ζωή υπήρξε εξίσου κινηματογραφική. Η Σούλη Σαμπάχ, που ήταν γεννημένη στην Αλεξάνδρεια από Έλληνες γονείς, το καλοκαίρι του ’55 βρέθηκε στην Αθήνα συνοδεύοντας τη μητέρα της σε κάποιες ιατρικές εξετάσεις. Μια μέρα συνάντησαν τυχαία στο δρόμο την ηθοποιό Ίλια Λιβυκού, την οποία γνώριζαν καθώς λίγο καιρό πριν είχαν φιλοξενήσει την ίδια αλλά και ολόκληρο τον θίασο Λογοθετίδη στο σπίτι τους στην Αίγυπτο…

Η ηθοποιός προσκάλεσε τις δύο γυναίκες στο θέατρο Ριάλτο, όπου πρωταγωνιστούσε για να δουν την παράσταση. Όταν έφτασαν, η μητέρα της κοπέλας την έστειλε στα παρασκήνια για να ενημερώσει για την άφιξή τους… Εκεί, ήταν και ο Δημήτρης Νικολαΐδης που συμμετείχε στην παράσταση. Ο ηθοποιός συμπάθησε τη νεαρή από την πρώτη στιγμή και της πρότεινε να μείνει να παρακολουθήσει την παράσταση από τα παρασκήνια…. Μετά την παράσταση η «μικρή», όπως την αποκαλούσε ο Νικολαΐδης, ακολούθησε τον θίασο στη νυχτερινή του διασκέδαση στο κέντρο «Βράχος»….Έτσι ξεκίνησε η γνωριμία των δύο καλλιτεχνών που έμελλε να κρατήσει μια ολόκληρη ζωή….

Ο ηθοποιός και η νεαρή κοπέλα, η οποία χρησιμοποιούσε τότε ακόμα το πραγματικό της όνομα, που ήταν Αναστασία Χριστοδούλου, άρχισαν να συναντιούνται καθημερινά και όταν ήρθε η ώρα για να χωριστούν, μαράζωσαν… Ο Νικολαΐδης πρότεινε στην αγαπημένη του να μείνει μαζί του στην Ελλάδα και εκείνη αφού το συζήτησε με τους δικούς της, δέχτηκε…. Η Αναστασία είχε ήδη ξεκινήσει τις επιτυχημένες εμφανίσεις της σε νυχτερινά κέντρα σαν τραγουδίστρια και είχε μετονομαστεί σε Σούλη Σαμπάχ, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο το οποίο διατήρησε μέχρι το τέλος της ζωής της….

Η γνωριμία τους κράτησε μόλις έναν μήνα πριν αποφασίσουν να παντρευτούν. Τον Σεπτέμβριο του 1955 ανέβηκαν τα σκαλιά της εκκλησίας στον Άγιο Διονύσιο στο Κολωνάκι και από εκείνη τη στιγμή δεν χώρισαν ποτέ. Έζησαν μαζί σχεδόν 38 χρόνια, αποτελώντας ένα από τα πιο αγαπημένα και διακριτικά ζευγάρια του ελληνικού καλλιτεχνικού χώρου. Η ίδια η Σούλη Σαμπάχ είχε πει πολλές φορές πως «ο ωραιότερος ρόλος της ζωής μου ήταν δίπλα στον Δημητράκη».

Το τελευταίο πάρτι με φίλους

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Δημήτρης Νικολαΐδης αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας. Ο Νικολαΐδης είχε εκ γενετής έλλειψη αντιθρυψίνης, ενός ενζύμου που καθαρίζει το αίμα και χωρίς αυτό οι πνεύμονες δεν μπορούσαν να αναζωογονήσουν τον οργανισμό…. Είχε κληρονομήσει την ασθένεια από τον πατέρα του, ο οποίος είχε φύγει από τη ζωή όταν ο ηθοποιός ήταν βρέφος… Για αρκετά χρόνια, ο διάσημος κωμικός ακολουθούσε φαρμακευτική αγωγή και συνέχιζε τις εμφανίσεις του τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο….

«Τις Κυριακές πολλές φορές μετά την τελευταία παράσταση πηγαίναμε στο γιατρό και του έκανε ειδικές ενέσεις, ώστε να μπορεί να αναπνέει», ανέφερε η Σαμπάχ σε συνέντευξή της…. Για δέκα περίπου χρόνια η αγωγή τον κρατούσε ενεργό και δεν είχε σταματήσει να εργάζεται. Το 1992, όμως, τα νέα θα αποδεικνύονταν πολύ άσχημα, η υγεία του επιδεινώθηκε. Η Σούλη Σαμπάχ σταμάτησε να δουλεύει και δεν έφευγε στιγμή από το πλευρό του. Ο Δημήτρης Νικολαΐδης δεν έβγαινε πλέον από το σπίτι το οποίο έμοιαζε περισσότερο με δωμάτιο νοσοκομείου.

«Δέκα χρόνια τα πνευμόνια του ήταν σαν κάρβουνο. Είχε οικογενειακό προηγούμενο. Έζησε λόγω του ότι ανέπνεε με το διάφραγμα, χάρη της υποκριτικής τέχνης του. Μου έμεινε στα χέρια. Τον πήρα, τον πήγα στο νοσοκομείο. Τον κρατούσαν με τα μηχανήματα». Ο ίδιος λίγες μέρες πριν σαν να διαισθάνθηκε το τέλος του, κάλεσε στο σπίτι του για φαγητό τους φίλους του δίνοντας ένα τελευταίο πάρτι…. Όπως είχε αναφέρει ο Γιώργος Αλέξανδρος Μαγκάκης, με τον οποίο ήταν συμμαθητές, ήταν μια συγκινητική και νοσταλγική βραδιά…. Μια ημέρα του καλοκαιριού, ο Νικολαΐδης και η Σαμπάχ πήγαν στο νοσοκομείο για μια προγραμματισμένη εξέταση. Οι γιατροί διαπίστωσαν πως η αντίστροφη μέτρηση για τον ηθοποιό είχε ξεκινήσει….

Εμπιστεύτηκαν στη σύζυγό του πως του έμεναν περίπου έξι μήνες ζωής….Η Σαμπάχ σταμάτησε να δουλεύει και αφοσιώθηκε στον αγαπημένο της σύντροφο. Μέσα στο δωμάτιο του σπιτιού, που έμοιαζε με θάλαμο νοσοκομείου, προσπαθούσε καθημερινά να του ανεβάζει το ηθικό με διάφορους τρόπους…Φορούσε πολύχρωμα ρούχα, έβαζε μουσική, του αγόρασε καναρίνια και του πρόσφερε συνέχεια λουλούδια….

Μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της σχέσης τους όμως, εκτυλίχθηκε λίγο πριν το τέλος. Η Σούλη Σαμπάχ είχε πάει να τραγουδήσει σε έναν γάμο και ο Δημήτρης της είχε ζητήσει να αφήσει το τηλέφωνο ανοιχτό, ώστε να μπορεί να την ακούει να τραγουδά. Ήταν από τις τελευταίες φορές που άκουσε τη φωνή της.

Τράβηξε τα καλώδια και έφυγε από την ζωή

Λίγο αργότερα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο σε ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση. Η γυναίκα που τον φρόντιζε είχε αποκαλύψει ότι εκείνο το πρωί πριν φύγει από την ζωή, είχε αρνηθεί να πάρει τα φάρμακά του, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «σήμερα πια δεν τα χρειάζομαι».

Έπειτα από ημέρες νοσηλείας και μηχανικής υποστήριξης, όταν οι γιατροί τον επανέφεραν σε κατάσταση συνείδησης, αντιλήφθηκε ότι βρισκόταν διασωληνωμένος και, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, άρπαξε και αποσύνδεσε μόνος του τα καλώδια του μηχανήματος που τον κρατούσε στη ζωή, χωρίς κανείς να προλάβει να αντιδράσει. Η καρδιά του σταμάτησε αμέσως. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών να τον επαναφέρουν, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 71 χρονών τον Ιανουάριο του 1993, σκορπίζοντας θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο. Η Σούλη Σαμπάχ βέβαια σε συνέντευξή της πολλά χρόνια αργότερα, δεν επιβεβαίωνε ότι εκείνος θέλησε να βάλει έτσι τέλος στη ζωή του. “Ήμασταν κολλημένοι από την ημέρα που γνωριστήκαμε μέχρι την μέρα που έφυγε από την ζωή” δήλωνε εκείνη, ενώ στην ερώτηση της δημοσιογράφου αν ήταν συνειδητή απόφαση να μην αποκτήσουν παιδί εκείνη είχε πει: “10 παιδιά έχω ρίξει, ποιος θα κρατούσε το παιδί; Έπρεπε να δουλεύω, άμα είχα παιδιά θα τα είχα κάνει αστέρια” Δες βίντεο από την συνέντευξή της στα “Αποκαλυπτικά” το 2018 στο Epsilon tv: