Η εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές ακτές έχει προκαλέσει ανησυχία. Πρόκειται για ένα ξενικό είδος, το οποίο έχει αυξηθεί σημαντικά στις θάλασσες της Ανατολικής Μεσογείου.
Το ψάρι επηρεάζει το θαλάσσιο οικοσύστημα και προκαλεί ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία. Παράλληλα, μπορεί να γίνει επικίνδυνο για τον άνθρωπο, είτε μέσω ενός ισχυρού δήγματος είτε μέσω της κατανάλωσής του.
Στο ενημερωτικό δελτίο του ΕΟΔΥ, ο Γεώργιος Δουγάς, κτηνίατρος PhD, μεταδιδακτορικός ερευνητής του ΕΚΠΑ και προϊστάμενος του Τμήματος Ζωοανθρωπονόσων του ΕΟΔΥ, παρουσιάζει τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία.
Σύμφωνα με συγκεντρωτική δημοσίευση για περιστατικά που συνδέονται με εισβολικά ψάρια της οικογένειας των pufferfish, από το 2004 έως το 2023 καταγράφηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο 28 σωματικές επιθέσεις ή δήγματα.
Την ίδια περίοδο αναφέρθηκαν τουλάχιστον 170 περιστατικά δηλητηρίασης. Από αυτά, τα 143 δεν ήταν θανατηφόρα, ενώ τα 27 οδήγησαν σε θάνατο.
Λαγοκέφαλος: Δύο διαφορετικοί κίνδυνοι για την υγεία
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι υπάρχουν δύο ξεχωριστοί κίνδυνοι.
Ο πρώτος αφορά τη δηλητηρίαση από τετροδοτοξίνη. Η δηλητηρίαση προκαλείται από την κατανάλωση του ψαριού και όχι από το δάγκωμά του.
Ο δεύτερος σχετίζεται με τον ίδιο τον τραυματισμό. Τα ισχυρά δόντια του λαγοκέφαλου μπορούν να προκαλέσουν βαθιά κάκωση, έντονη αιμορραγία και απώλεια ιστού.
Λαγοκέφαλος: Οι κινήσεις που δεν πρέπει να κάνεις ποτέ αν πιάσεις έναν – Το λάθος που μπορεί να αποδειχθεί μοιραίο
Υπάρχει επίσης κίνδυνος μόλυνσης του τραύματος από μικροοργανισμούς που βρίσκονται στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό, ένα δάγκωμα από λαγοκέφαλο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός επιφανειακός τραυματισμός.
Τι πρέπει να κάνουμε μετά από δάγκωμα
Η πρώτη αντιμετώπιση περιλαμβάνει καθαρισμό και τοπική αντισηψία του σημείου. Πρέπει επίσης να ελεγχθεί η αιμορραγία και να τοποθετηθεί αποστειρωμένη γάζα.
Το τραύμα χρειάζεται να εξεταστεί το συντομότερο από γιατρό. Η ιατρική εκτίμηση είναι απαραίτητη, ακόμη και όταν το δάγκωμα αρχικά φαίνεται μικρό.
Ο γιατρός θα εξετάσει το βάθος της πληγής, την πιθανή βλάβη στους ιστούς και την ανάγκη για αντιτετανική προστασία.
Το δήγμα μπορεί να θεωρηθεί ρυπαρό ή σοβαρό τραύμα. Αυτό ισχύει κυρίως όταν είναι βαθύ, διατιτραίνον ή συνοδεύεται από απώλεια ιστού.
Η ανάγκη χορήγησης αντιβίωσης κρίνεται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό. Λαμβάνονται υπόψη η θέση του τραύματος, η έκτασή του και η κατάσταση της υγείας του ασθενούς.
Όταν απαιτείται αντιμικροβιακή θεραπεία, πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο παρουσίας θαλάσσιων Gram-αρνητικών μικροοργανισμών. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι Vibrio spp., Aeromonas spp., Shewanella algae, Photobacterium damselae και Pseudomonas spp.
Δηλητηρίαση από λαγοκέφαλο: Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Τα αλιευτικά προϊόντα από δηλητηριώδη ψάρια της οικογένειας Tetraodontidae, στην οποία ανήκει ο λαγοκέφαλος, απαγορεύεται να διατίθενται στην αγορά.
Το ψάρι περιέχει τετροδοτοξίνη, μία ιδιαίτερα ισχυρή νευροτοξίνη. Η ουσία αυτή δεν εξουδετερώνεται αποτελεσματικά με το μαγείρεμα, το ψήσιμο ή το τηγάνισμα.
Δεν υπάρχει επίσης ειδικό αντίδοτο.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγα λεπτά ή λίγες ώρες μετά την κατανάλωση.
Στα πρώτα σημάδια περιλαμβάνονται το μούδιασμα και το μυρμήγκιασμα γύρω από το στόμα. Μπορεί να επηρεαστούν τα χείλη, η γλώσσα και το πρόσωπο.
Είναι πιθανό να εμφανιστούν επίσης ναυτία, εμετός, κοιλιακός πόνος και διάρροια.
Άλλα συμπτώματα είναι η ζάλη, η κεφαλαλγία, η εφίδρωση, η έντονη αδυναμία και η κακουχία. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν παραισθήσεις στα άκρα, αστάθεια, δυσκολία στο περπάτημα και διαταραχές στην ομιλία.
Η δυσκολία στην κατάποση αποτελεί επίσης ανησυχητικό σύμπτωμα.
Δεν περιμένουμε να εμφανιστούν συμπτώματα
Η κατανάλωση λαγοκέφαλου θεωρείται πιθανή σοβαρή δηλητηρίαση, ακόμη και όταν το άτομο δεν έχει εμφανίσει συμπτώματα.
Σε μια τέτοια περίπτωση δεν πρέπει να περιμένουμε στο σπίτι. Χρειάζεται άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή το ΕΚΑΒ.
Το άτομο πρέπει να μεταφερθεί γρήγορα σε νοσοκομείο για εξέταση και παρακολούθηση.
Όσοι ξεπερνούν την οξεία φάση συνήθως ανακάμπτουν με υποστηρικτική θεραπεία. Η τοξίνη απομακρύνεται σταδιακά από τον οργανισμό, όμως οι πρώτες ώρες θεωρούνται κρίσιμες.
">
">
">
">
">
">
">
">