Θλίψη στον χώρο των γραμμάτων και της διανόησης προκαλεί η είδηση του θανάτου του Στέλιου Ράμφου. Ο γνωστός Έλληνας συγγραφέας και στοχαστής έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα ιδιαίτερα πλούσιο συγγραφικό έργο και μια μακρά παρουσία στον δημόσιο διάλογο. Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε μια προσωπικότητα που δεν δίστασε στη διάρκεια της ζωής του να αναθεωρήσει ιδέες και θέσεις, περνώντας από τον μαρξισμό στη μελέτη της ελληνικής και πατερικής φιλοσοφίας και της Ορθοδοξίας, ενώ αργότερα στράφηκε προς τις λεγόμενες «εκσυγχρονιστικές» απόψεις.
Ποιος ήταν ο Στέλιος Ράμφος
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939 και αρχικά επέλεξε να σπουδάσει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ωστόσο, πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του, το ενδιαφέρον του στράφηκε αποφασιστικά προς τη φιλοσοφία. Το 1965 έφυγε για το Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές του στη φιλοσοφία στο Université de Vincennes à Saint-Denis, το σημερινό Université Paris 8. Η παραμονή του στη γαλλική πρωτεύουσα αποτέλεσε καθοριστική περίοδο για την πνευματική του πορεία, καθώς εκεί ήρθε πιο κοντά στην ελληνική φιλοσοφική σκέψη και στη συνέχεια στην πατερική παράδοση και την Ορθοδοξία.
Στο Παρίσι γνώρισε, μεταξύ άλλων, τον Κορνήλιο Καστοριάδη, η σκέψη του οποίου άσκησε επιρροή πάνω του. Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε φιλοσοφία στο ίδιο πανεπιστήμιο, ενώ το 1975 πήρε την απόφαση να επιστρέψει μόνιμα στην Ελλάδα και να αφοσιωθεί στο συγγραφικό και πνευματικό του έργο.
Από τον μαρξισμό στη νεοορθοδοξία
Η πολιτική και ιδεολογική διαδρομή του Στέλιου Ράμφου γνώρισε σημαντικές μεταβολές μέσα στις δεκαετίες. Στα νεανικά του χρόνια είχε στραφεί προς τον μαρξισμό. Το 1960 βρισκόταν κοντά στη Νεολαία της ΕΔΑ και συμμετείχε στο περιοδικό «Πανσπουδαστική», ωστόσο το 1963 απομακρύνθηκε από την Αριστερά. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, το έργο και η δημόσια παρουσία του συνδέθηκαν έντονα με τη συζήτηση γύρω από την οικουμενικότητα του ελληνικού πολιτισμού αλλά και με το πνευματικό ρεύμα που έγινε γνωστό ως «νεοορθοδοξία».
Ιδιαίτερα κατά τη δεκαετία του 1980, το όνομά του αναφερόταν συχνά μαζί με εκείνο του φιλοσόφου και συγγραφέα Χρήστου Γιανναρά. Παρότι και οι δύο εντάχθηκαν από πολλούς στο ίδιο πνευματικό ρεύμα, οι προσεγγίσεις τους σχετικά με τον ρόλο της Ορθοδοξίας και τη θέση της στη νεότερη ελληνική ιστορία δεν ταυτίζονταν. Στον δημόσιο διάλογο γύρω από τη συγκεκριμένη περίοδο εμφανίζεται επίσης το όνομα του Ζήσιμου Λορεντζάτου, με κοινό σημείο προβληματισμού τη σχέση της Ελλάδας με την Ανατολή και τη Δύση και τη διαρκή ένταση ανάμεσα στις δύο αυτές πολιτισμικές κατευθύνσεις.
Από τη δεκαετία του 1990 και έπειτα, η σκέψη του Στέλιου Ράμφου πήρε διαφορετική κατεύθυνση. Απομακρύνθηκε σταδιακά από τις θέσεις με τις οποίες είχε ταυτιστεί τα προηγούμενα χρόνια και άρχισε να εκφράζει περισσότερο «εκσυγχρονιστικές» απόψεις. Στο πλαίσιο αυτό άσκησε κριτική σε πλευρές της ορθόδοξης παράδοσης, θεωρώντας ότι ορισμένα χαρακτηριστικά της μπορούσαν να λειτουργήσουν ανασταλτικά για την κοινωνική και πολιτισμική εξέλιξη της χώρας. Για δεκαετίες συμμετείχε ενεργά στην πνευματική και δημόσια ζωή της Ελλάδας. Παραχώρησε πολυάριθμες συνεντεύξεις σε εφημερίδες, περιοδικά και τηλεοπτικές εκπομπές, πραγματοποίησε δημόσιες ομιλίες και παρεμβάσεις, ενώ αρθρογραφούσε συστηματικά για ζητήματα φιλοσοφίας, κοινωνίας, πολιτισμού και ελληνικής ταυτότητας. Παράλληλα, δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και αργότερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.
Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγικός συγγραφέας, έχοντας στο ενεργητικό του περισσότερα από 30 βιβλία. Μέσα από το έργο του επιχείρησε να προσεγγίσει ζητήματα που αφορούν την ελληνική κοινωνία, την ιστορία, την πίστη, την ανθρώπινη ψυχολογία και τη σχέση της σύγχρονης Ελλάδας με το παρελθόν της.
">
">
">
">
">
">
">
">