Τσουκαλάς: Αποτεφρώθηκε η σορός του – Στη Ριτσώνα το τελευταίο «αντίο» στον σπουδαίο διανοούμενο (Φωτογραφίες)

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τετάρτης 19 Αυγούστου ο τελευταίος αποχαιρετισμός στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής ακαδημαϊκής και πνευματικής ζωής. Συγγενείς, φίλοι και άνθρωποι που συμπορεύτηκαν μαζί του επί δεκαετίες βρέθηκαν στην αίθουσα τελετών του Αποτεφρωτηρίου Ριτσώνας για να τον συνοδεύσουν στην τελευταία του διαδρομή.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε σε στενό οικογενειακό κύκλο, σύμφωνα με την τελευταία επιθυμία του εκλιπόντος. Στο πλευρό του βρισκόταν η σύζυγός του, Φωτεινή Τσαλίκογλου, μαζί με τα αγαπημένα του πρόσωπα, σε έναν αποχαιρετισμό λιτό, προσωπικό και ιδιαίτερα φορτισμένο συναισθηματικά. Άνθρωποι που τον γνώρισαν τόσο μέσα από τη σπουδαία δημόσια διαδρομή του όσο και πίσω από αυτήν έδωσαν το «παρών», τιμώντας όχι μόνο τον διακεκριμένο ακαδημαϊκό και διανοούμενο, αλλά και τον άνθρωπο Κωνσταντίνο Τσουκαλά.

Μία από τις πλέον συγκινητικές στιγμές της τελετής ήταν η ομιλία της εγγονής του. Με λόγια γεμάτα αγάπη μίλησε για τον παππού της, την ανθρωπιά του και τις προσωπικές αναμνήσεις που θα τη συντροφεύουν πλέον από εκείνον. Η δική της ματιά έδωσε ακόμη πιο προσωπικό τόνο στον τελευταίο αποχαιρετισμό, φωτίζοντας την πλευρά του Κωνσταντίνου Τσουκαλά που βρισκόταν πέρα από τους ακαδημαϊκούς τίτλους, τα βιβλία και τη δημόσια παρουσία του.

Εκ μέρους της διοίκησης του Αποτεφρωτηρίου Ριτσώνας, ο πρόεδρος Αντώνης Αλακιώτης εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς την οικογένεια και απέτισε φόρο τιμής στον εκλιπόντα. Η παρουσία των δικών του ανθρώπων και όσων τον εκτιμούσαν έκλεισε με έναν βαθιά ανθρώπινο τρόπο μια ζωή που ταυτίστηκε για δεκαετίες με την επιστημονική σκέψη, την κοινωνιολογία, την έρευνα και τον δημόσιο διάλογο.

Ποιος ήταν ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες κοινωνιολόγους και διανοούμενους της μεταπολεμικής περιόδου, αφήνοντας πίσω του ένα ιδιαίτερα πλούσιο επιστημονικό και συγγραφικό έργο. Οι σπουδές του εκτείνονταν από τη Νομική και τη Φιλοσοφία του Δικαίου έως την Κοινωνιολογία, ενώ η ακαδημαϊκή του πορεία ξεπέρασε από νωρίς τα ελληνικά σύνορα.

Από το 1968 έως το 1985 υπηρέτησε ως τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, ενώ από το 1985 συνέχισε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία ως τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα, είχε καθοριστική παρουσία στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, αρχικά ως επιστημονικός διευθυντής από το 1981 έως το 1989 και αργότερα, από το 1993 έως το 1996, ως πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του.

Στη μακρά διαδρομή του διετέλεσε ακόμη πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Κοινωνιολόγων και μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας, ενώ δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια της Ελλάδας, της Γαλλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού. Η παρουσία του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα. Συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο και θεσμικό βίο, συνδέοντας την επιστημονική του γνώση με μεγάλα κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα της εποχής του.

Μεταξύ άλλων, ηγήθηκε της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη την περίοδο 1994-1996, ενώ υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού. Διετέλεσε επίσης πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, συμμετείχε στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα και υπήρξε μέλος του ερευνητικού συμβουλίου του Ολυμπιακού Μουσείου της Λωζάνης.

Από το 2000 έως το 2014 υπηρέτησε ως τακτικό μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής, συνεχίζοντας να συμμετέχει ενεργά στον επιστημονικό διάλογο γύρω από μερικά από τα πιο σύνθετα ζητήματα της σύγχρονης κοινωνίας. Η μακρά προσφορά του αναγνωρίστηκε και σε ανώτατο ακαδημαϊκό επίπεδο, όταν το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο θάνατος του Κωνσταντίνου Τσουκαλά κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο για την ελληνική κοινωνιολογία και την πνευματική ζωή του τόπου. Πίσω του αφήνει ένα εκτεταμένο επιστημονικό έργο, δεκαετίες διδασκαλίας και έρευνας και μια ισχυρή παρακαταθήκη στον δημόσιο διάλογο. Το πρωί της Τετάρτης, όμως, στη Ριτσώνα, πέρα από τον διανοούμενο, τον καθηγητή και τον ακαδημαϊκό, οι δικοί του άνθρωποι αποχαιρέτησαν πάνω απ’ όλα τον σύζυγο, τον παππού και τον άνθρωπό τους.