Το απόγευμα της 27ης Ιανουαρίου 1936, ο Βασίλης Ουραλίδης άρχισε να αναζητά την πεντάχρονη κόρη του στην Καλογρέζα. Τα παιδιά που έπαιζαν μαζί της του είπαν ότι την είχαν δει να φεύγει με τον Δαμιανό Μαυρομάτη. Λίγες ώρες αργότερα, οι κάτοικοι εντόπισαν τον άνδρα κοντά στις σπηλιές της περιοχής, κρατώντας το βαριά τραυματισμένο κορίτσι. Η μικρή μεταφέρθηκε σε φαρμακείο, αλλά πέθανε από την αιμορραγία. Η αναζήτηση που ακολούθησε αποκάλυψε ότι δεν ήταν το μοναδικό του θύμα. Η υπόθεση του «Δράκου της Καλογρέζας» συγκλόνισε την Ελλάδα σε μια περίοδο έντονων πολιτικών εξελίξεων. Στο επίκεντρο βρέθηκαν δύο παιδιά και ένας άνδρας που ζούσε στις παρυφές της τότε αραιοκατοικημένης περιοχής, μέσα σε σπηλιές που είχαν δημιουργηθεί από την εξόρυξη άμμου.
Ποιος ήταν ο Δαμιανός Μαυρομάτης
Ο Δαμιανός Μαυρομάτης είχε γεννηθεί στο Ικόνιο της Μικράς Ασίας. Από παιδί εργαζόταν στη Σμύρνη πουλώντας λεμονάδες, ενώ μετά τον θάνατο του πατέρα του από χολέρα βρέθηκε κοντά σε έναν παπουτσή για να μάθει την τέχνη. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή έφτασε στη Θεσσαλονίκη. Μια διάρρηξη τον οδήγησε στη φυλακή και ακολούθησαν νέες καταδίκες, καθώς και διαδοχικές παραμονές σε ιδρύματα και ψυχιατρεία.
Αργότερα περιφερόταν στη Νέα Ιωνία και την Καλογρέζα, χωρίς σταθερή κατοικία, κάνοντας περιστασιακά θελήματα. Σύμφωνα με τις αφηγήσεις για την εποχή, κάτοικοι τον χλεύαζαν, τον κυνηγούσαν και του πετούσαν πέτρες. Παρότι η συμπεριφορά του προκαλούσε φόβο, δεν θεωρούνταν από όλους επικίνδυνος ενώ περνούσε μεγάλο μέρος της ημέρας και της νύχτας στις κοιλότητες που είχαν αφήσει πίσω τους οι εργασίες εξόρυξης άμμου.
Η έκταση του χώρου δυσκόλευε τις έρευνες. Άλλη καταγραφή της υπόθεσης αναφέρει ότι στο δάσος Βεΐκου–Καλογρέζας υπήρχαν περισσότερες από 50 σπηλιές, οι περισσότερες φτιαγμένες από παλαιότερα συνεργεία αμμωρύχων.
Οι καραμέλες και η εξαφάνιση της πεντάχρονης
Στις 27 Ιανουαρίου 1936, ο Μαυρομάτης επέστρεφε από την κηδεία του εργοδότη του όταν συνάντησε μια παρέα κοριτσιών. Έδωσε καραμέλες στην κόρη του Βασίλη Ουραλίδη και την έπεισε να τον ακολουθήσει, λέγοντάς της ότι θα της έδινε κι άλλες. Όταν ο πατέρας της κατάλαβε πως έλειπε, ξεκίνησε μαζί με άλλους κατοίκους να ψάχνει τις σπηλιές. Είχαν ήδη ακουστεί φήμες ότι ο Μαυρομάτης είχε επιχειρήσει λίγες ημέρες νωρίτερα να παρασύρει άλλο κορίτσι.
Οι κάτοικοι βρήκαν τελικά το παιδί στα χέρια του. Το πήραν αμέσως και το μετέφεραν στο κοντινότερο φαρμακείο για βοήθεια, όμως δεν κατάφερε να ζήσει. Ο Μαυρομάτης παραδόθηκε στη Χωροφυλακή, ενώ η οργή του κόσμου ήταν τέτοια ώστε κινδύνευσε να λιντσαριστεί. Στην ανάκριση παραδέχθηκε όσα είχε κάνει στην πεντάχρονη και επικαλέστηκε τη μέθη του.
Οι δημοσιευμένες αφηγήσεις διαφωνούν για το μικρό όνομα του παιδιού. Ορισμένοι την λένε πως η άτυχη μικρούλα λεγόταν Ουρανία, ενώ παλαιότερες και άλλες μεταγενέστερες καταγραφές την αναφέρουν ως Φωτεινή Ουραλίδου. Ωστόσο, το επώνυμό της , η ηλικία και τα γεγονότα της υπόθεσης συμπίπτουν.
Η έρευνα που αποκάλυψε τον Στέλιο Βλαντή
Μετά τη σύλληψη, κάτοικοι και χωροφύλακες συνέχισαν να ερευνούν τις σπηλιές, φοβούμενοι ότι μπορεί να υπήρχαν και άλλα θύματα. Στις 29 Ιανουαρίου, η έντονη δυσοσμία οδήγησε δύο άνδρες σε μία από αυτές. Εκεί βρέθηκε το σώμα του Στέλιου Βλαντή, ενός οκτάχρονου αγοριού που είχε εξαφανιστεί στις 28 Νοεμβρίου 1935. Ήταν δεμένο, ενώ πάνω του είχαν τοποθετηθεί νεκρά κοτόπουλα.
Η ιατροδικαστική εξέταση απέδωσε τον θάνατο του αγοριού σε ασφυξία και κατέγραψε τη σεξουαλική κακοποίησή του. Ο Μαυρομάτης αρχικά αρνήθηκε ότι είχε σχέση με την υπόθεση, αλλά στη συνέχεια ομολόγησε και αυτή τη δολοφονία. Κατά την περιγραφή του, είχε χρησιμοποιήσει τα νεκρά κοτόπουλα για να αποδώσουν οι περαστικοί σε εκείνα τη μυρωδιά από τη σπηλιά.
Ένα ακόμη στοιχείο προκύπτει από άλλες καταγραφές της υπόθεσης. Συγκεκριμένα, η αδελφή του Μαυρομάτη, που ζούσε στη Νέα Ιωνία, πληροφορήθηκε ότι τον είχαν δει μαζί με το κορίτσι και υπέδειξε στους δικούς του να τον αναζητήσουν στις σπηλιές. Η πληροφορία αυτή καταγράφεται ως μέρος των δημοσιευμάτων της εποχής.
Τον δίκασαν σε μόλις μια ώρα
Οι δύο δολοφονίες απασχόλησαν εκτενώς τον Τύπο. Στη δίκη, που έγινε στις 6 και 7 Οκτωβρίου 1936 στο Κακουργιοδικείο Αθηνών, κατέθεσαν οι γονείς των παιδιών και κάτοικοι της περιοχής. Ο Μαυρομάτης παρέμεινε σιωπηλός στο δικαστήριο και αρνήθηκε να απολογηθεί. Οι ψυχίατροι που τον εξέτασαν δεν συμφώνησαν ως προς τον βαθμό ευθύνης του για τις πράξεις του.
Οι ένορκοι δέχθηκαν ότι είχε ενεργήσει σε κατάσταση σύγχυσης και η τελική ποινή του ήταν ισόβια κάθειρξη. Πέθανε αργότερα μέσα στη φυλακή.
">
">
">
">
">
">
">
">