Η Μαρίκα Ζούλα, όπως ήταν το πραγματικό όνομα της Ρίκας Βαγιάνη, έφυγε από τη ζωή στις 7 Αυγούστου 2018, σε ηλικία μόλις 56 ετών. Δημοσιογράφος, ηθοποιός, παρουσιάστρια και συγγραφέας, άφησε πίσω της μια ξεχωριστή διαδρομή, γεμάτη χιούμορ, ανεξαρτησία και αγάπη για τη ζωή. «Αν με ρωτούσαν από τι θα ήθελα να πεθάνω κάποια μέρα θα τους έλεγα από τα γέλια», έλεγε σε μια συνέντευξή της.
Η Ρίκα Βαγιάνη ήταν από τις γυναίκες που δεν περνούσαν απαρατήρητες, είχε τον δικό της τρόπο να μιλά, να γράφει, να σχολιάζει και να αντιμετωπίζει την επικαιρότητα, για την ακρίβεια, ήταν πολύ προχωρημένη για την εποχή της και ατίθαση. Ένα αγρίμι που δεν έμπαινε σε στεγανά και δεν προσπαθούσε να μοιάσει σε κανέναν, ούτε και έκρυβε την αιχμηρή πλευρά του χαρακτήρα της πίσω από τηλεοπτικές ευγένειες.
Με το ιδιαίτερο χιούμορ της, την ευφυΐα και την αμεσότητά της, κατάφερε να ξεχωρίσει σε μια εποχή που η ελληνική τηλεόραση άλλαζε πρόσωπο. Η δημοσιογραφία ήταν για εκείνη κάτι περισσότερο από επάγγελμα, ήταν ένας τρόπος να παρατηρεί τον κόσμο, να θέτει ερωτήματα και να εκφράζει όσα σκεφτόταν χωρίς περιττές περιστροφές.
Για τα παιδικά της χρόνια και την οικογένειά της έλεγε: «Τα παιδικά μου χρόνια ήταν ευτυχισμένα, τρομερά κοινά, μεσοαστικά. Έτσι νόμιζα. Μεγάλωνα με τη μαμά μου και τον πατριό μου που είχε παιδί από προηγούμενο γάμο, ο μπαμπάς μου είχε άλλα παιδιά απ’ τον επόμενό του γάμο και ο πατριός μου και η μαμά μου είχαν άλλο παιδί μεταξύ τους, αλλά όλοι βασικά τα πηγαίναμε μεταξύ μας αρκετά καλά και κάναμε πλάκες και εμένα αυτό μου φαινόταν καθημερινότητα. Το νορμάλ. Αργότερα κατάλαβα ότι οι οικογενειακοί φίλοι μας δεν είχαν την ίδια γνώμη».
Για την εμφάνισή της και τον χαρακτήρα της έλεγε: «Ως παιδί ήμουν μαυριδερή και τριχωτή. Και μελαγχολική. Σε μια γωνιά όλο διάβαζα, σκεφτόμουν ότι τίποτα δεν έχει νόημα και σημασία. Αφού ‘λέγαν οι γονείς μου «πες μας ένα τραγουδάκι, χαμογέλα λίγο, μίλα στους ανθρώπους». Τίποτα εγώ. Μετά, κατά τα 16 που άρχισα να ασχολούμαι με τα αγοράκια, έγινα ξαφνικά πολύ εξωστρεφής».
Όμως, πίσω από αυτή τη γυναίκα που γνώριζαν οι τηλεθεατές υπήρχε και μια άλλη πλευρά. Η κόρη του δημοσιογράφου Οδυσσέα Ζούλα, το παιδί που μεγάλωσε με την παρουσία του Γιάννη Διακογιάννη, η σύζυγος του Νίκου Στεφανή και, πάνω απ’ όλα, η μητέρα του Οδυσσέα, τον οποίο λάτρευε.
Η ζωή της Ρίκας Βαγιάνη κόπηκε πρόωρα από τον καρκίνο στον πνεύμονα, η ίδια ήταν φανατική καπνίστρια και άφησε με το φευγιό της πίσω ένα μεγάλο κενό στον δημοσιογραφικό κόσμο και σε όσους την αγάπησαν.
Τα παιδικά χρόνια και οι μεγάλες αγάπες
Η Ρίκα Βαγιάνη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1962, με το όνομα Μαρίκα Ζούλα. Ήταν κόρη του δημοσιογράφου Οδυσσέα Ζούλα και της Βαρβάρας Δράκου. Η οικογενειακή της ιστορία συνδέθηκε και με έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ανθρώπους της ελληνικής αθλητικής δημοσιογραφίας, τον Γιάννη Διακογιάννη, ο οποίος παντρεύτηκε τη μητέρα της και τη μεγάλωσε σαν δική του κόρη.
Το καλλιτεχνικό της όνομα, «Ρίκα Βαγιάνη», προέκυψε από έναν συνδυασμό που είχε προσωπική σημασία: από το «Βα» της Βαρβάρας και το «γιάννη» του Γιάννη Διακογιάννη. Έτσι, το όνομα με το οποίο έγινε γνωστή έκρυβε μέσα του ένα κομμάτι της οικογένειας και της ζωής της.
Η Ρίκα Βαγιάνη δεν είχε ποτέ στόχο να γίνει τηλεοπτική παρουσιάστρια. Η πρώτη της μεγάλη αγάπη ήταν η υποκριτική. Σπούδασε ηθοποιός, εργάστηκε για 7 χρόνια, με παραστάσεις στο Εθνικό, στο Ηρώδειο, στο Θεσσαλικό Θέατρο, σε κρατικά και ιδιωτικά επιχορηγούμενα θέατρα, ενώ παράλληλα έκανε μεταφράσεις, έγραφε κείμενα σε περιοδικά και εφημερίδες – έκανε οποιαδήποτε δουλειά μπορούσε να της αποφέρει ένα καλό εισόδημα: Από υποτιτλισμούς σε ταινίες μέχρι δημόσιες σχέσεις μεγάλων εταιριών.
Απ’ τα 18 της συντηρείται μόνη της, ποτέ δεν ήθελε να εξαρτιέται οικονομικά από την οικογένειά της – ενώ θα μπορούσε. Έτσι αντιλαμβανόταν, η Ρίκα, την ανεξαρτησία: Σαν το πρώτο βήμα προσωπικής ελευθερίας. «Ήμουνα η πιο πλούσια φοιτήτρια. Η πιο πλούσια! Τους κερνούσα όλους απ’ τις δουλειές μου. Κι είναι πολύ ωραίο συναίσθημα να στέκεσαι από νωρίς στα πόδια σου οικονομικά. Κάναμε, θυμάμαι, πρόβες στο Εθνικό Θέατρο. Πήγαινα στο φουαγιέ για να πιω καμιά βανίλια, να λουφάρω. Σπανίως, συναντούσα εκεί μία κοπέλα, πιάναμε την κουβέντα και της γκρίνιαζα για τα λεφτά – ότι είναι λίγα, ότι κοπιάζουμε τόσο πολύ και δεν αμειβόμαστε όσο θα ‘πρεπε, ότι δεν άντεχα αυτή τη μιζέρια. Εκείνη μου έλεγε: “Μόνο αυτό θέλω στη ζωή μου! Να δουλεύω στο θέατρο κι ας μην έχω να φάω”. Αυτό το κοριτσάκι λεγόταν Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Να η διαφορά μας! Εγώ ήμουνα -από τότε- αλλού. Σαν ηθοποιός ήμουνα χάλια. Χάλια!».
Παρά την κακή της υποκριτική ερμηνεία, αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου το 1982 και εργάστηκε στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Συμμετείχε, μεταξύ άλλων, σε παραγωγές του Εθνικού και του Θεσσαλικού Θεάτρου.
«Ως ηθοποιός δούλεψα 7 χρόνια. Τι “Μινόρε της Αυγής”, τι Ηρώδεια, τι Επίδαυροι, τι χοροί στα Εθνικά Θέατρα, τι αρχαίο δράμα, τι commedia de l’ arte», έλεγε η Ρίκα Βαγιάνη για τις προτάσεις που είχε, αφού είχε περάσει από όλα τα είδη θεάτρου και κινηματογράφου.
Δες εμφάνισή της στην ελληνική κωμωδία το 1996, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη “Περάστε… σκουπίστε… τελειώσατε” με τους Πάνο Μιχαλόπουλο, Σταμάτη Γαρδέλη, Βάσια Παναγοπούλου, Ρίκα Διαλυνά, Ρίκα Βαγιάνη (στο κινηματογραφικό της ντεμπούτο ως Μέμα), Βίνα Ασίκη:
Η Ρίκα Βαγιάνη πολλές φορές αργότερα διακωμωδούσε την επιθυμία της να γίνει ηθοποιός και έλεγε: “Έζησα όλο το flip side: τι βιντεοταινίες, τι βάτα, τι καμένο ξασμένο μαλλί, τι επιθεώρηση της κακιάς συμφοράς, τι νυχτερινό κέντρο… Είχα ακόμα και πρόταση να εμφανιστώ στο Διογένη!… Με κλειστό μικρόφωνο φυσικά, γιατί τραγουδάω σαν καρακάξα”.
Δες βίντεο από την σειρά της ΕΡΤ “Το μινόρε της αυγής” με τους: Αντώνη Καφετζόπουλο, Δημήτρη Καταλειφό, Ηλία Λογοθέτη, Τίμο Περλέγκα, Γιάννη Ζαβραδινό, Ντίνα Κώνστα, Χρυσούλα Διαβάτη, Θέμις Μπαζάκα:
Στη συνέχεια, όμως, η δημοσιογραφία άρχισε να κερδίζει ολοένα περισσότερο χώρο στη ζωή της. Η πένα της, η παρατηρητικότητα και η δυνατότητά της να μετατρέπει μια καθημερινή ιστορία σε ενδιαφέρον αφήγημα την έκαναν να ξεχωρίσει στον έντυπο Τύπο.
Η επαγγελματική της διαδρομή άρχισε ήδη το 1979, ενώ στη συνέχεια εργάστηκε σε γνωστά περιοδικά, όπως το «Cosmopolitan», το «Ένα», το «Κλικ», το «Nitro» και το «Downtown». Συνεργάστηκε επίσης με εφημερίδες, μεταξύ των οποίων η «Απογευματινή» και το «Έθνος». Δες βίντεο από την εκπομπή που παρουσίαζε μερικά χρόνια αργότερα, “Κυρίες και κύριοι” στην ΕΡΤ το 1998:
«Δουλεύοντας στα περιοδικά αναγκαστικά εξελίχθηκα κι έφτασα να γίνω στα 28 μου διευθύντρια στο Cosmopolitan. Ήταν πολύ αστείο γιατί είχα μια καλή δουλειά, πήγαινα σε συσκέψεις, έκανα όλο αυτό το σετ με επαγγελματικά ταξίδια, λιμουζίνες, Plaza, χαιρετούρες με τον Tramp – τον θυμάμαι να κυκλοφορεί με την μπανάνα πορτοφόλι στη μέση και πορτοκαλί μαλλί βαμμένο με σαμπουάν απ’ το σούπερ-μάρκετ. Και μετά να γυρίζω στην Ελλάδα και να πρέπει να κάνω γύρισμα. Έκανα την υπηρέτρια, τρίτο ρολάκι σε μια βιντεοταινία γυρισμένη στα αρπαχτά. Ήταν σουρεαλιστικό», συνήθιζε να λέει για την παράλληλη ενασχόλησή της με την υποκριτική και την δημοσιογραφία. Η Ρίκα Βαγιάνη βέβαια δεν ήταν ποτέ μια δημοσιογράφος που παρουσίαζε ειδήσεις. Είχε προσωπικό ύφος, γνώμη και μια γραφή που μπορούσε να είναι ταυτόχρονα σαρκαστική, τρυφερή και αποκαλυπτική.
«Το χειρότερο που έχω διαβάσει για μένα ήταν το 1992. Είχαν γράψει σε ένα πολύ καλό περιοδικό με μεγάλη κυκλοφορία ότι βλέπουμε αυτή την κοπέλα στην τηλεόραση και μας δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν πλένεται, δεν κάνει μπάνιο, ότι μυρίζει. Δεν σου κρύβω ότι είχα βάλει τα κλάματα. Βασάνισε τόσο το μυαλό μου να μάθω τι οδήγησε ένα νέο άνθρωπο να γράψει κάτι τέτοιο που κατάλαβα ότι είναι… άβυσσος τα κίνητρα των ανωνύμων. Δεν ξαναστενoχωρήθηκα ποτέ. Ήταν σαν να έχεις τρακάρει με νταλίκα. Μετά τα μικροχτυπήματα στον προφυλακτήρα δεν σε νοιάζουν», έλεγε όταν την ρωτούσαν για τα σχόλια που της λέει ο κόσμος και τις κριτικές που δέχεται.
Και μπαμπάς και πατριός μεγαλοδημοσιογράφοι… Για την ιδιαίτερη αντιμετώπιση και αν δεχόταν εύνοια στην δουλειά λόγω της προίκας του ονόματος που κουβαλούσε, η Ρίκα Βαγιάνη έλεγε: «Εννοείται ότι με είχαν στα όπα όπα στη δουλειά, λόγω του Γιάννη Διακογιάννη. Και ακόμα με έχουν. Αλλά δεν είμαι αθλητικογράφος για να κουβαλάω στους ώμους μου το “βάρος του ονόματος”. Κάνουμε διαφορετικές δουλειές. Απ’ την άλλη, είμαι και φυσικό παιδί του πατέρα μου, του Οδυσσέα του Ζούλα, με εξίσου βαρύ όνομα στη δημοσιογραφία. Ποτέ όμως δεν είχα ενοχές γι’ αυτό που είχα ως προίκα . Το μόνο που είχα στο νου μου ήταν να μην τους ξεφτιλίσω. Ήμουνα λίγο τρελή, αλλά είχα και φιλότιμο. Δεν ήθελα να είμαι σε μία δουλειά και να λένε ότι εδώ έχουμε την κόρη του τάδε ή την ανιψιά του δείνα. Γκάζωνα παραπάνω. Τα παιδικά χρόνια δε, με τρεις γονείς, ήταν παράδεισος! Όταν χώρισαν οι γονείς μου ήταν νέοι, ιδιαίτερα προοδευτικοί άνθρωποι, ταξιδεμένοι, άνετοι, παιδιά της δεκαετίας του ’60. Άνθρωποι που θα ευχόταν κάθε παιδί να τους έχει δίπλα του. Δεν τραβούσαν κανένα ζόρι επειδή έκαναν ένα παιδί, και όταν αυτό έγινε δύο ετών πήραν διαζύγιο. Οι μεταβάσεις όλες έγιναν πολύ γλυκά. Μεγάλωσα με πολλή αγάπη, με πολύ χιούμορ, με πολλή τρυφερότητα. Όλα στο “πολύ” τους».
Οι αμέτρητες προτάσεις για τηλεοπτικές εκπομπές
Από το 1986 η Ρίκα Βαγιάνη άρχισε να εργάζεται στην τηλεόραση ως παρουσιάστρια και δημοσιογράφος. Πέρασε από διαφορετικούς σταθμούς και συνεργάστηκε περισσότερα χρόνια με την ΕΡΤ, όπου παρέμεινε για μεγάλο διάστημα. Δες βίντεο από την εκπομπή “Παρασκευή και 12” στην ΕΡΤ!
Ανάμεσα στις εκπομπές τις οποίες παρουσίασε ήταν οι «Loft», «10 με 2», «Έχουμε και λέμε», «Γλυκιά ζωή», «Εμείς οι γυναίκες», «Κυρίες και κύριοι» και «Σε χρόνο TV». Δες βίντεο από την εκπομπή “Γλυκιά ζωή” που παρουσίαζε το 2000 στην ΕΤ1:
Παρουσίασε επίσης τηλεπαιχνίδια, όπως το «Αν θυμάμαι καλά» και το «Το παιχνίδι της χρονιάς».
Δες απόσπασμα από το τηλεπαιχνίδι “Αν Θυμάμαι καλά” που φιλοξενούσε κάθε φορά τρεις προσωπικότητες που αφηγούνταν γεγονότα και εμπειρίες από το χώρο τους και καλούνταν να θυμηθούν. Την εκπομπή παρουσίαζαν ο Δημήτρης Μαλαβέτας με βοηθό την Ρίκα Βαγιάνη το 1986 στην ΕΡΤ2:
Η παρουσία της δεν στηριζόταν μόνο στην εμφάνιση ή στην άνεση μπροστά στην κάμερα. Η Ρίκα είχε έναν δικό της τρόπο να επικοινωνεί με το κοινό, χωρίς να προσπαθεί να είναι αρεστή σε όλους. Το 2004 με την Πόπη Τσαπανίδου παρουσίαζαν στην ΝΕΤ την πρωινή εκπομπή “10 με 2”. Δες το βίντεο:
Ήταν αυθόρμητη, συχνά απρόβλεπτη και δεν δίσταζε να δείξει την ενόχλησή της όταν κάτι δεν της άρεσε. Αυτός ο χαρακτήρας την έκανε ξεχωριστή, αλλά και διαφορετική από το τηλεοπτικό πρότυπο της πάντα χαμογελαστής παρουσιάστριας.
Δες βίντεο από την εκπομπή “Ποτέ δεν είναι…” το 1994 που παρουσίαζε στο STAR:
Η συνεργασία με την Ειρήνη Νικολοπούλου
Μία από τις συνεργασίες που θυμήθηκαν οι συνάδελφοί της μετά τον θάνατό της, ήταν εκείνη με την Ειρήνη Νικολοπούλου στο Mega, στην εκπομπή «Studio 5», το 1992. Δες βίντεο από την εκπομπή:
Η Ειρήνη Νικολοπούλου την αποχαιρέτησε με λόγια που αναδείκνυαν την αυτοπεποίθηση, την εξυπνάδα και την ιδιαίτερη προσωπικότητά της.
Οι μαρτυρίες ανθρώπων που είχαν συνεργαστεί μαζί της σκιαγράφησαν μια γυναίκα με ισχυρή παρουσία, η οποία δεν προσπαθούσε να κρύψει τον χαρακτήρα της για να γίνει πιο εύκολη ή πιο συμβατική. Δες βίντεο από την εκπομπή “Νύχτα” που παρουσίαζε στο STAR:
Συγγραφέας παιδικών βιβλίων
Η Ρίκα Βαγιάνη δεν περιορίστηκε στη δημοσιογραφία και την παρουσίαση. Το γράψιμο παρέμεινε βασικό κομμάτι της ταυτότητάς της και εκφράστηκε και μέσα από τη συγγραφή παιδικών βιβλίων. Ένα από αυτά ήταν το «Είναι πολύ βαρετό να βαριέσαι», που παρουσιάστηκε το 2015. Με αφορμή την έκδοσή του, είχε μιλήσει στη Λένα Αρώνη και στην εκπομπή της ΕΡΤ «Art Beat» για τη σχέση της με τη συγγραφή και τη φαντασία.
Η επιλογή της να γράψει για παιδιά αποκάλυπτε μια διαφορετική πλευρά της, ότι πέρα από την αιχμηρή δημοσιογράφο, υπήρχε μια δημιουργός που ενδιαφερόταν να επικοινωνήσει με τους μικρούς αναγνώστες και να τους δώσει χώρο για σκέψη και παιχνίδι.
Παράλληλα, υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του ειδησεογραφικού και αρθρογραφικού ιστότοπου Protagon, συνεχίζοντας να εκφράζεται μέσα από τον γραπτό λόγο. Δες μερικές από τις καλύτερες στιγμές και παραλειπόμενα, από την εκπομπή “Ποτέ δεν είναι…” με τη Ρίκα Βαγιάνη σε μια ειδική έκδοση με τίτλο “Ποτέ… το Σάββατο”, που μεταδόθηκε στο STAR Channel, το 1994.
Ο γάμος και οι δυο μεγάλοι έρωτες της ζωής της
Η Ρίκα Βαγιάνη ήταν παντρεμένη με τον γιατρό Νίκο Στεφανή. Μαζί απέκτησαν έναν γιο τον Οδυσσέα. Η δημοσιογράφος στις αρχές του 2011 λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων του συζύγου της, έφυγε μαζί με την οικογένειά της για το Περθ της Αυστραλίας.
Λίγο πριν αναχωρήσει έδωσε μια συνέντευξη στην εκπομπή “Καφές με την Ελένη” με την Ελένη Μενεγάκη. Δες το βίντεο:
Όμως ένα χρόνο μετά επέστρεψε στην Ελλάδα με το γιο της. Η Ρίκα μίλησε τότε στην εκπομπή της Ελεονώρας Μελέτη “Μεσημεριανή Μελέτη” για την επιστροφή: «Τα σχέδια της οικογένειας ήταν να επιστρέψουμε. Φύγαμε για κάποια χρόνια, όχι για πάντα. Και αυτό κάναμε, επιστρέψαμε. Ο σύζυγος, βέβαια, έχει κάτι “χρωστούμενα” ακόμα στην Αυστραλία και είναι ακόμη εκεί. Επέστρεψα εγώ με το παιδί, επειδή αρχίζουν τα σχολεία. Πιο πολύ μας έλειψαν οι γονείς μας και οι κολλητοί μας». Δες το βίντεο:
Το τσουνάμι των… απολύσεων
Το Νοέμβριο του 2013 είχε παραχωρήσει συνέντευξη στην εκπομπή Joy για την Αυστραλία αλλά και για το πώς έχασε όλες τις δημοσιογραφικές δουλειές που είχε και πως την “άδειασαν” τα αφεντικά της: «Πριν ζήσω στην Αυστραλία, ήθελα πολύ να ζούσα σε μια άλλη χώρα. Όμως το παιδί ήταν σε ευαίσθητη ηλικία και δεν μπορούσαν ομολογουμένως και οι δύο γονείς να ξαμολυθούν σε δουλειές και ταξίδια. Ο άνδρας μου δούλευε αλλά η μαμά έπρεπε να μείνει στο σπίτι. Έπρεπε να μετακομίσουμε το νοικοκυριό και να φροντίσουμε για τις δραστηριότητες του παιδιού μας εκεί. Χρειαζόταν φυσική παρουσία για την ανατροφή του. Δεν είμαι άνθρωπος που ψήνεται. Θα ήταν ψέμα αν το έλεγα αυτό. Θα αδικούσα τον εαυτό μου. Το πρώτο χρόνο παραμονής μου εκεί, είχα την δουλειά μου στο Έθνος απλά μετατέθηκε στο πιο διεθνές κομμάτι και είχα μια στήλη σε free press περιοδικό και κάποιες άλλες συνεργασίες που έτρεχαν. Το δεύτερο χρόνο με απέλυσαν όλοι γιατί ήμουν πολυτέλεια πια. Μου είπαν ότι “εδώ αφήνουμε να φύγουν άνθρωποι-κλειδιά που έχουν οικογένεια. Είναι προκλητικό.”Έτσι έχασα όλες τις δουλειές που είχα».
Οι εξωσωματικές και η μητρότητα
Η μητρότητα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια ζωής της Ρίκας Βαγιάνη. Σε συνέντευξή της είχε μιλήσει για την επιθυμία της να γίνει μητέρα και τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα ζευγάρια στη διαδρομή προς την απόκτηση ενός παιδιού. Είχε μιλήσει για την εξωσωματική που έκανε: «Αν κάποια κοπέλα θέλει να αποκτήσει παιδί μην το αφήσει όπως το άφησα εγώ, γιατί η φύση δεν έχει λάβει το memo ότι εμείς θέλουμε να κάνουμε καριέρα, να γλεντήσουμε και να κάνουμε και ένα ταξίδι στη Νέα Υόρκη. Με το παιδί μου άλλαξε ο τρόπος που διαχειρίζομαι τα οικονομικά μου, μ’ έχει κάνει πιο “τσιγκούνα”. Επίσης, ενώ παλιά μου άρεσε το ξενύχτι, το σούρσιμο, το να μην έχεις πρόγραμμα καθόλου, τώρα θα πρέπει να αξίζει πολύ τον κόπο για να ξενυχτίσω ή να σέρνομαι ματαίως σε μέρη με χαλασμένες μούρες που ο ένας κοιτάει τι ρούχα φοράει ο άλλος. Ο Οδυσσέας με έκανε να μην σπαταλώ το χρόνο μου! Πάντα ήθελα να κάνω παιδί. Ένα. Δεν θέλω άλλο, ένα παιδί μου είναι αρκετό, ένας και καλός. Δεν άλλαξε τίποτα στην κοσμοθεωρία μου το παιδί, το μόνο που θέλω είναι να έχω πάντα επαφή με την πραγματικότητά, για να μην ζητάω από το παιδί μου ανεφάρμοστα πράγματα. Και, όχι, δεν κάνω όνειρα για το παιδί μου, το παιδί μου θέλω να γίνει μπασίστας. Δεν μου αρέσουν οι μπροστά, θέλω να είναι η κρυφή δύναμη. Κλαίω και μόνο που το σκέφτομαι τώρα. Τι επιστήμονας και δημοσιογράφος; Να είναι σοβαρός και μπασίστας».
Για τον γιο της είχε εκφράσει μια απλή αλλά ουσιαστική ευχή, να είναι υγιής, καλός άνθρωπος, να αγαπά τα παιδιά και τα ζώα και να μάθει να ζει με λίγα. Η τελευταία αυτή σκέψη ταίριαζε με τη γενικότερη στάση της απέναντι στη ζωή. Δεν έδινε την εντύπωση ανθρώπου που θεωρούσε την ευτυχία συνάρτηση των υλικών αγαθών ή της δημόσιας αναγνώρισης.
Για εκείνη, η ουσία βρισκόταν στις σχέσεις, στην αξιοπρέπεια και στην ικανότητα να χαίρεσαι όσα πραγματικά έχουν σημασία.
Η κριτική της για την τηλεόραση: «Εάν θέλεις να με βάλεις τιμωρία, βάλε με να δω Λιάγκα – Σκορδά!»
Τα τελευταία χρόνια της ζωής της είχε περιορίσει την τηλεοπτική της παρουσία. Σε δημοσιεύματα της εποχής, φίλοι και συνεργάτες της είχαν αναφέρει ότι δεν την ικανοποιούσε πλέον ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε ο τηλεοπτικός χώρος. Δες συνέντευξή της στην εκπομπή του Ε “Με το καλημέρα”. Η Ρίκα Βαγιάνη μιλούσε για τις τηλεοπτικές προτάσεις που είχε δεχτεί. «Μου έκαναν πρόταση να παρουσιάσω σόου αλλά εγώ είμαι καρακάξα, κάνω για freak show”. Στην ίδια συνέντευξη όταν την είχαν ρωτήσει για τα προγράμματα της τηλεόρασης είχε πει το ανεκδιήγητο: “Εάν θέλεις να με βάλεις τιμωρία, βάλε με να δω Λιάγκα – Σκορδά! Δεν είναι αυτό που με ευχαριστεί, είναι αυτό που με δυσαρεστεί. Ευτυχώς όταν έκανα εγώ πρωινά στη δημόσια τηλεόραση είχα γλυτώσει από δυο πράγματα, τα ζώδια είναι το ένα, θέλω να τινάξω τα μυαλά μου στον αέρα, τα θεωρώ απάτη».
Η ίδια είχε διαμορφώσει μια επαγγελματική πορεία με έντονη προσωπική σφραγίδα και δεν έδειχνε διατεθειμένη να παραμείνει σε έναν χώρο μόνο και μόνο για να βρίσκεται στην επικαιρότητα.
Η απόσταση από την τηλεόραση δεν σήμαινε ότι είχε εγκαταλείψει τη δημιουργία. Το γράψιμο, οι απόψεις της και η συμμετοχή της στον δημόσιο διάλογο εξακολουθούσαν να αποτελούν σημαντικά κομμάτια της ζωής της. Στις 12 Ιουλίου 2014 εκείνη παρουσίαζε την εκπομπή «Πάντα ν’ ανταμώνουμε» και βρέθηκε δίπλα στον πατριό της σε μια από τις τελευταίες τους αν όχι την τελευταία τους κοινή τηλεοπτική εμφάνιση. Η Μελίνα Ασλανίδου ερμηνεύει το τραγούδι “Αλήτη” και ο Γιάννης Διακογιάννης συγκινείται:
Δες βίντεο από την εκπομπή της ΝΕΡΙΤ:
Η ανεμελιά και η γυμνή φωτογράφιση στο Playboy!
Δεν ήταν μόνο καλή δημοσιογράφος, ήταν και ωραία γυναίκα… Ψηλή, αιθέρια, γοητευτική με καθηλωτικό βλέμμα, η Ρίκα ήταν από τις γυναικείες παρουσίες που έκαναν πολλά αντρικά κεφάλια να γυρίζουν στο πέρασμά της. Τα βράδια τριγυρνάει στα μπαρ, «τα κανονικά αλλά και τα περιθωριακά», στα μπουζούκια και στις ταβέρνες. Πηγαίνει Μύκονο, Ύδρα, Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Παρίσι. Τριγυρνάει, μαθαίνει, ζει, πίνει, καπνίζει. Είναι το απόλυτο it girl της Αθήνας των 80s.
Tον Ιανουάριο του 1986 φωτογραφίζεται για το Playboy. Στο εξώφυλλο εμφανίζεται με τουαλέτα, μακριά γάντια και σαμπάνια. Στο εσωτερικό επικρατεί μια εντελώς αποκαλυπτική κατάσταση.
«Θέλω να γίνω μοντέλο! Έχεις δει κάτι γριές που περπατάνε στις πασαρέλες με άσπρα μαλλιά; Κάτι τέτοιο θέλω να γίνω όταν μεγαλώσω. Άλλωστε, παλιά υπήρξα και κουνελάκι του “Playboy”. Περιττό να σου πω, πόσα πολλαπλά εγκεφαλικά έπαθαν οι γονείς μου. Θυμάμαι τα πέταξα όλα μπροστά στον Διαμαντόπουλο και του είπα: “Τράβα φωτογραφίες!”. Τυχαία έγινε επειδή εκείνο το μήνα δεν είχαν “κουνέλι” στο εξώφυλλο, ήταν φίλος μου ο διευθυντής και μου λένε “δεν έρχεσαι να κουνελίσουμε εσένα;”. Και το έκανα. Αν αύριο, όμως, γίνω γιαγιά ξέρεις τι θα λέει ο εγγονός μου; “Ξέρετε τι γιαγιά έχω εγώ; Κουνέλι!”. Θα σαρώνει όλα τα άλλα παιδάκια στο νηπιαγωγείο! Επίσης υπουργός τουρισμού θα ήθελα να γίνω, για να μπορώ να ταξιδεύω συνέχεια. Άκου άλλη μία ωραία ιστορία: Μία φορά ταξίδεψα στο Μπαλί με το σύντροφό μου σε μία πολύ κρυφή παραλία, για να κάνουμε κατάδυση και να δούμε τα ψάρια. Ένα φοβερά μεγάλο και άσκημο ψάρι πλησίασε απειλητικά το φίλο μου, ανοίγοντας το στόμα του. Ακούμπησε τη μύτη του σχεδόν πάνω στη δική του και άνοιξε τα απαίσια σουβλερά του δόντια, έτοιμο να τον κάνει μια χαψιά. Εγώ τρόμαξα! Ο φίλος μου έμεινε εντελώς ακίνητος κοιτώντας το ψάρι μεσα στα μάτια, μέχρι που -στο τέλος- ψάρωσε ο ίδιος το ψάρι. Τότε κατάλαβα ότι αυτόν τον άντρα εγώ θα τον παντρευτώ. Και τον παντρεύτηκα!».
Το χιούμορ της ήταν συχνά αιχμηρό και η γλώσσα της άμεση. Δεν προσπαθούσε να εξομαλύνει τις απόψεις της για να γίνουν πιο εύπεπτες.
Η Ρίκα Βαγιάνη όμως είχε και μια άλλη πτυχή στον χαρακτήρα της και δεν φοβόταν να τοποθετηθεί για θέματα που θεωρούσε σημαντικά. Σε συνεντεύξεις της στη LiFO είχε μιλήσει για την αδικία, τον ρατσισμό στα σχολεία και την έλλειψη φιλοζωικής κουλτούρας. Οι τοποθετήσεις της αυτές κάθε άλλο παρά έδειχναν έναν άνθρωπο αλαφροίσκιωτο, που ενδιαφερόταν μόνο για την τηλεοπτική επικαιρότητα, αλλά και για τις συμπεριφορές που διαμορφώνουν την καθημερινότητα μιας κοινωνίας.
Για αυτό και πολλοί τη θυμούνται όχι μόνο ως παρουσιάστρια, αλλά και ως μια γυναίκα που είχε δική της φωνή και δεν φοβόταν να τη χρησιμοποιήσει.
Η μάχη με τον καρκίνο και τα τελευταία λόγια
Η Ρίκα Βαγιάνη έφυγε από τη ζωή στις 7 Αυγούστου 2018, σε ηλικία 56 ετών, έπειτα από σκληρή μάχη με τον καρκίνο του πνεύμονα. Τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής της νοσηλευόταν στην Αθήνα. Η είδηση του θανάτου της προκάλεσε μεγάλη θλίψη στον δημοσιογραφικό κόσμο, αλλά και στους ανθρώπους που την παρακολουθούσαν επί χρόνια.
Νοσηλεύτηκε επί είκοσι μέρες σε δύο διαφορετικά νοσοκομεία. Οι γιατροί την έβαλαν σε τεχνητό κώμα και άνοιξε τα μάτια της μόνο για λίγες στιγμές. Η επί 25 χρόνια φίλη της και δημοσιογράφος – πολιτικός, Νατάσα Ράγιου, ήταν εκεί: «περίμενες να δεις έναν άνθρωπο τσακισμένο από την αρρώστια και αντίκριζες μια Ρίκα πιο όμορφη και από τη φωτογράφιση που είχε κάνει στο Playboy. Τα μαλλιά της, το δέρμα της. Ήταν μια κούκλα. Με ενημέρωσε ο άνδρας της ότι επικοινώνησε μόλις μισή ώρα με το περιβάλλον, τον αναγνώρισε, του έριξε τρία χαριτωμένα μπινελίκια τύπου “τι με έχετε εδώ πέρα” και ξαναβυθίστηκε. Αυτή ήταν η Ρίκα Βαγιάνη».
Δες τι έλεγε η Νατάσα Ράγιου για την φίλη της σε ένα αφιέρωμα μετά τον θάνατό της στην εκπομπή “Αλήθειες με την Ζήνα”:
Το τελευταίο αντίο και η μνήμη της
Μετά την είδηση του θανάτου της, συνάδελφοι, φίλοι και άνθρωποι από τον επιχειρηματικό, καλλιτεχνικό και πολιτικό χώρο που είχαν συνεργαστεί και συναναστραφεί μαζί της την αποχαιρέτησαν δημόσια στο κοιμητήριο της Νέας Ερυθραίας. Ήταν όλοι εκεί για το Ρικάκι τους που έφυγε τόσο νωρίς…
Η ΕΡΤ τίμησε τη μνήμη της προβάλλοντας τη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στη Λένα Αρώνη το 2015. Η Ρίκα Βαγιάνη δεν ήταν μόνο η γυναίκα που έδωσε μια δύσκολη μάχη με τον καρκίνο. Ήταν μια επαγγελματίας με πολυετή παρουσία, μια δημιουργός, μια μητέρα και μια προσωπικότητα που άφησε το δικό της αποτύπωμα.
Θα μπορούσε να είναι μόνο τα κείμενά της. Μία από τις καλύτερες γυναικείες πένες με ανοιχτή, αιρετική και ασυνήθιστη ματιά και τελείως ιδιαίτερο πρωτότυπο τρόπο. Μία σοβαρή αρθρογράφος. Σιγά μην μπορούσε να ήταν ένα πράγμα μόνο η Ρίκα και μάλιστα μόνο σοβαρό! Έγινε ηθοποιός, φωτογραφήθηκε στο «Playboy», έγινε ραδιοφωνική παραγωγός, έκανε τηλεόραση, πολλή τηλεόραση, παρουσίασε τη Eurovision, έκανε δηλαδή πράγματα που αν δεν τα έκανε με ταλέντο, ήθος και ποιότητα θα μπορούσαν να την προδώσουν. Σπάνιο ήθος – σπάνια ποιότητα. Χορτασμένη. Όλα τα έκανε με τον κλασάτο δικό της τρόπο, που έκλεινε παιχνιδιάρικα το μάτι, σαν να έλεγε «εγώ και το φτηνό θα το κάνω ακριβό».
«Όταν κάποτε γραφτεί η ιστορία της ελληνικής δημοσιογραφίας, η Ρίκα θα είναι ένα κεφάλαιο μόνη της… Μάλλον και στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης» θα λέγαμε εμείς. Γιατί το καλούπι έσπασε μόλις την έβγαλε.
Δες μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις στο “Joy” στην Νάνσυ Ζαμπέτογλου το 2013:
">
">
">
">
">
">
">
">