Δέσπω Διαμαντίδου: Όταν η Αλίκη της «έκλεψε» τον Παπαμιχαήλ, εκείνη κατέκτησε το Μπρόντγουεϊ! Η μυθική ζωή και ο έρωτας που έγινε συντρίμμια

Ήταν μια γυναίκα με ξεχωριστή προσωπικότητα, βαθιά καλλιέργεια, πνευματική δύναμη και μια σκηνική παρουσία που δύσκολα περνούσε απαρατήρητη. Μια ηθοποιός που μπορούσε να σταθεί με την ίδια άνεση στο αρχαίο δράμα, στο σύγχρονο θέατρο, στον ελληνικό κινηματογράφο και στις μεγάλες σκηνές της Αμερικής. Η Δέσπω Διαμαντίδου δεν ήταν μόνο μια σπουδαία πρωταγωνίστρια. Ήταν μια γυναίκα που έζησε με τους δικούς της όρους, αγάπησε, εργάστηκε, ταξίδεψε και διεκδίκησε τη θέση της σε έναν χώρο που συχνά αντιμετώπιζε τις γυναίκες με αυστηρούς κανόνες.

Το όνομά της συνδέθηκε με μεγάλες θεατρικές συνεργασίες, με τη Μελίνα Μερκούρη, με τον Ζυλ Ντασέν και με μια διεθνή καριέρα που δεν ήταν καθόλου αυτονόητη για μια Ελληνίδα ηθοποιό της γενιάς της. Συνδέθηκε, όμως, και με μια προσωπική ιστορία που ακόμα και σήμερα, εξακολουθεί να προκαλεί ενδιαφέρον: τον πολυσυζητημένο έρωτά της με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, πολύ πριν εκείνος γίνει το κινηματογραφικό ταίρι της Αλίκης Βουγιουκλάκη.

Η σπουδαία ηθοποιός καταγόταν από τη Ρωσία, ενώ δε σπούδασε ποτέ σε ελληνικό σχολείο, παρά ολοκλήρωσε τη μέση εκπαίδευση σε γερμανική σχολή. Ήταν εγγονή του μηχανικού Σπυρίδωνα Κριτσιλή, ο οποίος διατέλεσε πολλές φορές και βουλευτής. Σε συνέντευξή της, στα «Νέα», είχε δηλώσει ότι: «Δεν πήγα ποτέ σε σχολείο ελληνικό. Ό,τι έμαθα, το έμαθα με ιδιαίτερα μαθήματα. Αλλά μιλώ και γράφω, πιστεύω, ωραία ελληνικά, έχω κάνει και μεταφράσεις. Όσον αφορά τη στοιχειώδη και μέση εκπαίδευση, πήγα κατευθείαν στο Γερμανικό Σχολείο».

Η Δέσπω Διαμαντίδου ήταν και σπουδαία αθλήτρια, αφού σε πολύ νεαρή ηλικία στέφθηκε «πρωταθλήτρια Ελλάδος, παιδικής κατηγορίας», υπό την καθοδήγηση του Εβραίου προπονητή της στη Γυμναστική, ο οποίος δολοφονήθηκε από τους ναζί στους φούρνους του Νταχάου.

Από την Καστέλλα στον κόσμο του θεάτρου

Η Δέσπω Διαμαντίδου γεννήθηκε στον Πειραιά στις 26 Ιουλίου 1916 και ήταν φανατική Ολυμπιακός. Τα παιδικά της χρόνια στην Καστέλλα, δίπλα στη θάλασσα, παρέμειναν ζωντανά στη μνήμη της. Σε μεταγενέστερες τηλεοπτικές εμφανίσεις της αναφέρθηκε στη γειτονιά όπου μεγάλωσε, στα καλοκαίρια της και στην αλλαγή που έφερε στη ζωή της η Κατοχή, όταν η οικογένειά της αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της μετά την επίταξή του από τους Γερμανούς. “Ο πατέρας μου με μεγάλωσε σαν αγόρι, με είχαν ανεξάρτητη και αυτή την ανεξαρτησία την πλήρωσα. Μου είχαν ιδιαίτερη αδυναμία, ήμουνα μοναχοπαίδι, αλλά δεν έγινα ποτέ κακομαθημένη” έλεγε σε συνεντεύξεις της.

Δεν ήταν από εκείνα τα παιδιά που γνώριζαν εξαρχής ποιον δρόμο θα ακολουθούσαν, είχε σκεφτεί ακόμη και να γίνει τραγουδίστρια της όπερας. Η υποκριτική, ωστόσο, ήταν εκείνη που τελικά την κέρδισε, λόγω της μητέρας της, που της άρεσε το θέατρο και την έπαιρνε σε διάφορες παραστάσεις μαζί της. Με παρότρυνση του Δημήτρη Χορν, στράφηκε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου φοίτησε μαζί με τη Μελίνα Μερκούρη και άλλους μετέπειτα σημαντικούς εκπροσώπους του ελληνικού θεάτρου.

Η σχολή και τα πρώτα χρόνια της καριέρας της συνέπεσαν με μια δύσκολη περίοδο για τη χώρα. Η Κατοχή, οι στερήσεις και οι περιορισμένες επαγγελματικές δυνατότητες δεν άφηναν πολλά περιθώρια για εύκολες διαδρομές. Εκείνη, όμως, επέμεινε. Το 1942 έκανε την πρώτη της θεατρική εμφάνιση στον χορό της «Μήδειας» του Ευριπίδη. Αργότερα εντάχθηκε στο Εθνικό Θέατρο, όπου συνεργάστηκε με σημαντικούς σκηνοθέτες και συμμετείχε σε παραστάσεις που διαμόρφωσαν την υποκριτική της ταυτότητα.

Η συνεργασία της με τον Δημήτρη Ροντήρη και, στη συνέχεια, με τον Κάρολο Κουν υπήρξε καθοριστική. Η ίδια είχε αναφερθεί στον Κουν ως τον άνθρωπο που της έδωσε έναν σημαντικό ρόλο και τη βοήθησε να αναδείξει τις δυνατότητές της. Η πορεία της δεν περιορίστηκε ποτέ σε ένα μόνο είδος. Αρχαίο δράμα, κλασικό και σύγχρονο ρεπερτόριο, απαιτητικοί χαρακτήρες και έργα με διαφορετικές υποκριτικές απαιτήσεις αποτέλεσαν μέρος μιας διαδρομής που συνεχίστηκε για δεκαετίες.

Δες ένα βίντεο με συνέντευξή της στην εκπομπή “Ψηλά τα χέρια” με την Λιάνα Κανέλλη στο MEGA που αφηγείται στιγμές από την καριέρα της:

Ο γάμος με τον Ανδρέα Φιλιππίδη και η μητρότητα

Πριν από τον μεγάλο έρωτα που θα τη συνέδεε με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, η Δέσπω Διαμαντίδου είχε παντρευτεί τον ηθοποιό Ανδρέα Φιλιππίδη. Ο γάμος τους έγινε τη δεκαετία του 1940 και απέκτησαν έναν γιο, τον Μάριο. Η σχέση τους, ωστόσο, δεν κράτησε για πάντα και το ζευγάρι χώρισε. Ο Ανδρέας Φιλιππίδης παρέμεινε ένα σημαντικό πρόσωπο στην προσωπική της ιστορία. Χρόνια αργότερα, μίλησε για εκείνη σε τηλεοπτικό αφιέρωμα της ΕΡΤ, θυμούμενος τη γνωριμία τους και την επίδραση που είχε στη ζωή του.

Η Δέσπω Διαμαντίδου δεν ήταν μόνο η γυναίκα που το κοινό έβλεπε στη σκηνή και στην οθόνη. Ήταν επίσης σύζυγος, μητέρα και άνθρωπος με προσωπικές σχέσεις που δεν ήταν πάντα εύκολο να συμβαδίσουν με τις απαιτήσεις μιας απαιτητικής καλλιτεχνικής ζωής. «Τα παιδιά δεν μας ανήκουν, είναι ελεύθερα για να πετάνε με τα δικά τους τα φτερά» υποστήριζε μιλώντας για την ανεξαρτησία του γιου της… Πολλά χρόνια αργότερα εκείνη, μακριά από επαγγελματικές υποχρεώσεις, θα επισκεπτόταν συχνά τον γιο της που είχε μείνει μόνιμα στην Αμερική ακολουθώντας ακαδημαική πορεία και διδάσκοντας ιστορία σε Πανεπιστήμιο της Αμερικής.

Δέσπω Διαμαντίδου – Δημήτρης Παπαμιχαήλ: Ένας πρωτοσέλιδος έρωτας

Συνήθως απέφευγε να μιλήσει για την ερωτική της ζωή και τον έρωτα στις συνεντεύξεις της, δεν της άρεσε καθόλου. Από τις πιο πολυσυζητημένες όμως σελίδες της προσωπικής της ζωής ήταν η σχέση της με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1955, στον χώρο του Εθνικού Θεάτρου. Εκείνος ήταν ακόμη νεαρός μαθητής της δραματικής σχολής, ενώ εκείνη είχε ήδη αποκτήσει εμπειρία και παρουσία στον θεατρικό κόσμο. Τους χώριζαν περίπου δεκαοκτώ χρόνια ηλικιακής διαφοράς.

Η έλξη ανάμεσά τους εξελίχθηκε σε έναν δεσμό που, σύμφωνα με δημοσιεύματα και μεταγενέστερες βιογραφικές αναφορές, κράτησε περίπου επτά χρόνια. Η σχέση τους προκάλεσε σχόλια σε μια κοινωνία που αντιμετώπιζε με καχυποψία τις γυναίκες που ήταν μεγαλύτερες από τους συντρόφους τους. Η Δέσπω Διαμαντίδου δεν ακολουθούσε το στερεότυπο της νεαρής, εύθραυστης πρωταγωνίστριας που είχε συνηθίσει να προβάλλει η εποχή. Ήταν μια ώριμη, μορφωμένη και ανεξάρτητη γυναίκα, με προσωπικότητα που δεν περνούσε απαρατήρητη.

Ο Παπαμιχαήλ, από την πλευρά του, βρισκόταν στην αρχή μιας πορείας που θα τον οδηγούσε στην κορυφή του ελληνικού θεάματος.

Σε αρκετές βιογραφικές αναφορές η Διαμαντίδου παρουσιάζεται ως ένας άνθρωπος που τον στήριξε και τον καθοδήγησε στα πρώτα του βήματα, μεταφέροντάς του εμπειρίες και γνώσεις από τον θεατρικό κόσμο. Η σχέση τους, επομένως, δεν περιγράφεται μόνο ως ένας μεγάλος έρωτας, αλλά και ως μια συνάντηση δύο ανθρώπων που βρίσκονταν σε διαφορετικές φάσεις της ζωής και της καριέρας τους. Γύρω από τη σχέση τους αναπτύχθηκαν πολλές αφηγήσεις. Ορισμένοι αναφέρουν ότι οι δυο τους είχαν φτάσει πολύ κοντά στον γάμο, ότι είχαν αρραβωνιαστεί, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να είχαν παντρευτεί κρυφά.

Η μακροχρόνια σχέση του Παπαμιχαήλ και της Διαμαντίδου μετρούσε πολλές θεατρικές και κινηματογραφικές συνεργασίες, θα τελείωνε όμως εντελώς ξαφνικά την σεζόν 64-65. Οι δυο τους έπαιζαν στην «Κολόμπ» του Ανούιγ με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη.

«Πάρε τα μέτρα σου» φέρεται ότι είπε η Μελίνα στη Δέσπω πριν ακόμα ξεκινήσουν οι πρόβες. Η Δέσπω δεν έδωσε σημασία στους υπαινιγμούς της αγαπημένης της φίλης. «Ζήλεια δεν είχα ποτέ για τις γυναίκες, είχα ωραίες φίλες και δεν τις ζήλευα, αν κάποια μου έπαιρνε έναν σύντροφο θα έλεγα “δεν βαριέσαι…”», έλεγε πολλά χρόνια αργότερα σε συνεντεύξεις της συνειδητοποιημένη ότι “το πεπρωμένο φυγείν αδύνατο”.

Δες βίντεο από την ταινία “Η Χιονάτη και τα 7 Γεροντοπαλίκαρα” το 1960 με τους: Ιάκωβο Καμπανέλλη, Τζένη Καρέζη, Ανδρέα Μπάρκουλη, Ορέστη Μακρή, Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Βασίλη Αυλωνίτη, Μίμη Φωτόπουλο, Νίκο Σταυρίδη, Αλέκο Λειβαδίτη, Χρήστο Ευθυμίου:

Τα δάκρυα για τον γάμο Βουγιουκλάκη – Παπαμιχαήλ και η φυγή στο εξωτερικό

Ο Παπαμιχαήλ και η Βουγιουκλάκη γνωρίζονταν από τα χρόνια της Σχολής του Εθνικού και όταν έγιναν ζευγάρι άρχισαν να τρώγονται σαν το σκύλο με τη γάτα. Η Δέσπω αγνοούσε όμως πως ανάμεσα στον σύντροφο της και την λαμπερή πρωταγωνίστρια είχε ξεκινήσει ένα φλερτ παρά τις προηγούμενες διαφωνίες τους. «Όταν έπαιξαν στο θέατρο πρώτη φορά ο Δημήτρης και η Αλίκη, εκεί ερωτεύτηκαν. Πριν περάσουν μερικοί μήνες, ο Παπαμιχαήλ έκανε πρόταση γάμου στην Αλίκη επί σκηνής. Έπαιζε και η Δέσπω σε εκείνον τον θίασο και όταν ο Δημήτρης έβαλε δαχτυλίδι στην Αλίκη το είδε εκείνη και πήγε στο καμαρίνι και έκλαιγε, τότε το έμαθε ότι αυτοί είχαν γίνει ζευγάρι πια. Περίμενε να τελειώσει η σεζόν πολύ απογοητευμένη. Δεν ξαναπαντρεύτηκε η Δέσπω Διαμαντίδου, πληγώθηκε πάρα πολύ, γιατί ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ ήταν ο έρωτας της ζωής της» έχει πει ο Μάκης Δελαπόρτας για την γνωριμία, τον έρωτα Αλίκης – Δημήτρη που ταυτόχρονα σήμανε και τον χωρισμό του με την μεγάλη πρωταγωνίστρια.

Όταν το έργο κατέβηκε, η Δέσπω Διαμαντίδου, αξιοπρεπής και χωρίς να κατηγορεί κανέναν έφυγε για την Αμερική. Θα έμενε για σχεδόν μια δεκαετία. Εκεί την περίμεναν σπουδαίοι ρόλοι στο θέατρο και τον κινηματογράφο. Αλλά και συνεργασίες με δημιουργούς όπως ο Γούντι Άλεν. Επέστρεψε στην Ελλάδα με τη μεταπολίτευση διατηρώντας καλές σχέσεις τόσο με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ όσο και με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, συνεργάστηκε δε με τον καθένα τους ξεχωριστά στο θέατρο χωρίς ίχνος πικρίας. Μάλιστα λέγεται ότι για τον επικείμενο γάμο τους είχε στείλει μια τεράστια ανθοδέσμη στο ζευγάρι με τις ευχές της για βίον ανθόσπαρτον.

Πολλά χρόνια αργότερα στην εκπομπή της Νανάς Παλαιτσάκη “5η Παρουσία” το 1996 η καλεσμένη της Δέσπω Διαμαντίδου, αναγνωρίζει μπροστά στην κάμερα το ταλέντο του Παπαμιχαήλ ο οποίος με την σειρά του μιλάει για εκείνη, δείχνει ευγνώμων και αναγνωρίζει την πολύτιμη βοήθειά της για την πορεία του:

Μελίνα Μερκούρη: Η αδελφική φιλία τους

Αν ο έρωτας με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ απασχόλησε τη δημοσιότητα, η φιλία της με τη Μελίνα Μερκούρη υπήρξε ένα από τα πιο σταθερά σημεία αναφοράς στη ζωή της. Οι δυο τους είχαν γνωριστεί στα χρόνια της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Η σχέση τους εξελίχθηκε σε έναν βαθύ δεσμό, ο οποίος διατηρήθηκε μέσα από διαφορετικές εποχές, επαγγελματικές διαδρομές και προσωπικές αλλαγές.

Η συνεργασία τους στο «Ποτέ την Κυριακή» του Ζυλ Ντασέν, το 1960, αποτέλεσε σημαντικό σταθμό και για τις δύο. Η ταινία άνοιξε νέους δρόμους στη διεθνή παρουσία τους και έφερε την ελληνική κινηματογραφική δημιουργία στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος. Δες βίντεο από την ταινία “Ποτέ την Κυριακή” με τον Γιώργο Φούντα:

Η Διαμαντίδου μιλούσε με αγάπη για τη φίλη της και θυμόταν περιστατικά από τις κοινές τους εμπειρίες. Στις συνεντεύξεις της αναφερόταν επίσης συχνά σε ανθρώπους που επηρέασαν τη ζωή και την καριέρα της, χωρίς να αποσυνδέει ποτέ τις επαγγελματικές συνεργασίες από τις ανθρώπινες σχέσεις που γεννήθηκαν μέσα από αυτές.

Η φιλία τους δεν ήταν απλώς μια γνωριμία δύο διάσημων γυναικών. Ήταν ένας δεσμός που είχε ξεκινήσει πριν από τη διεθνή τους αναγνώριση και συνεχίστηκε παρά τις αλλαγές που έφερε η ζωή.

Δες ένα αφιέρωμα για την ζωή της στην ΕΤ1 και στην εκπομπή “Νωρίς νωρίς” με σπάνιο αρχειακό υλικό της ΕΡΤ:

Ακολούθησαν συμμετοχές σε σημαντικές ελληνικές παραγωγές, ανάμεσά τους τα «Κόκκινα φανάρια», η «Ντάμα σπαθί» και οι «Κραυγές γυναικών», “Στεφανία”, “Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη”. Η χαρακτηριστική παρουσία της τής επέτρεπε να κινείται με άνεση ανάμεσα στο δράμα, την κοινωνική παρατήρηση και τους πιο σύνθετους χαρακτήρες.

Δες βίντεο από την ταινία “Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη” με τον Άλκη Γιαννακά:

Η Δέσπω Διαμαντίδου δεν χρειαζόταν πάντα να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο για να αφήσει το αποτύπωμά της. Συχνά, η δύναμη της ερμηνείας της βρισκόταν στον τρόπο με τον οποίο έδινε βάθος ακόμη και σε μικρότερους ρόλους. Δες βίντεο από την ταινία “Στεφανία” του Γιάννη Δαλιανίδη το 1966 με την Ζωή Λάσκαρη:

“Η δε γυνή να φοβείται τον άντρα” ήταν η ταινία το 1965 του Γιώργου Τζαβέλα που ο κόσμος αγάπησε περισσότερο την Δέσπω Διαμαντίδου σε έναν διαφορετικό κωμικό ρόλο- της κουμπαρομπεμπέκας που έπαιζε πολλές φορές τον πυροσβέστη ανάμεσα στο ζευγάρι Γιώργο Κωνσταντίνου και Μάρω Κοντού…

Δες το βίντεο:

Η Αμερική, το Μπρόντγουεϊ και το «Καμπαρέ»

Η καριέρα της Διαμαντίδου από το 1966 έως τα τέλη του 1974 συνεχίστηκε στο εξωτερικό, κυρίως στην Αμερική. Ήταν μια τολμηρή επιλογή για μια ηθοποιό που είχε ήδη διαμορφώσει όνομα στην ελληνική σκηνή. Αντί να παραμείνει σε ένα γνώριμο επαγγελματικό περιβάλλον, αποφάσισε να δοκιμαστεί σε μια αγορά με διαφορετικούς κανόνες και υψηλές απαιτήσεις. Δες ένα βίντεο να μιλάει για την καριέρα της εκεί:

Στο Μπρόντγουεϊ συμμετείχε στο μιούζικαλ «Illya Darling», τη θεατρική διασκευή του «Ποτέ την Κυριακή», δίπλα στη Μελίνα Μερκούρη.

Μια ακόμη σημαντική στιγμή ήρθε με το «Καμπαρέ», όπου υποδύθηκε τη Φράου Φράιντερ. Η ίδια είχε μιλήσει για την απαιτητική ακρόαση μέσα από την οποία κέρδισε τον ρόλο, περιγράφοντας ένα περιβάλλον όπου η εμπειρία από μόνη της δεν αρκούσε αλλά έπρεπε να αποδείξει ξανά τις δυνατότητές της.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάστηκε επίσης με τον Γούντι Άλεν, υποδυόμενη τη μητέρα του στην ταινία «Ο ειρηνοποιός» («The Front»), μια ακόμη εμπειρία που καταδεικνύει το εύρος της διεθνούς της διαδρομής.

Η ζωή στην Αμερική τής έδωσε τη δυνατότητα να γνωρίσει διαφορετικούς τρόπους δουλειάς και να συνεργαστεί με σημαντικούς καλλιτέχνες. Σε συνεντεύξεις της είχε αναφερθεί στις επαγγελματικές ευκαιρίες που βρήκε εκεί, αλλά και στη σημασία που είχε η γλώσσα και η προφορά για τους ρόλους που μπορούσε να αναλάβει.

Η διεθνής της πορεία δεν ήταν μια σύντομη παρένθεση. Ήταν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην καριέρα μιας ηθοποιού που δεν φοβήθηκε να βγει από τα συνηθισμένα όρια.

Οι άνθρωποι που μίλησαν για εκείνη

Για να καταλάβει κανείς πραγματικά τη Δέσπω Διαμαντίδου, αξίζει να ακούσει όχι μόνο τις βιογραφίες της, αλλά και τους ανθρώπους που τη γνώρισαν.

Στο αρχείο της ΕΡΤ διασώζεται η εκπομπή «Πρόσωπα Θεάτρου – Δέσπω Διαμαντίδου», παραγωγής 1982, η οποία προβλήθηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1983. Η ηθοποιός αφηγείται τη ζωή της μέσα από το σπίτι της, θυμάται τα παιδικά της χρόνια και μιλά για τις συνεργασίες, τις δυσκολίες και τις επιλογές της. Ο Ντασέν αναφέρεται στη βαθιά φιλία τους και στην πνευματική καλλιέργειά της. Ο Τσαρούχης ανακαλεί κοινές αναμνήσεις από τον Πειραιά. Ο Φιλιππίδης μιλά για την προσωπική τους σχέση, ενώ ο Βουτσινάς θυμάται τη συνεργασία τους στην «Τρελή του Σαγιώ», όπου η Διαμαντίδου ερμήνευσε την Ωρελί.

Ειδικά με τον Ζυλ Ντασσέν και την Μελίνα Μερκούρη η Δέσπω Διαμαντίδου έχει μιλήσει στις περισσότερες συνεντεύξεις της για το πόσο τους λάτρευε. Δες ένα σπάνιο ντοκουμέντο από το αρχείο της ΕΡΤ στα παρασκήνια των γυρισμάτων της «Κραυγής Γυναικών» το 1978 με τους τρεις τους να αστειεύονται για ένα… κομμάτι πίτσα. :

Οι μεταφράσεις και το πειραματικό θέατρο

Η καλλιτεχνική της ταυτότητα δεν εξαντλούνταν στην υποκριτική. Η Δέσπω Διαμαντίδου είχε σημαντική μεταφραστική δραστηριότητα, ασχολούμενη με θεατρικά έργα και λογοτεχνικά βιβλία. Ανάμεσα στα έργα που συνδέονται με τη μεταφραστική της εργασία αναφέρονται ο «Παράδεισος δεν έχει ευνοούμενους» του Έριχ Μαρία Ρεμάρκ και το «Ημερολόγιο» του Μαξ Φρις.

Η ενασχόλησή της με τη μετάφραση φανερώνει μια ακόμη πλευρά της: τη σχέση της με τη λογοτεχνία, τη γλώσσα και τη δραματουργία πέρα από τη σκηνική ερμηνεία.

Δες βίντεο από την ταινία “Γάμος αλά Ελληνικά” το 1964 με τους Γιώργο Κωνσταντίνου, Ξένια Καλογεροπούλου, Σμάρω Στεφανίδου, Χάρρυ Κλύνν:

Ενδιαφερόταν επίσης για το πειραματικό θέατρο. Δεν αντιμετώπιζε τη θεατρική δημιουργία ως κάτι που είχε ήδη κατακτηθεί και δεν χρειαζόταν ανανέωση. Αντίθετα, αναζητούσε νέες δυνατότητες και τρόπους έκφρασης.

Αυτό εξηγεί, εν μέρει, γιατί η διαδρομή της δεν περιορίστηκε σε μια σειρά επιτυχημένων ρόλων. Ήταν μια καλλιτέχνιδα που συνέχιζε να μαθαίνει και να αναζητά, ακόμη και όταν είχε ήδη αναγνωριστεί.

Δες βίντεο από την ταινία “Ντάμα Σπαθί” το 1966 με την Έλενα Ναθαναήλ και τον Σπύρο Φωκά:

Οι τελευταίοι ρόλοι και η παρακαταθήκη της

Η Δέσπω Διαμαντίδου παρέμεινε ενεργή για πολλά χρόνια. Συμμετείχε σε κινηματογραφικές παραγωγές διαφορετικών εποχών, ενώ η τελευταία κινηματογραφική της εμφάνιση καταγράφεται το 2003, στη μικρού μήκους ταινία «Skipper Straad» της Ειρήνης Βαχλιώτη.

Στις 18 Φεβρουαρίου 2004 έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας πίσω της μια μακρά καλλιτεχνική διαδρομή που ξεκίνησε από το θέατρο της δεκαετίας του 1940 και έφτασε μέχρι τη διεθνή σκηνή. Δεν ήταν πολλοί εκείνοι που συνόδευσαν τη Δέσπω Διαμαντίδου στην τελευταία της κατοικία. O κόσμος που συγκεντρώθηκε στο A΄ Νεκροταφείο ήταν περιορισμένος σε αριθμό, κυρίως άνθρωποι του θεάτρου, εκείνοι που την εκτίμησαν ως συνεργάτιδα και φίλη στη μακρόχρονη καριέρα της και θέλησαν να την τιμήσουν για τελευταία φορά.

Ιδιαίτερα φορτισμένα με συγκίνηση ήταν τα λόγια που είπε ο γιος της Μάριος Φιλιππίδης: «Τη θυμάμαι πάντα με μια βαλίτσα, αλλά βαλίτσα θαυματουργή. Άνοιγε τη βαλίτσα και έβγαινε ένας κόσμος θαυμαστός. Από μικρός γνώρισα με τη Δέσπω την πιο εκπληκτική γενιά που πέρασε. Τη Μελίνα, τον Μάνο, τον Γκάτσο και αργότερα στη Νέα Υόρκη, που έγινε δεύτερη πατρίδα της, γνώρισα κι έναν άλλο κόσμο διανοούμενο. Δεν είναι αυτός ο τελευταίος χαιρετισμός. Θα πάω -όπως της υποσχέθηκα- και θα τη χαιρετίσω από τα θέατρα του Μπρόντγουεϊ».