Καμπανάκι από τους επιστήμονες: To σύμπτωμα στην ομιλία που κρύβει αρχόμενη άνοια – Το παρατηρούν πρώτα οι άλλοι

Σε όλους μας έχει συμβεί να σταματήσουμε απότομα στη μέση μιας πρότασης, ψάχνοντας απεγνωσμένα μια λέξη που νιώθουμε ότι βρίσκεται «στην άκρη της γλώσσας μας». Αν και η περιστασιακή αυτή δυσκολία θεωρείται μια φυσιολογική συνέπεια της γήρανσης, του άγχους ή της κόπωσης, υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο μοτίβο στον λόγο μας που μπορεί να αποτελεί καμπανάκι κινδύνου για τη γνωστική μας υγεία.

Το στοιχείο που πρέπει πραγματικά να μας προβληματίσει δεν είναι οι στιγμιαίες παύσεις, αλλά η συνολική επιβράδυνση στον ρυθμό της ομιλίας. Όταν δηλαδή η δυσκολία στην ανάκληση λέξεων γίνεται συχνή, προοδευτική και αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινή επικοινωνία και την κατανόηση, τότε το φαινόμενο παύει να είναι αθώο. Αν οι οικείοι σου παρατηρούν ότι ο λόγος σου έχει γίνει αισθητά πιο αργός και κουραστικός, η συμβουλή ενός ειδικού κρίνεται απαραίτητη.

Τι αποκαλύπτουν οι επιστημονικές για την ομιλία

Πρόσφατες έρευνες σε υγιείς ενηλίκους όλων των ηλικιών έριξαν φως στο ποια ακριβώς χαρακτηριστικά της ομιλίας συνδέονται με την πτώση των γνωστικών λειτουργιών. Μέσα από ειδικά τεστ κατονομασίας εικόνων, εξέτασης της προσοχής και ανάλυσης ηχογραφήσεων, οι ειδικοί κατέληξαν σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: ο αριθμός ή η διάρκεια των παύσεων μέσα σε μια πρόταση δεν προδίδει από μόνο του κάποιο πρόβλημα.

Αντίθετα, ο καταλύτης είναι η συνολική ταχύτητα με την οποία εκφράζεται κανείς. Όσο πιο γρήγορα μπορεί το μυαλό να ανακαλέσει τη σωστή λέξη, τόσο πιο ρέουσα και φυσική παραμένει η ομιλία. Η μέτρηση αυτού του ρυθμού αποδεικνύεται πολύ πιο ευαίσθητος δείκτης για τον έγκαιρο εντοπισμό αλλαγών στον εγκέφαλο από τα παραδοσιακά τεστ μνήμης.

Πώς θα διατηρήσεις τον εγκέφαλο σε εγρήγορση

Ακόμη κι αν παρατηρείς περιστασιακά κολλήματα, η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο για τη διατήρηση της πνευματικής σου διαύγειας. Η τακτική νοητική εξάσκηση, όπως το διάβασμα, η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων, τα παιχνίδια στρατηγικής και οι κοινωνικές συναναστροφές, υποχρεώνουν τον εγκέφαλο να δημιουργεί νέες συνάψεις, κρατώντας τις γνωστικές λειτουργίες δραστήριες.

Παράλληλα, η σωματική άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά ενισχύουν την αιμάτωση του εγκεφάλου, προστατεύοντας τα αγγεία. Φυσικά, το να «κολλάς» πού και πού σε μια λέξη δεν αποτελεί λόγο πανικού, αφού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα εμφανίσεις άνοια στο μέλλον. Όσο όμως ο λόγος διατηρεί τη ζωντάνια του κι εσύ φροντίζεις την πνευματική σου υγεία, το μυαλό συνεχίζει να λειτουργεί ρολόι. Αν διαπιστώσεις μια μόνιμη αλλαγή στον τρόπο που εκφράζεσαι, μια κουβέντα με έναν ειδικό θα σου λύσει κάθε απορία.