Από τις θεατρικές επιθεωρήσεις και τις κωμωδίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου μέχρι τη βραβευμένη ερμηνεία της στο «Μάθε παιδί μου γράμματα», η Άννα Μαντζουράνη ξεχώριζε πάντα στους ρόλους της και άφησε το δικό της αποτύπωμα στην υποκριτική.
Η Άννα Ματζουράνη ήταν μια ηθοποιός που δεν χρειάστηκε να βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο της δημοσιότητας, ανήκε στη γενιά των καλλιτεχνών που υπηρέτησαν με συνέπεια το θέατρο και τον κινηματογράφο, περνώντας από τις μουσικές κωμωδίες και τις επιθεωρήσεις στις μεγάλες κινηματογραφικές παραγωγές της εποχής. Το κοινό τη θυμάται μέσα από αγαπημένες ταινίες, αλλά η πορεία της είχε και σημαντικές προσωπικές στιγμές, τις οποίες η ίδια κρατούσε πάντα μακριά από την υπερβολική έκθεση. Η ζωή της ολοκληρώθηκε πρόωρα και εντελώς ξαφνικά, τον Ιανουάριο του 1991, όταν ήταν μόλις 55 ετών. Πίσω της άφησε δεκάδες κινηματογραφικές συμμετοχές και μια ερμηνεία που της χάρισε το πρώτο βραβείο γυναικείου ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Τα πρώτα χρόνια στην υποκριτική
Η Άννα Μαντζουράνη γεννήθηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 1935. Από νεαρή ηλικία ακολούθησε τον δρόμο της τέχνης, σπουδάζοντας στη Δραματική Σχολή του Τάκη Μουζενίδη. Παράλληλα, παρακολούθησε μαθήματα τραγουδιού στη σχολή της Μαρίκας Καλφοπούλου, αποκτώντας εφόδια που θα αξιοποιούσε αργότερα στο μουσικό θέατρο. Η πρώτη της θεατρική εμφάνιση καταγράφεται το 1955, στην επιθεώρηση «Γυναίκες και Λουλούδια», με τον θίασο του Βασίλη Αυλωνίτη και του Ορέστη Μακρή, στο θέατρο Ακροπόλ. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με σημαντικούς θιάσους, συμμετέχοντας σε επιθεωρήσεις και μουσικές κωμωδίες, ένα είδος που απαιτούσε όχι μόνο υποκριτικές ικανότητες αλλά και ρυθμό, σκηνική άνεση και μουσικότητα.
Αυτή η θεατρική διαδρομή υπήρξε βασικό κομμάτι της καλλιτεχνικής της ταυτότητας. Η Άννα Μαντζουράνη δεν περιορίστηκε σε έναν μόνο τύπο ρόλου, αλλά κινήθηκε σε διαφορετικά είδη, αποκτώντας σταδιακά μια σταθερή θέση στον χώρο του θεάματος. Της άρεσε να δοκιμάζει και να δοκιμάζεται… Δες το βίντεο από την ταινία “Ησαΐα μην χορεύεις” το 1969 με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, την Τζένη Ρουσσέα:
Ένα εξαιρετικό ταλέντο που αγαπούσε την δουλειά
Τον πρώτο της κινηματογραφικό ρόλο τον κέρδισε σε ηλικία 23 ετών στην ταινία Μέλπω, στην οποία πρωταγωνιστούσαν η Σπεράντζα Βρανά και ο Παντελής Ζερβός.
Με τη Σπεράντζα Βρανά λίγα χρόνια αργότερα έπαιξε … χοντρό σκηνικό. Συγκεκριμένα, ήταν η περίοδος που η Σπεράντζα ζούσε μια παθιασμένη σχέση με τον Κώστα Βουτσά – μια σχέση που είχε απ’ όλα: ζήλιες, κόντρες, απιστίες, καβγάδες. Ένα βράδυ λοιπόν, η Σπεράντζα ανοίγει την πόρτα και βλέπει τη νεαρή ηθοποιό Άννα Μαντζουράνη στα γόνατα του Βουτσά. Έπαιξε φλερτ ανάμεσά τους; Κανείς δεν έμαθε. Η ουσία είναι ότι η Σπεράντζα Βρανά μόλις το είδε αυτό σηκώθηκε κι έφυγε, διαλύοντας για άλλη μια φορά τη σχέση της. Πάντως ήταν η μία και μοναδική φορά που είχε γραφτεί κάτι σκαμπρόζικο για τη ζωή της Άννας Μαντζουράνη. Από εκεί και έπειτα, η παρουσία της στη μεγάλη οθόνη έγινε όλο και πιο συχνή. Συνολικά, έχει συμμετέχει περισσότερες από 40 κινηματογραφικές παραγωγές. Δες βίντεο από την ταινία “Ο Μήτρος και ο Μητρούσης” το 1960 με τους Νίκο Ξανθόπουλο:
Στην αρχή της πορείας της εμφανίστηκε σε ταινίες που συνδέθηκαν με τη χρυσή εποχή του ελληνικού σινεμά, ανάμεσά τους το «Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο». Δες βίντεο από την ταινία με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ το 1965:
Ακολούθησαν παραγωγές όπως ο «Εισπράκτωρ 007», η «Ζηλιάρα», το «Ησαΐα μη χορεύεις», ο «Παραμυθάς», ο «Θαυματοποιός» και το «Πίσω μου σ’ έχω σατανά». Δες βίντεο από την ταινία “Η Ζηλιάρα” το 1968 με τους Γιώργο Κωνσταντίνου, Ρένα Βλαχοπούλου:
Συνεργάστηκε με γνωστά ονόματα του ελληνικού κινηματογράφου και απέκτησε εμπειρία σε κωμωδίες και σατιρικές ταινίες, συχνά σε δεύτερους ρόλους που απαιτούσαν ακρίβεια και έντονη σκηνική παρουσία. Δες την ταινία “Εδώ ο κόσμος χάνεται” με τον Μιχάλη Μητρούση:
Η πορεία της, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στη μεγάλη οθόνη. Έκανε επίσης επιλεκτικές εμφανίσεις στην τηλεόραση, συμμετέχοντας σε παραγωγές όπως το «Εκείνες… κι εγώ», «Το πήδημα του βάτραχου» και «Πλεκτάνη». Δες βίντεο από την ταινία “Πίσω μου σε έχω Σατανά” με τον Γιώργο Παπαζήση:
Η μεγάλη αναγνώριση με το «Μάθε παιδί μου γράμματα»
Η στιγμή που ξεχώρισε ιδιαίτερα στην κινηματογραφική της διαδρομή ήρθε το 1981, με την ταινία του Θόδωρου Μαραγκού «Μάθε παιδί μου γράμματα». Στο πλευρό του Βασίλη Διαμαντόπουλου, η Άννα Μαντζουράνη συμμετείχε σε μια ταινία που άσκησε σατιρική κριτική στην ελληνική κοινωνία και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η Άννα Μαντζουράνη κέρδισε το βραβείο γυναικείου ρόλου και το μοιράστηκε με τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου. Σε μια ερμηνεία μακριά απ’ ό,τι είχε κάνει ως τότε –και για πολλούς η καλύτερη κινηματογραφική ερμηνεία της–, σε ένα φιλμ που έσκισε και εμπορικά. Αργότερα το πάλεψε με δύο ταινίες, αλλά σιγά-σιγά λόγω της ασθένειας απομακρύνεται.
Ήταν μια σημαντική διάκριση, καθώς επιβεβαίωσε την αξία μιας ηθοποιού που είχε εργαστεί επί δεκαετίες στο θέατρο και στον κινηματογράφο, χωρίς να ανήκει απαραίτητα στην κατηγορία των πρωταγωνιστριών που μονοπωλούσαν τα πρωτοσέλιδα. Δες βίντεο από την ταινία “Μάθε παιδί μου γράμματα” με τους Βασίλη Διαμαντόπουλο, Αντώνη Καφετζόπουλο:
Είχε προηγηθεί η συνεργασία της με τον Θανάση Βέγγο στις ταινίες: «Από πού πάνε για τη χαβούζα» (1978) και «Θανάση, σφίξε κι άλλο το ζωνάρι» (1980), που την έφεραν σε σημαντικές παραγωγές της κοινωνικής σάτιρας. Δες βίντεο από την ταινία “Από που πάνε για την χαβούζα”:
Δυο γάμοι ένα διαζύγιο
Η Άννα Ματζουράνη δεν ήταν άνθρωπος των δημοσίων σχέσεων, ούτε και της άρεσε να προβάλλεται και να δίνει συνεντεύξεις. Πρώτος σύζυγός της ήταν ο ηθοποιός Τάκης Βάβαλης, που απέκτησαν μία κόρη. Ο γάμος τους δεν κράτησε για πολύ και κάποια στιγμή το ζευγάρι πήρε διαζύγιο. Αργότερα, η ηθοποιός παντρεύτηκε τον Αντώνη Καρατζόπουλο, σημαντική προσωπικότητα του ελληνικού κινηματογράφου, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε ως παραγωγός, οπερατέρ και μοντέρ και συνδέθηκε με την εταιρεία Καραγιάννης – Καρατζόπουλος. Ο γάμος τους διήρκεσε μέχρι τον θάνατό της, το 1991. Ο Καρατζόπουλος συνέχισε αργότερα τη ζωή του και παντρεύτηκε την ηθοποιό Ζέτα Αποστόλου.
Η μάχη με τον καρκίνο και ο ξαφνικός πρόωρος θάνατος
Η Άννα Μαντζουράνη έφυγε από τη ζωή στις 9 Ιανουαρίου 1991, στην Αθήνα, σε ηλικία μόλις 55 ετών από καρκίνο. Ο θάνατός της ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία εξακολουθούσε να έχει παρουσία στον καλλιτεχνικό χώρο. Η τηλεοπτική της διαδρομή περιλάμβανε τη σειρά «Πλεκτάνη», που προβλήθηκε το 1990, δηλαδή λίγο πριν από το τέλος της ζωής της. Δες βίντεο από την ταινία με τον Κώστα Βουτσά το 1968 “Το πιο λαμπρό μπουζούκι”:
Μια ηθοποιός που άφησε το αποτύπωμά της
Η Άννα Μαντζουράνη ήταν πραγματικά μια εργάτρια της υποκριτικής, με διαδρομή που πέρασε από το μουσικό θέατρο και την επιθεώρηση στις κωμωδίες και την κοινωνική σάτιρα του ελληνικού κινηματογράφου. Το βραβείο για το «Μάθε παιδί μου γράμματα» ήταν για εκείνη μια ξεχωριστή αναγνώριση, όμως η παρακαταθήκη της δεν περιορίζεται σε μία ταινία. Βρίσκεται στις δεκάδες συμμετοχές της, στις συνεργασίες της με σημαντικούς ηθοποιούς και στη θέση που διατήρησε επί χρόνια στον καλλιτεχνικό χώρο. Η ταινία “Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι” 1980, μαζί με το ” Μάθε παιδί μου γράμματα” 1981 είναι δυο αυθεντικά ελληνικά έργα που συνδύασαν κατά τον καλύτερο τρόπο την καλλιτεχνική ποιότητα και την εμπορικότητα. Κέρδισαν βραβεία και αγαπήθηκαν από το κοινό. Διαχρονικές ταινίες λες και έχουν γυριστεί σήμερα. Δες βίντεο από την ταινία “Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι” με τους Θανάση Βέγγο, Ηλία Λογοθέτη, Κώστα Τσάκωνα:
Η Άννα Ματζουράνη έφυγε νωρίς, εντελώς ξαφνικά, αφήνοντας πίσω της μια πορεία που αξίζει να θυμόμαστε για το έργο της και όχι μόνο για το πρόωρο τέλος της.
">
">
">
">
">
">
">
">