Μια γυναίκα με σπάνια φινέτσα, ξεχωριστό ταλέντο και μια προσωπική ζωή γεμάτη δυνατές στιγμές. Κάποιοι ηθοποιοί χρειάζονται έναν πρωταγωνιστικό ρόλο για να μείνουν στην ιστορία και κάποιοι αρκεί να εμφανιστούν για λίγα λεπτά στην οθόνη για να κλέψουν την παράσταση. Η Μαρίκα Κρεβατά ανήκε αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Με την αριστοκρατική παρουσία της, την ιδιαίτερη φωνή και το λεπτό, συχνά απολαυστικά ειρωνικό χιούμορ της, κατάφερε να αφήσει το δικό της αποτύπωμα στο ελληνικό θέατρο και στον κινηματογράφο.

Η γυναίκα που το κοινό αγάπησε μέσα από αγαπημένες ταινίες της χρυσής εποχής δεν είχε μια ζωή στρωμένη με ροδοπέταλα. Πίσω από την κομψότητα και τους εκλεπτυσμένους τρόπους της κρύβονταν δύσκολα παιδικά χρόνια, προσωπικές δοκιμασίες, ένας πρώτος γάμος που δεν κράτησε, ένας μεγάλος έρωτας που έζησε για χρόνια μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα και μια βαθιά αφοσίωση στην κόρη της, τη σπουδαία επίσης ηθοποιό Γκέλλυ Μαυροπούλου.

Τα δύσκολα παιδικά χρόνια

Η Μαρίκα Κρεβατά γεννήθηκε στην Αθήνα το 1910, μέσα σε μια οικογένεια με βαθιές καλλιτεχνικές ρίζες. Ο πατέρας της, Σταμάτης Κρεβατάς, ήταν μουσικός, ενώ η μητέρα της, Σοφία Παντελιάδου, ήταν ηθοποιός. Και η γιαγιά της, Ροζαλία Παντελιάδου, είχε επίσης συνδέσει τη ζωή της με το θέατρο. Το κανονικό της όνομα ήταν Μαρία. Η γιαγιά της Μαυροπούλου, Μαρίκα,

πριν γεννήσει τη μητέρα της, είχε χάσει πέντε παιδιά και πίστευε πως το ίδιο θα συνέβαινε και με την τελευταία κόρη της. Γι’ αυτό έκανε τάμα στην Παναγία να γεννηθεί γερό το παιδί της και να μεγαλώσει με υγεία. Όλα πήγαν καλά στη γέννα και η ευτυχισμένη μητέρα, πήγε σε ένα εκκλησάκι της Παναγίας, για να εκπληρώσει το τάμα. Εκεί σύμφωνα με την παράδοση περίμεναν άγνωστοι άνθρωποι, που βάφτιζαν «ταμένα» παιδιά και επέλεγαν οι ίδιοι το όνομά τους. Ο νονός που διάλεξε την ηθοποιό, της έδωσε το όνομα Μαρία. Μεγαλώνοντας, όλοι άρχιζαν να τη φωνάζουν Μαρίκα, αλλά η μητέρα της δεν ξέχασε ποτέ το «Μαρία» και ήταν η μόνη που την αποκαλούσε πάντα με το όνομα της Παναγίας.

Θα περίμενε κανείς πως ένα κορίτσι που μεγάλωνε σε ένα τέτοιο περιβάλλον θα είχε μια εύκολη διαδρομή προς την τέχνη. Η πραγματικότητα, όμως, ήταν πολύ διαφορετική. Σε ηλικία δύο ετών χάνει τον πατέρα της από στενοχώρια όταν ο ίδιος βλέπει την μητέρα της ετοιμοθάνατη την ώρα της γέννας της μικρότερης αδερφής της, η οποία όμως καταφέρνει να ζήσει και με την νεογέννητη αδερφή της να πεθαίνει λίγο αργότερα. Η οικογένεια πέρασε δύσκολες οικονομικές περιόδους και η μικρή Μαρίκα γνώρισε από νωρίς τη στέρηση. Σε συνθήκες σκληρής φτώχειας προσπαθεί να επιβιώσει με την μητέρα της συμμετέχοντας σε παιδικές παραστάσεις, στην εφηβεία της ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο με θεατρικές περιοδείες και η ενασχόληση με την υποκριτική να είναι πλέον αναπόφευκτη. Εξελίσσεται σε σημαντική ηθοποιό σε μουσικές παραστάσεις και οπερέτες της εποχής, με την καθολική αναγνώριση να έρχεται μέσα από τις αξέχαστες ελληνικές ταινίες. Το θέατρο επομένως, μπήκε στη ζωή της σχεδόν φυσικά. Αρχικά, οι εμφανίσεις της ήταν ένας τρόπος να βρίσκεται κοντά στη μητέρα της και να μη μένει μόνη στο σπίτι. Πολύ γρήγορα, όμως, η σκηνή έγινε ο κόσμος της.

Στην αρχή λάμβανε μέρος σε θιάσους που έκαναν τουρνέ στην ελληνική ύπαιθρο αλλά και σε παιδικές παραστάσεις όπως στη “Δασκαλίτσα” του Νικοντέμι κοντά στη Μαρίκα Κοτοπούλη. Αργότερα, το 1925, εμφανίζεται στο θίασο οπερέτας του Γεωργίου Ξύδη, όμως η πρώτη ουσιαστικά επαγγελματική της εμφάνιση ήταν στο θίασο της Ροζαλίας Νίκα. Η καλλιτεχνική της αναγνώριση υπήρξε γρήγορη. Μετά από κάποιες ακόμη περιοδείες θιάσων όπως του Μάνου Φιλιππίδη, το όνομά της γίνεται γνωστό στα μουσικά θέατρα της τότε Αθήνας φθάνοντας πλέον να ερμηνεύει την Εύα στην ομώνυμη οπερέτα του Φραντς Λέχαρ. Δες βίντεο από την ταινία το 1959 “Η Λίζα τόσκασε” με τους Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Ξένια Καλογεροπούλου:

Η Μαρίκα δεν ήταν μόνο μια όμορφη παρουσία στη σκηνή. Ήταν μια ολοκληρωμένη καλλιτέχνιδα, με μουσικότητα, θεατρικό ένστικτο και μια έμφυτη αίσθηση του μέτρου. Δες βίντεο από την ταινία “Ο Ουρανοκατέβατος” το 1965 με τον Διονύση Φωτόπουλο:

Η Εθνική Λυρική Σκηνή και η γνωριμία που άλλαξε τη ζωή της

Η επαγγελματική της πορεία την οδήγησε στην Εθνική Λυρική Σκηνή, έναν χώρο όπου η Μαρίκα Κρεβατά συνέχισε να καλλιεργεί το ταλέντο της και να διευρύνει τους καλλιτεχνικούς της ορίζοντες. Εκεί γνώρισε τον ηθοποιό και πρωταγωνιστή της οπερέτας Άγγελο Μαυρόπουλο. Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σε σχέση και στις αρχές της δεκαετίας του 1930 οι δυο τους παντρεύτηκαν.

Στο μεταξύ περιόδευε με γνωστούς θιάσους στην ελληνική επαρχία, πήρε μέρος σε παιδικές παραστάσεις, κωμωδίες, επιθεωρήσεις, δράματα – και τελικά βρήκε τον εαυτό της στο μουσικό θέατρο και την οπερέτα, εκεί όπου μπορούσε να αναδείξει την εξαιρετική φωνή που διέθετε. Πηγή έμπνευσης, λόγω της αριστοκρατικής εμφάνισής της γίνεται το 1934, όταν σε μουσική Στάθη Μάστορα και στίχους Γιάννη Πρινέα, γράφτηκε για την οπερέτα “Η Πιπίτσα μας”, ένα τραγούδι για την Μαρίκα Κρεβατά. Η «Πιπίτσα» έγινε το παρατσούκλι της και η υπογραφή της σε μια εποχή που οι λέξεις, το γέλιο και η μουσική θεράπευαν πληγές πολέμων, φτώχειας και απωλειών. Δες το βίντεο με το τραγούδι:

Από αυτόν τον γάμο με τον Άγγελο Μαυρόπουλο, γεννήθηκε η κόρη τους, η Γκέλλυ Μαυροπούλου, η οποία έμελλε να ακολουθήσει τα βήματα των γονιών της και να εξελιχθεί σε μία από τις γνωστές πρωταγωνίστριες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Ο γάμος της Μαρίκας και του Άγγελου, ωστόσο, δεν είχε διάρκεια. Η σχέση τους διαλύθηκε πολύ σύντομα και οι δρόμοι τους χώρισαν, αφήνοντας τη νεαρή ηθοποιό να μεγαλώσει την κόρη της μέσα σε μια εποχή με εντελώς διαφορετικές κοινωνικές αντιλήψεις. Δες βίντεο σε μια από τις ωραιότερες ταινίες της το 1966 με τίτλο “Όλοι οι άντρες είναι ίδιοι”, μια μεταφορά από το έργο “Πειρασμός” του Γρηγόρη Ξενόπουλου, με τους Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Άννα Φόνσου:

Η μητρότητα έγινε ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ζωής της. Η Γκέλλυ δεν ήταν απλώς το παιδί της, ήταν ένας άνθρωπος με τον οποίο μοιράστηκε την αγάπη για την τέχνη και μια ολόκληρη διαδρομή γεμάτη θεατρικές και κινηματογραφικές αναμνήσεις. Δες βίντεο από την ταινία “Ο ανακατωσούρας” με τον Ντίνο Ηλιόπουλο και την κόρη της Γκέλλυ Μαυροπούλου:

Η κρυφή σχέση και ο μεγάλος έρωτας με τον Γιώργο Γαβριηλίδη

Η προσωπική ζωή της Μαρίκας Κρεβατά απέκτησε ένα νέο, ξεχωριστό κεφάλαιο με την παρουσία του ηθοποιού Γιώργου Γαβριηλίδη. Οι δυο τους γνωρίστηκαν μέσα από τον θεατρικό κόσμο και η σχέση τους ξεκίνησε με μεγάλη διακριτικότητα. Δεν ήταν ένας έρωτας που επιδίωξε τη δημοσιότητα. Αντίθετα, για μεγάλο διάστημα παρέμεινε μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα, σε μια εποχή που οι κοινωνικές συμβάσεις είχαν ιδιαίτερη βαρύτητα. Δες βίντεο με κοινή τους εμφάνιση το 1959 στην ταινία “Φτώχεια και αριστοκρατία”:

Ο Γαβριηλίδης υπήρξε ένας άνθρωπος με τον οποίο η Μαρίκα μοιράστηκε όχι μόνο την προσωπική της ζωή αλλά και την αγάπη για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Η σχέση τους εξελίχθηκε σε μια σταθερή συντροφικότητα, η οποία τελικά επισφραγίστηκε με γάμο. Δες βίντεο από την κοινή τους εμφάνιση στην ταινία “Η γυναίκα μου τρελάθηκε”:

Η Κρεβατά αποφάσισε να κοινοποιήσει τη σχέση της το 1955, όταν η κόρη της είχε παντρευτεί και είχε φύγει από το σπίτι και η μητέρα της ήταν αρκετά ηλικιωμένη ώστε να παρεμβαίνει στα προσωπικά της, όπως συνήθιζε. Λίγο αργότερα, η Μαρίκα και ο Γιώργος παντρεύτηκαν, δημιουργώντας μια κοινή ζωή που κράτησε μέχρι τον θάνατό του, το 1982. Δες βίντεο από μια τελευταία κοινή εμφάνιση του ζευγαριού το 1973 στην ταινία “Ο Αισιόδοξος” με τους Κώστα Βουτσά, Νίκο Ρίζο:

Δεν απέκτησαν μαζί παιδιά, όμως ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά ζευγάρια του παλιού ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Μάλιστα, η κοινή τους παρουσία στη μεγάλη οθόνη ήταν ιδιαίτερα συχνή, με τους δύο ηθοποιούς να συναντιούνται σε πολλές παραγωγές. Δες βίντεο από την ταινία “Ο πεθερόπληκτος” με τους Βασίλη Αυλωνίτη, Δέσποινα Στυλιανοπούλου:

Οι ταινίες που θα την θυμόμαστε

Το κινηματογραφικό της ντεμπούτο έγινε το 1957, στην ταινία «Δελησταύρου και υιός». Η Μαρίκα Κρεβατά δεν χρειάστηκε να πρωταγωνιστήσει σε δεκάδες ταινίες για να γίνει αναγνωρίσιμη. Η ταινία “Δελησταύρου και υιός” το 1965 επαναπροβλήθηκε με τον τίτλο “Υιέ μου, υιέ μου” με τους Λάμπρο Κωνσταντάρα, Κώστα Καρρά, με την Μαρίκα Κρεβατά να πρωταγωνιστεί και σε αυτή. Δες βίντεο:

Οι ερμηνείες της είχαν εκείνη τη χαρακτηριστική ποιότητα που έκανε ακόμη και έναν μικρό ρόλο να αποκτά ξεχωριστή υπόσταση. Δες βίντεο από την ταινία “Ξύπνα κορόιδο” με τους Διονύση Παπαγιαννόπουλο, Ελένη Ανουσάκη το 1969:

Το 1959 συμμετείχε στο «Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο», όπου υποδύθηκε τη μητέρα της Αλίκης Βουγιουκλάκη, σε έναν ρόλο που ταίριαζε απόλυτα στην αριστοκρατική και αυστηρή φυσιογνωμία της. Την ίδια χρονιά εμφανίστηκε και στον «Ηλία του 16ου», αφήνοντας μια από τις πιο χαρακτηριστικές κινηματογραφικές της παρουσίες ως η χαρτοπαίχτρα που προσπαθεί να ανακτήσει το χαμένο της δαχτυλίδι. Η ερμηνεία της συνδύαζε την κωμική υπερβολή με την απόλυτη φυσικότητα. Δες βίντεο από την ταινία “Ο Ηλίας του 16ου” με τον Κώστα Χατζηχρήστο:

Ακολούθησε το «Κλωτσοσκούφι» το 1960, ενώ ανάμεσα στις γνωστές κινηματογραφικές της συμμετοχές βρίσκονται ακόμη η «Εταιρεία Θαυμάτων», το «Όταν λείπει η γάτα», η «Γυναίκα μου τρελάθηκε» και οι «Διακοπές στο Βιετνάμ». Δες βίντεο με μια από τις τελευταίες της ταινίες “Ένας τρελός τρελός αεροπειρατής” το 1973 με τους Κώστα Βουτσά, Νίκο Ρίζο:

Στη Φίνος Φιλμ συμμετείχε σε πέντε ταινίες. Μπορεί ο αριθμός να μην ήταν μεγάλος, όμως η παρουσία της σε αυτές τις παραγωγές αρκούσε για να τη συνδέσει με μερικές από τις πιο αγαπημένες στιγμές του ελληνικού σινεμά. Δες
βίντεο από την ταινία “Η κόμισσα της φάμπρικας” του Ντίμη Δαδήρα, 1969 με τον Νίκο Ρίζο:

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η κινηματογραφική συνύπαρξή της με τον Γιώργο Γαβριηλίδη. Στη ταινία «Γυναίκα μου τρελάθηκε», για παράδειγμα, οι δύο ηθοποιοί υποδύθηκαν ένα ζευγάρι, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη μια χημεία που το κοινό απολάμβανε. Δες βίντεο από την ταινία με τους Λάμπρο Κωνσταντάρα και Μαίρη Αρώνη το 1966. Η ατάκα της Μαρίκας Κρεβατά, που υποδύεται την Έλλη, έχει μείνει στην ιστορία και ήταν αρκετά τολμηρή για εκείνη την εποχή. Τι είχε πει η Μαρίκα Κρεβατά; “Άξιος ο άντρας που έχει φιλενάδες, βγάζει παρά, ξυπνάει”

Γκέλλυ Μαυροπούλου: Η συγκινητική ιστορία ζωής με την κόρη της

Αν υπήρχε ένας ρόλος που η Μαρίκα Κρεβατά δεν θα μπορούσε ποτέ να αποχωριστεί, αυτός ήταν της μητέρας. Η κόρη της, Γκέλλυ Μαυροπούλου, μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον όπου το θέατρο και ο κινηματογράφος αποτελούσαν καθημερινότητα. Ακολούθησε την ίδια καλλιτεχνική διαδρομή και έγινε μια ιδιαίτερα αγαπητή ηθοποιός. Η σχέση μητέρας και κόρης είχε ως κοινό σημείο αναφοράς την τέχνη, αλλά και μια κοινή γνώση για τις δυσκολίες του επαγγέλματος. Η Μαρίκα είχε γνωρίσει από πρώτο χέρι τις απαιτήσεις της σκηνής και ήξερε καλά τι σήμαινε να μεγαλώνεις μέσα σε έναν κόσμο όπου η δουλειά συχνά δεν αφήνει περιθώρια για προσωπική ζωή.

Η οικογένεια, άλλωστε, είχε μια ιδιαίτερη κινηματογραφική ιστορία. Στην «Εταιρία Θαυμάτων» βρέθηκαν να συμμετέχουν η Μαρίκα Κρεβατά, ο πρώτος σύζυγός της Άγγελος Μαυρόπουλος, ο δεύτερος σύζυγός της Γιώργος Γαβριηλίδης, η κόρη της Γκέλλυ και ο τότε σύζυγός της, Στέφανος Στρατηγός. Μια σπάνια συνάντηση ανθρώπων που συνδέονταν μεταξύ τους τόσο μέσα από την οικογένεια όσο και μέσα από την τέχνη. Δες βίντεο από την ταινία “Εταιρεία Θαυμάτων” το 1963 με τους Παντελή Ζερβό, Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Γκέλυ Μαυροπούλου:

Η απώλεια του συντρόφου της

Το 1982 η Μαρίκα Κρεβατά ήρθε αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες απώλειες της ζωής της. Ο Γιώργος Γαβριηλίδης έφυγε από τη ζωή στις 23 Ιουλίου εκείνης της χρονιάς, αφήνοντάς την χωρίς τον άνθρωπο με τον οποίο είχε μοιραστεί ένα μεγάλο κομμάτι της διαδρομής της. Η Μαρίκα είχε ήδη αρχίσει να απομακρύνεται από την ενεργό θεατρική δράση. Μετά από δεκαετίες παρουσίας στη σκηνή, αποσύρθηκε από το θέατρο στις αρχές της δεκαετίας του 1970, έχοντας αφήσει πίσω της μια πλούσια καλλιτεχνική παρακαταθήκη. Η Μαρίκα Κρεβατά το τελευταίο διάστημα της ζωής της έπασχε από γεροντική άνοια. Η κόρη της θυμάται με συγκίνηση τη μάνα της, άρρωστη πια, να αναζητά τον αγαπημένο της… Τον συνάντησε το Σεπτέμβρη του 1994, όταν έφυγε και αυτή, για το σανίδι του παραδείσου…. Στις 14 Σεπτεμβρίου 1994 πέθανε σε κλινική της Αθήνας, σε ηλικία 84 ετών. Η κηδεία της έγινε στο κοιμητήριο του Κόκκινου Μύλου.

Η γυναίκα πίσω από τους ρόλους

Η Μαρίκα Κρεβατά δεν υπήρξε ποτέ μια ηθοποιός που στηρίχθηκε αποκλειστικά στην εξωτερική της εμφάνιση. Η κομψότητά της ήταν μόνο ένα κομμάτι της προσωπικότητάς της. Η φωνή, η θεατρική της παιδεία, η αίσθηση του χιούμορ και η ικανότητά της να δίνει ζωή σε κάθε χαρακτήρα ήταν τα στοιχεία που την έκαναν να ξεχωρίζει. Δες βίντεο από την ταινία “Κόσμος και κοσμάκης” το 1964 σε μια απολαυστική σκηνή με τον Νίκο Σταυρίδη:

Έζησε μια εποχή που το θέατρο απαιτούσε αφοσίωση, οι περιοδείες ήταν εξαντλητικές και οι γυναίκες ηθοποιοί καλούνταν συχνά να ισορροπήσουν ανάμεσα στην οικογένεια και στην καριέρα. Εκείνη τα έζησε όλα: τη φτώχεια, την πρόωρη απώλεια, τη μητρότητα, έναν γάμο που δεν κράτησε, έναν μεγάλο έρωτα που άντεξε στον χρόνο και μια καριέρα που διήρκεσε δεκαετίες. Και μπορεί να μην είχε πάντα το όνομά της στην κορυφή της μαρκίζας, όμως είχε κάτι πολύ πιο σπάνιο, μια παρουσία που δεν ξεχάστηκε.