Botox και fillers στα ινστιτούτα αισθητικής: Πού επιτρέπονται και πού αρχίζει η παρανομία

Botox, fillers, υαλουρονικό και άλλες ενέσιμες θεραπείες σε ινστιτούτα αισθητικής; Όλες αυτές οι θεραπειες έχουν πλέον γίνει μέρος της καθημερινότητας στον χώρο της ομορφιάς, με ολοένα και περισσότερες γυναίκες και άντρες να αναζητούν τρόπους να βελτιώσουν την εμφάνισή τους χωρίς χειρουργείο. Η μεγάλη ζήτηση, όμως, έχει δημιουργήσει και ένα εύλογο ερώτημα: τι μπορεί πραγματικά να γίνει σε ένα ινστιτούτο αισθητικής και πότε μια αισθητική υπηρεσία περνά τα όρια και γίνεται ιατρική πράξη;

Η απάντηση έχει ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για το αποτέλεσμα αλλά και για την ασφάλεια. Το γεγονός ότι μια διαδικασία γίνεται για καθαρά αισθητικούς λόγους δεν σημαίνει ότι παύει να θεωρείται ιατρική πράξη. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τα εργαστήρια αισθητικής είναι σαφές ότι οι υπηρεσίες τους δεν περιλαμβάνουν ιατρικές πράξεις, ενώ η νομοθεσία για το επάγγελμα του αισθητικού απαγορεύει τη διενέργεια ιατρικών πράξεων.

Τι επιτρέπεται πραγματικά στα ινστιτούτα αισθητικής

Τα ινστιντούτα αισθητικής έχουν συγκεκριμένο επαγγελματικό αντικείμενο και λειτουργούν με συγκεκριμένους όρους. Η νομοθεσία προβλέπει το πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας τους και καθορίζει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες τους δεν πρέπει να περιλαμβάνουν ιατρικές πράξεις. Μάλιστα, το 2026 το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο εξακολουθεί να διαχωρίζει ρητά τις υπηρεσίες αισθητικής από τις ιατρικές και θεραπευτικές πράξεις.

Αυτό σημαίνει ότι ο αισθητικός μπορεί να παρέχει υπηρεσίες που ανήκουν στο πεδίο της αισθητικής και της περιποίησης, χρησιμοποιώντας τα μηχανήματα και τις μεθόδους που επιτρέπονται από το επαγγελματικό του πλαίσιο. Δεν μπορεί όμως να μετατρέψει το ινστιτούτο αισθητικής σε χώρο παροχής ιατρικών πράξεων.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, σε γνωμοδότησή του για τις πράξεις αισθητικών, παραπέμπει μάλιστα στο άρθρο 5 του ν.δ. 361/1969, σύμφωνα με το οποίο απαγορεύεται στον αισθητικό η διενέργεια οποιασδήποτε ιατρικής πράξης, ακόμη και σε συνεργασία με γιατρό.

Botox και fillers: Γιατί αλλάζει το πράγμα

Εδώ βρίσκεται η κρίσιμη διαφορά. Το Botox και τα fillers δεν είναι απλώς προϊόντα ομορφιάς που εφαρμόζονται εξωτερικά στο δέρμα. Η διαδικασία περιλαμβάνει έγχυση ουσίας στον οργανισμό με βελόνα και απαιτεί αξιολόγηση, γνώση της ανατομίας, επιλογή κατάλληλου σκευάσματος και αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών.

Γι’ αυτό και το γεγονός ότι μια ένεση γίνεται για αισθητικό σκοπό δεν την κάνει αυτομάτως «αισθητική υπηρεσία». Η νομοθεσία για την αντιποίηση του ιατρικού λειτουργήματος αντιμετωπίζει ως ιατρικές πράξεις και πράξεις που γίνονται για αισθητικούς λόγους όταν εμπίπτουν στο πεδίο της ιατρικής. Ο ν. 5172/2025 προβλέπει, μάλιστα, κυρώσεις για την παράνομη άσκηση ιατρικών πράξεων από πρόσωπα χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα. Με απλά λόγια, το Botox ή ένα ενέσιμο filler δεν γίνεται νόμιμο επειδή η πρόθεση είναι μόνο να μειωθεί μια ρυτίδα ή να αλλάξει ένα χαρακτηριστικό του προσώπου.

Και αν υπάρχει γιατρός μέσα στο ινστιτούτο;

Εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που συχνά προκαλεί σύγχυση. Το να υπάρχει ένας γιατρός στον ίδιο χώρο ή να υπάρχει συνεργασία με γιατρό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα εργαστήριο αισθητικής μπορεί να παρέχει οποιαδήποτε ιατρική πράξη. Το επαγγελματικό πλαίσιο των αισθητικών παραμένει διαφορετικό από εκείνο των γιατρών. Ο ίδιος ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος επισημαίνει ότι το ν.δ. 361/1969 απαγορεύει στον αισθητικό τη διενέργεια ιατρικής πράξης ακόμη και με συνεργασία γιατρού.

Επομένως, αυτό που έχει σημασία δεν είναι απλώς η παρουσία του γιατρού ή η αναφορά ότι «υπάρχει γιατρός», αλλά ποιος πραγματοποιεί την πράξη, με ποια επαγγελματική ιδιότητα και σε τι είδους νόμιμα οργανωμένο χώρο παρέχεται η ιατρική υπηρεσία.

Τι πρέπει να προσέξει ο πελάτης πριν κάνει ενέσιμη θεραπεία

Πριν από οποιαδήποτε ενέσιμη αισθητική πράξη, ο ενδιαφερόμενος καλό είναι να γνωρίζει ακριβώς ποιος θα την πραγματοποιήσει και ποια είναι η επαγγελματική του ιδιότητα. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζει ποιο σκεύασμα πρόκειται να χρησιμοποιηθεί, να ενημερωθεί για τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και να υπάρχει σαφής διαδικασία για την αντιμετώπιση τυχόν επιπλοκής.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν μια θεραπεία παρουσιάζεται ως «απλή αισθητική υπηρεσία», προσφέρεται σε χώρο που λειτουργεί αποκλειστικά ως ινστιτούτο αισθητικής ή πραγματοποιείται από πρόσωπο που δεν είναι γιατρός. Η αισθητική και η ιατρική αισθητική μπορεί να συναντώνται καθημερινά, όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα. Και ειδικά στις ενέσιμες θεραπείες, η διαφορά δεν είναι απλώς θέμα ονομασίας. Είναι ζήτημα επαγγελματικών δικαιωμάτων, νομιμότητας και, κυρίως, ασφάλειας του ανθρώπου που υποβάλλεται στην πράξη.

Το πιο σημαντικό, λοιπόν, πριν από ένα Botox ή ένα filler δεν είναι μόνο να ρωτήσει κανείς «πόσο κοστίζει;», αλλά και «ποιος θα μου το κάνει και πού;». Γιατί στον χώρο των ενέσιμων αισθητικών επεμβάσεων, η γραμμή ανάμεσα στην περιποίηση και την ιατρική πράξη είναι πολύ συγκεκριμένη.