Υπάρχουν στιγμές που μια εικόνα μιλάει από μόνη της — και οι εικόνες που είδαμε στην κηδεία της Μαρινέλλας δεν θέλουν πολλή ανάλυση, ήταν γροθιά στο στομάχι – ευτυχώς! – για τους περισσότερους από εμάς. Από την μια η εικόνα της Χαρούλας Αλεξίου ενός ογκόλιθου του τραγουδιού να τρέμει, να σπαράζει ανθρώπινα εκφωνώντας τον επικήδειο για την Μαρινέλλα, να γίνεται τόσο δα μικρή μπροστά στο πένθος για μια σπουδαία προσωπικότητα και τραγουδίστρια, να συγκλονίζει όλους εκείνους που την άκουγαν εκείνη την στιγμή, να κοιτάζει στον ουρανό και τα λόγια της να σπαράζουν καρδιές. Χαρούλα Αλεξίου μια καλλιτέχνης με μεγάλη ιστορία, διαδρομή, μνήμη.

Λίγο πριν, μια άλλη εικόνα, μιας influencer, της Γαρυφαλλιάς Καλλιφώνη με ένα καφέ στο χέρι και ύφος “είδα κόσμο και μπήκα ή πέρασα για λίγο να πω ένα γεια” περνάει την πόρτα της Μητρόπολης Και κάπου εκεί λες: που πας κούκλα μου; δεν γίνεται να μην καταλαβαίνεις.»Τα λόγια είναι περιττά» που έγραψε και ο φίλος μου Ποσειδώνας Γιαννόπουλος…

Γαρυφαλλιά Καληφώνη

Το ότι τιμητικά σου έδωσαν στασίδι για να παρευρεθείς σε μια τόσο ιερή στιγμή, δεν σημαίνει ότι σου δίνεται και το δικαίωμα να κάνεις ότι γουστάρεις, επειδή γουστάρεις… Και δεν είναι θέμα ηλικίας, αλλοίμονο… Είναι θέμα αντίληψης. Η κηδεία της Μαρινέλλας δεν ήταν fashion week, ούτε networking event, ούτε “πάμε να βγάλουμε μια selfie”. Ήταν το τέλος μιας εποχής. Ήταν αποχαιρετισμός σε μια φωνή που έντυσε γενιές. Και όταν μπαίνεις σε έναν τέτοιο χώρο, σίγουρα δεν σου μοιάζει με καφετέρια για να πάρεις καφεδάκι take away. Μπορεί η κουλτούρα της νεότερης γενιάς των celebrity – ελπίζω όχι σε μεγάλο ποσοστό – να έχει ένα πρόβλημα, ότι δεν αντέχει να μη βρίσκεται στο επίκεντρο συζήτησης, ότι δεν αντέχει να χαμηλώσει την ένταση, ότι δεν αντέχει να πει «εδώ δεν είμαι εγώ το θέμα». Όλα είναι content, όλα είναι εικόνα. Όλα είναι «ήμουν και εγώ εδώ». Αυτά δεν ισχύουν για όλους φυσικά, αλλά με κάποια τέτοια κακά πρότυπα και κάπως έτσι, οι επιρροές είναι επικίνδυνες, ακόμα και το πένθος γίνεται κοσμικό event.

Ο καφές σε αυτή την περίπτωση δεν είναι απλώς ένας καφές. Είναι ότι η συγκεκριμένη κυρία φωνάζει ότι «η μέρα μου συνεχίζεται κανονικά». Είναι η αδυναμία να μπει για δύο ώρες σε μια συνθήκη σιωπής, χωρίς να κουβαλά μαζί της την καθημερινή της ρουτίνα σαν αξεσουάρ. Είναι αυτό το χαλαρό «σιγά μωρέ και τι έγινε» που έχει γίνει στάση ζωής. Και εδώ έχουμε μπει πια σε επικίνδυνα λημέρια, όπου η αμετροέπεια έχει βαφτιστεί αυθεντικότητα και η έλλειψη φίλτρου και ενσυναίσθησης βαφτίστηκε ειλικρίνεια. Το «έτσι είμαι και σε όποιον αρέσω» έγινε επιχείρημα για να μην αλλάζεις τίποτα, ποτέ, πουθενά. Μόνο που η κοινωνική συνύπαρξη θέλει μέτρο. Θέλει να διαβάζεις τον χώρο. Να νιώθεις τη βαρύτητα της στιγμής.

Δεν μπορείς να μιλάς για σεβασμό στα podcasts και στα stories σου, να το παίζεις υπέρμαχος ιδανικών και δικαιωμάτων, να δίνεις συμβουλές και να επηρεάζεις νεολαία και να μην ξέρεις πώς αυτά εφαρμόζονται και στην πράξη. Ο σεβασμός παρόλα αυτά είναι έμφυτος, πρέπει να τον έχεις μάθει από το σπίτι σου, να τον έχεις κάνει βίωμά σου και όχι να τον πετάς όποτε και όταν γουστάρεις για εντυπώσεις. Είναι να καταλαβαίνεις ότι σε μια κηδεία δεν πας «όπως να ’ναι». Πας συνειδητοποιημένος. Πας μικρός. Μικρός και ταπεινός, όπως η Αλεξίου…Κάποτε οι παλιοί ήξεραν να μικραίνουν μπροστά στο γεγονός. Δεν είχαν ανάγκη να φανούν. Ήξεραν ότι υπάρχουν στιγμές που η παρουσία τους πρέπει να είναι σχεδόν αόρατη. Σήμερα σε ένα μεγάλο ποσοστό δυστυχώς βλέπουμε το αντίθετο: μια γενιά που φοβάται μη τυχόν και δεν φανεί, ακόμα κι όταν δεν πρέπει να φαίνεται.

Χάρις Αλεξίου

Και όχι — δεν είναι «μικροπρέπεια» δική μας που το σχολιάζουμε γιατί μπορεί να το ακούσουμε και αυτό. Είναι μια απαίτηση για στοιχειώδη κοινωνική νοημοσύνη. Γιατί αν δεν μπορείς να ξεχωρίσεις τη βόλτα από τον αποχαιρετισμό, τότε κάτι έχει χαλάσει βαθύτερα μέσα σου – για να μην πω ότι έχει σαπίσει.

Η εικόνα μιας μεγάλης ερμηνεύτριας που έτρεμε, της Αλεξίου, συγκλόνισε γιατί είχε βάρος. Η εικόνα μιας αλαφροίσκιωτης μικρής με καφέ στο χέρι, της Καλληφώνη, προκάλεσε -λόγω ελαφρότητας – αποστροφή, στην κοινή γνώμη και φάνηκε άκρως προσβλητική σε μια νεκρή γυναίκα. Όχι, το πρόβλημα δεν είναι ένας καφές. Είναι ότι έχουμε φτάσει σε ένα σημείο να μην αντιλαμβανόμαστε τα όρια. Κι όταν μια κοινωνία χάνει το μέτρο, δεν το καταλαβαίνει από τα μεγάλα σκάνδαλα. Το καταλαβαίνει από τις μικρές και ασήμαντες λεπτομέρειες.

Αν όλα είναι «χαλαρά», τότε τίποτα δεν είναι ιερό. Και αν τίποτα δεν είναι ιερό, τότε ακόμα και μια ιερή στιγμή όπως το πένθος, γίνεται απλώς άλλη μία δημόσια εμφάνιση. Αυτό δεν είναι πρόοδος. Είναι φτώχεια αντίληψης — τυλιγμένη σε ένα ωραίο περιτύλιγμα. Χάσμα γενεών ή χάσμα αξιών; Σε μια κοινωνία που θέλει να ακολουθεί την Γαρυφαλλιά Καλληφώνη με τους χιλιάδες followers, sorry, πρέπει να ακολουθήσουμε την Χάρις Αλεξίου και ας μην έχει κανέναν follower, αν και μετά από αυτό που είδαμε όλη η Ελλάδα υποκλίθηκε στις δικές της αξίες.