Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις μετά την δίκη και την δικαίωση της Ιωάννας Τούνη με την υπόθεση revenge porn, την καταδίκη των ανθρώπων σε πρώτο βαθμό που την κακοποίησαν καθώς και τον χαμό που ακολούθησε στην συνέχεια, με την συνάντηση στα μπουζούκια της Θεσσαλονίκης εκείνης με τον κακοποιητή της, την φάτσα του στα social που ανέβασε, την σύλληψή της και την επιστροφή της στο σπίτι…
Ένα Παρασκευοσαββατοκύριακο με χαρμολύπη για μια γυναίκα που διασύρθηκε για 9 ολόκληρα χρόνια μέχρι να βρει το δίκιο της αλλά και πολλά ερωτηματικά που άφησε όλη αυτή η ιστορία θυμώνοντας όλο τον κόσμο και δη στο μεγαλύτερο ποσοστό το γυναικείο φύλο. Γιατί; Οι περισσότερες γυναίκες είτε με τον ένα είτε με τον άλλο τρόπο, άλλες πιο ελαφριά και άλλες πιο βαριά, είμαστε κακοποιημένες. Κάποιες από εμάς μίλησαν, άλλες πάλι όχι και μάλλον όσες δεν τόλμησαν θα κουβαλάνε για πάντα αυτό το βαρύ φορτίο στην ψυχή τους.
Τα σχόλια γέμισαν με λέξεις όπως «επιτέλους», «δικαίωση», «νίκησε η αλήθεια». Όμως πίσω από αυτή τη φαινομενική νίκη, κρύβεται μια άλλη αλήθεια και ένα μεγάλο ερωτηματικό που πονάει περισσότερο από το ίδιο το έγκλημα, η δικαιοσύνη στην Ελλάδα – και όχι μόνο – λειτουργεί το ίδιο για όλους; Αν ήμουνα εγώ στην θέση της Ιωάννας Τούνη θα δικαιωνόμουνα δείχνοντας τον κακοποιητή μου; Είναι ένα εύλογο ερώτημα που αφορά όλες τις γυναίκες που μίλησαν και που δεν δικαιώθηκαν, γιατί δεν ήταν η Ιωάννα Τούνη με τους χιλιάδες, εκατομμύρια followers που έγιναν μια γροθιά και την υπερασπίστηκαν ουρλιάζοντας…Φωνή λαού οργή Θεού λέγεται αυτό…
Ας μιλήσουμε λοιπόν ξεκάθαρα… Αν δεν ήταν η Τούνη ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της εποχής, αν δεν είχε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να παρακολουθούν, να σχολιάζουν, να πιέζουν, θα είχε άραγε φτάσει αυτή η υπόθεση μέχρι το τέλος; Ή θα είχε χαθεί σε κάποιο συρτάρι, μαζί με δεκάδες άλλες υποθέσεις που δεν έγιναν ποτέ πρωτοσέλιδα και θάφτηκαν;
Γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα και ας είναι ωμή, η δημοσιότητα της Τούνη έγινε η ασπίδα της
Η κοινωνική επιρροή έγινε δύναμη. Και εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει μόνο νόμος, μπήκε η πίεση και η οργή της κοινής γνώμης που έγινε όχλος για να κινήσει διαδικασίες που αλλιώς ίσως να σέρνονταν για περισσότερο από 9 χρόνια. Πόσες κοπέλες πέρασαν το ίδιο μαρτύριο και δεν δικαιώθηκαν ποτέ; Πόσες είδαν προσωπικές στιγμές να βγαίνουν στην φόρα και να σκύβουν το κεφάλι από ντροπή; Πόσες άκουσαν τη φράση «μήπως φταις κι εσύ;» αντί για το «είμαστε μαζί σου»; Πόσες κουράστηκαν να παλεύουν με ένα σύστημα που ζητά από το θύμα να αποδείξει την αθωότητά του αντί να ερευνήσει την ενοχή των δραστών;
Η κοινωνία δυστυχώς έχει μάθει να εξαντλεί τα θύματα πριν τιμωρήσει τους θύτες. Αναβολές, χρόνια αναμονής, δημόσιος διασυρμός, σχόλια στα social media, ψευτοηθικολογία. Και μέσα σε όλα αυτά, μια γυναίκα καλείται να συνεχίσει να ζει, να εργάζεται, να χαμογελά, ενώ η ζωή της έχει παγώσει στη χειρότερη στιγμή της.
Υπήρξαν γυναίκες που περιμένουν ακόμα για δικαίωση και κάθε φορά το ψυχικό τραύμα ξαναματώνει. Μαρτυρικά χρόνια όπου η κοινωνία προχωρούσε μπροστά κι εκείνες έμεναν εγκλωβισμένες στο ίδιο γεγονός. Και ας μην κοροϊδευόμαστε, πολλές δεν άντεξαν μέχρι το τέλος. Παραιτήθηκαν, σιώπησαν και έθαψαν την υπόθεση μαζί με την εμπιστοσύνη τους στους ανθρώπους και στους θεσμούς.
Γιατί το μεγαλύτερο βάρος δεν είναι μόνο η κακοποίηση. Είναι η αίσθηση ότι είσαι μόνη απέναντι σε όλους.
Παρακολουθώντας κάποιες ανάλογες υποθέσεις στο Netflix, πραγματικές ιστορίες που για να δικαιωθούν τα θύματα ντροπιάστηκαν άπειρες φορές μπροστά σε δικαστήρια σας προτείνω να δείτε και να κρίνετε τις παρακάτω σειρές. 1.Unbelievable: Είναι μίνι σειρά βασισμένη σε αληθινή ιστορία με μια 18χρονη κοπέλα που καταγγέλλει τον βιασμό της. Αντί να τη στηρίξουν, οι αστυνομικοί και το περιβάλλον της την αμφισβητούν. Την πιέζουν τόσο πολύ που τελικά ανακαλεί την καταγγελία της. Χρόνια μετά αποδεικνύεται ότι έλεγε την αλήθεια.
Το τραγικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η ζωή της καταστρέφεται επειδή δεν την πίστεψαν. Η σειρά δείχνει καθαρά πώς το σύστημα μπορεί να γίνει δεύτερος θύτης.
- The Accused (1988): Με την Jodie Foster – Όσκαρ Α’ Γυναικείου ρόλου: Μια γυναίκα βιάζεται σε μπαρ μπροστά σε κόσμο. Στο δικαστήριο όμως δεν δικάζεται μόνο ο δράστης — δικάζεται η ίδια. Τη ρωτούν: τι φορούσε, αν είχε πιει, αν “προκάλεσε”. Η κοινωνία προσπαθεί να μετατρέψει το θύμα σε θύτη. Αυτή η ταινία έγινε ιστορική γιατί έδειξε πρώτη φορά το φαινόμενο της δευτερογενούς θυματοποίησης.
- The Rape (Ιαπωνία, 1982): Μια εξαιρετικά σκληρή κοινωνική ταινία. Η πρωταγωνίστρια περνά εξευτελιστική ανάκριση, ο ίδιος της ο δικηγόρος την πιέζει, η προσωπική της ζωή γίνεται δημόσιο θέαμα στο δικαστήριο. Η δίκη γίνεται σχεδόν ψυχολογικό βασανιστήριο για την ίδια. Δείχνει ξεκάθαρα ότι πολλές φορές η διαδικασία δικαιοσύνης πληγώνει περισσότερο από το έγκλημα.
- A Case of Rape: (1974 – βασισμένο στην πραγματικότητα): Από τις πρώτες ταινίες που έδειξαν, το τραύμα μετά τον βιασμό, την αδιαφορία των αρχών, τη διάλυση της προσωπικής ζωής του θύματος.
Επομένως η υπόθεση της Τούνη δεν πρέπει να μας κάνει να νιώθουμε περήφανοι. Πρέπει να μας κάνει να νιώθουμε άβολα. Γιατί αποδεικνύει πως μόνο όταν υπάρχει φως και δημοσιότητα, η δικαιοσύνη λειτουργεί, μόνο όταν κάτι βγαίνει δυνατά προς τα έξω μπορεί να ακουστεί. Άρα όταν δεν υπάρχει φως, υπάρχει σκοτάδι και κάτι σταματά να λειτουργεί. Δεν είναι πρόοδος όταν δικαιώνεται μια διάσημη γυναίκα. Πρόοδος θα είναι όταν μια άγνωστη κοπέλα, χωρίς followers και χωρίς δημόσια στήριξη, μπορεί να μπει σε ένα αστυνομικό τμήμα χωρίς φόβο ότι θα αμφισβητηθεί, χωρίς να χρειαστεί να γίνει σύμβολο για να ακουστεί. Όπως η Κυριακή Γρίβα που πήγε να καταγγείλει τον κακοποιητή της και δεν την άκουσε κανείς, της είπαν ότι οι Αστυνομία δεν είναι ταξί… Και δυστυχώς δεν είναι μόνο αυτή.
Άρα ας μην θριαμβολογούμε, μέχρι να ακούγονται όλες οι απεγνωσμένες άγνωστες φωνές, κάθε πανηγυρισμός είναι μισός. Γιατί πίσω από κάθε υπόθεση που φτάνει στη δικαιοσύνη υπάρχουν δεκάδες που δεν έφτασαν ποτέ. Υπάρχουν γυναίκες που συνεχίζουν να κουβαλούν μόνες τους την ντροπή που δεν τους ανήκει. Υπάρχουν ζωές που άλλαξαν χωρίς ποτέ να υπάρξει κάθαρση.
Και η πιο σκληρή αλήθεια είναι ότι η δικαιοσύνη δεν θα έπρεπε να χρειάζεται δημοσιότητα για να υπάρξει. Όταν όμως η φωνή ενός θύματος ακούγεται μόνο επειδή είναι γνωστή, τότε το πρόβλημα παύει να είναι μεμονωμένο και γίνεται συστημικό. Και όσο αυτό δεν αλλάζει, κάθε νέα δικαίωση θα θυμίζει όχι πόσο δίκαιη έγινε η κοινωνία — αλλά πόσο άδικη παραμένει για όσους μένουν αόρατοι. Αν δεν είσαι η Τούνη δεν θα δικαιωνόσουνα, για αυτό πρόσεξε…
">
">
">
">
">
">
">