Πόσο δίκιο μπορεί να δώσει κανείς στον Γρηγόρη Αρναούτογλου όταν μιλάει για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην τηλεόραση; Αρκετό. Όχι γιατί είπε κάτι πρωτότυπο, αλλά γιατί κατάφερε να βάλει σε λέξεις ένα πρόβλημα που όλοι βλέπουν, λίγοι όμως τολμούν να παραδεχτούν ή επειδή επαναπαύτηκαν σε αυτό το πρόβλημα, δεν θέλουν να το αλλάξουν.

Με επιχειρήματα και όχι με γενικόλογες τοποθετήσεις, ο Αρναούτογλου προσπάθησε να εξηγήσει τα ανεξήγητα γύρω από την έννοια της ψυχαγωγίας, βρίσκοντας απέναντί του τον Γιώργο Λιάγκα σε μια συζήτηση που ανέδειξε το μεγάλο μπέρδεμα της σύγχρονης τηλεόρασης.

Γρηγόρης Αρναούτογλου: Ανέδειξε παθογένειες της τηλεόρασης στην εκπομπή του Γιώργου Λιάγκα

Η τηλεφωνική παρέμβαση του Γρηγόρη Αρναούτογλου στο «Πρωινό» το πρωί της Δευτέρας, δεν ήταν μια τηλεοπτική κόντρα ανάμεσα σε δύο παρουσιαστές. Ήταν μια αφορμή για να ανοίξει ξανά η συζήτηση για το τι πραγματικά προσφέρει πλέον η καθημερινή τηλεόραση στον τηλεθεατή. Μίλησε για ένα τοξικό περιβάλλον, για έναν αέναο κύκλο επιθέσεων και αντιπαραθέσεων μεταξύ παρουσιαστών, όπου πολλές φορές η σύγκρουση δεν υπάρχει επειδή υπάρχει ουσία, αλλά επειδή πρέπει να γεμίσει τηλεοπτικός χρόνος και να πει ο καθένας τον πόνο του και τα δικά του παράπονα.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη παθογένεια. Η τηλεόραση, που κάποτε δημιουργούσε περιεχόμενο, πλέον πολλές φορές ανακυκλώνει τον εαυτό της. Οι εκπομπές σχολιάζουν άλλες εκπομπές, οι παρουσιαστές σχολιάζουν άλλους παρουσιαστές και οι ίδιοι άνθρωποι βρίσκονται καθημερινά να αναλύουν ποιος είπε τι, ποιος απάντησε σε ποιον και ποιος «ενοχλήθηκε» από μια συνέντευξη. Ένας φαύλος κύκλος τηλεοπτικής εσωστρέφειας που αφορά περισσότερο το ίδιο το σύστημα παρά τον τηλεθεατή.

Ο Γιώργος Λιάγκας από την πλευρά του έθεσε ένα επίσης σημαντικό ζήτημα και παραδέχτηκε την αδυναμία των καθημερινών εκπομπών να παράξουν πρωτογενές περιεχόμενο. Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη παραδοχή της κρίσης. Γιατί όταν μια εκπομπή δεν μπορεί να δημιουργήσει ρεπορτάζ, να αναζητήσει θέματα, να αποκαλύψει ιστορίες και να δώσει στον κόσμο κάτι που δεν έχει ήδη δει στο διαδίκτυο, τότε μοιραία μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό σχολιασμού.

Εκεί ακριβώς χάθηκε και ο ρόλος της δημοσιογραφίας μέσα στην ψυχαγωγική τηλεόραση. Οι δημοσιογράφοι αντικαταστάθηκαν σε πολλές περιπτώσεις από πανελίστες που δεν έχουν ως βασική αποστολή την έρευνα και το ρεπορτάζ, αλλά την άποψη και την κριτική. Δεν είναι πλέον προτεραιότητα να βρεθεί η είδηση, αλλά να βρεθεί η ατάκα που θα προκαλέσει συζήτηση και θα την αναπαράγουν τα sites. Δεν έχει σημασία τόσο το γεγονός, όσο η αντίδραση πάνω στο γεγονός.

Ο τηλεθεατής όμως δεν είναι αφελής. Κουράστηκε να βλέπει καθημερινά την ίδια συνταγή. Κουράστηκε από τις τεχνητές εντάσεις, από τις ατελείωτες αναλύσεις πάνω σε δηλώσεις προσώπων, από τις συνεντεύξεις που αναπαράγονται ξανά και ξανά, από τα αποσπάσματα που γίνονται θέμα επειδή απλώς δημιούργησαν μια στιγμή έντασης. Κουράστηκε να βλέπει το ίδιο περιεχόμενο με εγκλήματα και δολοφονίες από το πρωί που υπεραναλύονται από μη ειδικούς στο αστυνομικό ρεπορτάζ, από μια τηλεόραση που όλο και πιο συχνά μοιάζει να επαναλαμβάνεται στα ίδια και στα ίδια θέματα, αφού οι άνθρωποι που δουλεύουν σε αυτήν βολεύτηκαν με τα έτοιμα και δεν ψάχνουν να βρουν κάτι άλλο.

Η γνωστή μανιέρα… και καλά οι ενημερωτικές εκπομπές, οι ψυχαγωγικές που μπαστάρδεψαν με την ενημέρωση πήγαν άπατες, βούλιαξαν στον βούρκο και δεν μπορούν να βγουν από εκεί. Θέματα ανύπαρκτα, ρεπορτάζ ανύπαρκτα, τηλεθεάσεις ανύπαρκτες, αρέσκονται και καυχιώνται για τα μονοψήφια προσπαθώντας να πείσουν και τον κόσμο ότι “μια χαρά πάμε” και “όλα καλά”… Όλα στραβά και ανάποδα. Ακύρωσαν ενότητες, έδιωξαν κόσμο που είχε λόγο ύπαρξης και αντικατέστησαν τους επαγγελματίες με περιεχόμενο από influencers και social media. Έδωσαν λόγο σε ανύπαρκτους ανθρώπους να μιλάνε για όλα επί παντός επιστητού μέχρι και για πολιτική και για life style και για gossip και κάθε πικραμένος έγινε ειδικός. 

Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλο μέρος του κοινού στράφηκε στο διαδίκτυο. Εκεί βρήκε αμεσότητα, επιλογές – καλές ή κακές δεν έχει σημασία – και περιεχόμενο με ειδήσεις που δεν χρειάζεται να περιμένει την επόμενη ημέρα για να ενημερωθεί. Βρήκε ανθρώπους που δημιουργούν, ερευνούν και παρουσιάζουν θέματα με διαφορετικό τρόπο, βρήκε άλλα ενδιαφέροντα που τον ικανοποιούν περισσότερο. Η τηλεόραση έχασε το πλεονέκτημά της, όχι επειδή εμφανίστηκε το διαδίκτυο, αλλά επειδή η ίδια άφησε χώρο να την ξεπεράσει το διαδίκτυο.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι η τηλεόραση έγινε πιο ανάλαφρη. Η ψυχαγωγία έχει δικαίωμα να υπάρχει και να εξελίσσεται. Το πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές μπέρδεψε την ψυχαγωγία με την εύκολη κατανάλωση, την ενημέρωση με την άποψη και τη δημοσιογραφία μόνο με την τηλεοπτική κριτική χωρίς πραγματική είδηση.

Γιώργος Λιάγκας

Η συζήτηση Αρναούτογλου – Λιάγκα λοιπόν δεν αφορά μόνο δύο πρόσωπα. Αφορά ένα ολόκληρο μοντέλο που δείχνει να έχει εξαντληθεί. Μια τηλεόραση που πρέπει ξανά να θυμηθεί ότι ο πρωταγωνιστής δεν είναι ο παρουσιαστής, ούτε το πάνελ, ούτε η εσωτερική της αντιπαράθεση. Είναι ο τηλεθεατής.

Γρηγόρης Αρναούτογλου
Γρηγόρης Αρναούτογλου

Και ο τηλεθεατής, με την επιλογή του, έχει ήδη δώσει την απάντησή του. Αλλάξτε το γρήγορα γιατί αλλιώς εσείς θα χάσετε. Στα περισσότερα σπίτια οι τηλεοράσεις έκλεισαν και ο κόσμος αντιδρά. Οι παρουσιαστές που κάποτε ήταν τα είδωλα του κόσμου έπεσαν στα μάτια τους, τώρα οι περισσότεροι τους βρίζουν και τους απαξιώνουν. Δεν σας προβληματίζει αυτό; Αν όχι, καιρός είναι κάποιοι από εσάς να κάτσετε σπίτια σας και να πλέκετε πουλόβερ και όχι να καμαρώνετε σαν γύφτικα σκερπάνια για την δουλειά που κάνετε. Θέλει δουλειά για να ξαναμπεί το νερό στο αυλάκι. Θέλει δουλειά να ξαναμαζέψετε πίσω τον κόσμο που εσείς διώξατε μακριά…