Η Τζόλυ Γαρμπή υπήρξε μία από τις πιο χαρακτηριστικές παρουσίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Μπορεί να μην ανήκε στις πρωταγωνίστριες που κυριαρχούσαν στις αφίσες των ταινιών, ήταν κυρίως δευτερορολίστρια, όμως κατάφερε να ξεχωρίζει και να αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι της μέσα από δεκάδες ρόλους που αγαπήθηκαν από το κοινό. Με τη βαθιά φωνή της, το επιβλητικό βλέμμα της και την ιδιαίτερη σκηνική της παρουσία, έγινε η ηθοποιός που ενσάρκωσε όσο λίγες τη μητέρα, τη θεία, τη γυναίκα της οικογένειας, την «ψυχομάνα» του ελληνικού σινεμά.
Η ζωή της ήταν γεμάτη αλλαγές, δυσκολίες, σημαντικές επιλογές και μια μακρά καλλιτεχνική διαδρομή που ξεκίνησε σε μια εποχή διαφορετική για τις γυναίκες ηθοποιούς. Η ιστορία της είναι εκείνη μιας γυναίκας που ακολούθησε το όνειρό της, αλλά χρειάστηκε να περιμένει πολλά χρόνια μέχρι να αναγνωριστεί πραγματικά από το ευρύ κοινό.
Τα πρώτα χρόνια στο Γιοχάνεσμπουργκ
Η Τζόλυ Γαρμπή γεννήθηκε το 1913 στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, από οικογένεια με καταγωγή από την Κεφαλονιά. Τα πρώτα της χρόνια τα πέρασε μακριά από την Ελλάδα, όμως η οικογένειά της επέστρεψε αργότερα στη χώρα, όπου η νεαρή Ιουλία Γαρμπή, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, άρχισε να διαμορφώνει την προσωπικότητα και τις καλλιτεχνικές της ανησυχίες. Η πορεία της δεν ήταν εύκολη. Η εποχή στην οποία ξεκινούσε ήταν γεμάτη κοινωνικούς περιορισμούς και οι γυναίκες που επέλεγαν το θέατρο συχνά αντιμετώπιζαν προκαταλήψεις. Η Τζόλυ Γαρμπή όμως είχε αποφασίσει πως η υποκριτική ήταν ο δρόμος της. Από μικρή έδειξε ενδιαφέρον για τις τέχνες. Στα 21 της χρόνια αποφάσισε να γίνει ηθοποιός και γράφτηκε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, ενώ παράλληλα παρακολουθούσε μαθήματα πιάνου και τραγουδιού, στο Ωδείο Αθηνών…Η μουσική και η υποκριτική ήταν δύο κόσμοι που την γοήτευαν. Ασχολήθηκε με το τραγούδι και το πιάνο, αναζητώντας μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική εκπαίδευση. Όταν αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή, θέλησε να συνεχίσει τις σπουδές της στο εξωτερικό και έτσι το 1938 πήγε στο Παρίσι. Την πρόλαβε όμως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και αναγκάστηκε να γυρίσει στην Ελλάδα.
Η πρώτη της εμφάνιση σε βουβή ταινία
Την περίοδο 1940-41 προσέφερε τις υπηρεσίες της ως νοσοκόμα στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, ενώ αργότερα πήρε μέρος στην Αντίσταση. Πριν φύγει όμως για το Παρίσι και ενώ ήταν ακόμα σπουδάστρια της Δραματικής Σχολής έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην βουβή ταινία “Κοινωνική σαπίλα” το 1932. Πέρασαν 21 χρόνια για να γίνει γνωστή στον καλλιτεχνικό χώρο, όταν το 1953 πήρε μέρος στην ταινία «Ο δρόμος με τις ακακίες». Έκτοτε άνοιξε ο δρόμος και η ηθοποιός ξεκίνησε την επιτυχημένη καριέρα της….Δείτε αρχειακό υλικό της ΕΡΤ αφιερωμένο στην ηθοποιό:
Οι ταινίες που την έκαναν γνωστή ήρθαν τη δεκαετία του 1960, οπότε η ηθοποιός ήταν ήδη μεγάλη σε ηλικία. Γι’ αυτό ερμήνευσε αρκετές φορές τη μητέρα ή τη θεία νεότερων πρωταγωνιστών….Η εικόνα της ηθοποιού όπως έχει καταγραφεί στη συνείδηση του κοινού είναι αυτή της ώριμης κυρίας….Δείτε βίντεο από σειρά του ALPHA με τον Άγγελο Αντωνόπουλο:
Ωστόσο η ηθοποιός, προσπαθούσε να απαλύνει τα σημάδια του χρόνου με μικροεπεμβάσεις, γεγονός που κατέκρινε η Σαπφώ Νοταρά η οποία είχε πει στον Σπύρο Μπιμπίλα:…«Μου έλεγε συνέχεια: “Μην κάνεις παρέα την Τζόλυ Γαρμπή. Αυτή κάνει τη νέα”. Δεν χώνευε καθόλου τη Τζόλυ γιατί έκανε λίφτινγκ, για να φαίνεται νεότερη»….
Οι ρόλοι που έμειναν αξέχαστοι
Το κοινό τη θυμάται από πολλές αγαπημένες ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Ανάμεσα στις συμμετοχές της βρίσκονται ταινίες όπως οι «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες», «Ο Ατσίδας», «Η Λίζα και η Άλλη», «Η Νεράιδα και το Παλικάρι», «Μια Ζωή την Έχουμε» και «Πρόσωπα Λησμονημένα». Δείτε ένα βίντεο αφιέρωμα για την ηθοποιό:
Οι χαρακτήρες της είχαν συνήθως έντονο μητρικό στοιχείο. Ήταν η γυναίκα που συμβούλευε, προστάτευε, αγκάλιαζε ή πολλές φορές έδινε μια διαφορετική διάσταση στην ιστορία. Για αυτό και χαρακτηρίστηκε ως μία από τις σημαντικότερες «ψυχομάνες» της μεγάλης οθόνης. Η ιδιαίτερη φωνή της, τα εκφραστικά της μάτια και η φυσικότητα με την οποία υποδυόταν τους χαρακτήρες της την έκαναν αναγνωρίσιμη. Δεν χρειαζόταν να βρίσκεται στο επίκεντρο για να κλέψει την παράσταση. Ακόμη και σε δεύτερους ρόλους, άφηνε πάντα το δικό της αποτύπωμα. Πέρα από τη μεγάλη κινηματογραφική της καριέρα, η Τζόλυ Γαρμπή ερμήνευσε ακόμα και οπερέτα, ενώ μεγάλη είναι επίσης η προσφορά της σε θέατρο και τηλεόραση. Τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση θα είναι στο σουρεαλιστικό «Αλαλούμ» (1982), δίπλα στον Χάρρυ Κλυνν. Δείτε βίντεο από το “Αλαλούμ” με την Τζόλυ Γαρμπή:
Εξίσου μεγάλη ήταν και η καριέρα της στο γυαλί, παίζοντας σε σίριαλ και τηλεοπτικό θέατρο για 30 σχεδόν χρόνια. Ακόμα και σε βιντεοταινίες εμφανίστηκε, καθώς είχε τη στόφα και την εμπειρία της μεγάλης ηθοποιού και δεν φοβόταν μήπως καταστρέψει την καριέρα της…
Η προσωπική της ζωή και ο γάμος με τον Θόδωρο Μορίδη
Σημαντικό κεφάλαιο στη ζωή της αποτέλεσε η σχέση της με τον επίσης ηθοποιό Θόδωρο Μορίδη με τον οποίο γνωρίστηκαν και παντρεύτηκαν όταν ήταν σε μεγάλη ηλικία. Οι δυο τους έζησαν μαζί για πολλά χρόνια και αρκετές φορές συνεργάστηκαν μαζί. Το ζευγάρι δεν απέκτησε παιδιά και στα τελευταία χρόνια της ζωής τους επέλεξαν μια πιο ήσυχη και απομονωμένη καθημερινότητα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Έζησαν στο εξοχικό τους στην περιοχή του Ματιού, απολαμβάνοντας μια πιο ιδιωτική ζωή μετά από δεκαετίες έντονης παρουσίας στον καλλιτεχνικό χώρο. Δείτε ένα αφιέρωμα από το αρχείο της ΕΡΤ:
Το άδοξο τέλος μιας μεγάλης καλλιτέχνιδας
Η Τζόλυ Γαρμπή έφυγε από τη ζωή στις 9 Δεκεμβρίου του 2002, σε ηλικία 90 χρονών, και κηδεύτηκε στον Μαραθώνα ένα χρόνο αργότερα πέθανε και ο Θόδωρος Μορίδης σε ηλικία 98 χρονών. Εκείνη ζούσε τα τελευταία της χρόνια στο γηροκομείο. Ο θάνατός της έγινε γνωστός μετά από ημέρες, γεγονός που συγκίνησε πολλούς ανθρώπους του καλλιτεχνικού χώρου. Οι φήμες έλεγαν ότι έπασχε από άνοια και δεν αναγνώριζε κανέναν, ούτε ακόμα και τον άντρα της, όμως και εκείνος επειδή ήταν σε μεγάλη ηλικία με προβλήματα υγείας, δεν μπορούσε να πάει να την δει και αυτό του κόστισε πολύ. Δες το βίντεο:
Έφυγε έχοντας αφήσει πίσω της μια σημαντική παρακαταθήκη. Μπορεί να μην αναζητούσε ποτέ τη δημοσιότητα και τις μεγάλες προβολές, όμως η αξία της αναγνωρίστηκε μέσα από τους χαρακτήρες που δημιούργησε και την αγάπη του κοινού. Η Τζόλυ Γαρμπή ήταν μια ηθοποιός με ήθος, συνέπεια και αυθεντικότητα. Ανήκε σε μια γενιά καλλιτεχνών που δεν βασίστηκαν μόνο στη λάμψη, αλλά στη δύναμη της ερμηνείας. Η μορφή της παραμένει συνδεδεμένη με την εποχή του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και οι εμφανίσεις της συνεχίζουν να θυμίζουν μια άλλη εποχή, όπου οι μικροί αλλά ουσιαστικοί ρόλοι μπορούσαν να γίνουν πραγματικά αξέχαστοι.
Ήταν η γυναίκα που έδινε ψυχή στις ιστορίες των άλλων. Και γι’ αυτό, χρόνια μετά τον θάνατό της, η Τζόλυ Γαρμπή παραμένει μια από τις πιο αγαπημένες μορφές του ελληνικού σινεμά.
">
">
">
">
">
">
">
">