Temu, Shein, AliExpress: Έτσι «σπάνε» το μπλόκο των 3 ευρώ – Τι πρέπει να ξέρουν οι καταναλωτές

Νέα δεδομένα έχουν δημιουργηθεί στις αγορές από Temu, Shein, AliExpress και άλλες μεγάλες κινεζικές πλατφόρμες, μετά την εφαρμογή του νέου δασμού των 3 ευρώ. Ο πρώτος μήνας του μέτρου συνοδεύτηκε από καθυστερήσεις και αυξημένη πίεση στα τελωνεία, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να περιορίσει στον βαθμό που αναμενόταν τις παραγγελίες των καταναλωτών. Αντίθετα, οι αγοραστές φαίνεται πως προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, ενώ οι ίδιες οι πλατφόρμες επιστρατεύουν μεγάλες εκπτώσεις, κουπόνια και ευρωπαϊκές αποθήκες προκειμένου να διατηρήσουν το πελατολόγιό τους.

Τον Ιούλιο, οι αγορές από τις κινεζικές πλατφόρμες παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα. Μπορεί να καταγράφηκε μια πρώτη μικρή υποχώρηση στον αριθμό των δεμάτων που φτάνουν στη χώρα, ωστόσο την ίδια στιγμή παρατηρείται αύξηση στην αξία των παραγγελιών. Με απλά λόγια, οι καταναλωτές μπορεί να πραγματοποιούν λιγότερες ξεχωριστές παραγγελίες, αλλά βάζουν περισσότερα προϊόντα στο ίδιο καλάθι, περιορίζοντας έτσι αναλογικά την επιβάρυνση του νέου τέλους.

Την ίδια ώρα, τα τελωνεία βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντικό φόρτο, καθώς οι νέες διαδικασίες έχουν οδηγήσει σε συσσώρευση δεμάτων και καθυστερήσεις στον εκτελωνισμό. Από την άλλη πλευρά, μέρος των χρημάτων που προκύπτουν από τη νέα χρέωση καταλήγει στα κρατικά ταμεία. Από τα 3 ευρώ, τα 75 λεπτά, δηλαδή το 25%, αποτελούν έσοδο για το Δημόσιο, γεγονός που δημιουργεί μια εντελώς διαφορετική οικονομική διάσταση γύρω από το νέο μέτρο.

«Βρέχει» κουπόνια και εκπτώσεις έως 80%

Οι μεγάλες πλατφόρμες δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια. Προκειμένου να αποτρέψουν μια πιθανή φυγή των πελατών τους, έχουν προχωρήσει σε ιδιαίτερα επιθετικές εμπορικές κινήσεις, με εκπτώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν ακόμη και το 68% ή το 80%. Παράλληλα, συνεχίζονται τα κουπόνια και οι προσφορές δωρεάν αποστολής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ώστε το επιπλέον κόστος του νέου δασμού να γίνεται όσο το δυνατόν λιγότερο αισθητό στον καταναλωτή.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις καθυστερήσεων. Όταν ένα δέμα αργεί να παραδοθεί περισσότερο από το χρονικό όριο που προβλέπει η πολιτική της εκάστοτε πλατφόρμας –σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από 11 ημέρες– οι πελάτες μπορούν να λαμβάνουν δωροεπιταγές ακόμη και 5 ευρώ για επόμενη αγορά. Έτσι, ένας καταναλωτής που επιβαρύνθηκε με το νέο τέλος μπορεί τελικά να λάβει μεγαλύτερο ποσό σε κουπόνι εφόσον η παραγγελία του καθυστερήσει.

Το μεγάλο crash test έρχεται τον Σεπτέμβριο

Η εικόνα του Ιουλίου, πάντως, δεν θεωρείται ακόμη απολύτως αντιπροσωπευτική για το πώς θα λειτουργήσει το νέο σύστημα σε βάθος χρόνου. Αρκετές από τις παραγγελίες που πέρασαν από τα τελωνεία μέσα στον μήνα είχαν πραγματοποιηθεί ήδη από τον Ιούνιο, ενώ ο νέος μηχανισμός χρειαζόταν χρόνο προκειμένου να τεθεί σε πλήρη λειτουργία.

Παρόμοιες δυσκολίες καταγράφηκαν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ρουμανίας, όπου παρουσιάστηκαν προβλήματα στην εφαρμογή του νέου μηχανισμού και χρειάστηκε να παραταθεί προσωρινά το προηγούμενο καθεστώς, μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες προσαρμογές.

Για τον λόγο αυτό, ο Σεπτέμβριος θεωρείται το πρώτο πραγματικά μεγάλο crash test. Τότε θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για το κατά πόσο ο νέος δασμός μπορεί πράγματι να περιορίσει τις εισαγωγές προϊόντων χαμηλής αξίας από την Κίνα ή εάν τελικά οι πλατφόρμες και οι καταναλωτές θα έχουν ήδη βρει τρόπους να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα.

Το «τρικ» των καταναλωτών για να μειώσουν το κόστος

Οι αγορές αξίας κάτω των 150 ευρώ δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχουν φρενάρει σημαντικά. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται οι παραγγελίες. Αντί κάποιος να αγοράσει ένα μεμονωμένο προϊόν και να επιβαρυνθεί δυσανάλογα από το τέλος, μπορεί να προσθέσει περισσότερα είδη της ίδιας κατηγορίας στην ίδια παραγγελία, με αποτέλεσμα η επιβάρυνση ανά προϊόν να περιορίζεται σημαντικά.

Έτσι, τα 3 ευρώ μπορούν αναλογικά να μετατραπούν σε 1,50 ευρώ ανά προϊόν όταν αγοράζονται δύο είδη ή ακόμη λιγότερο όσο μεγαλώνει η ποσότητα. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η συμπεριφορά μπορεί να οδηγήσει τελικά σε μεγαλύτερη συνολική κατανάλωση. Τα δέματα ενδέχεται να μειώνονται αριθμητικά, αλλά μέσα σε κάθε δέμα να βρίσκονται περισσότερα προϊόντα, γεγονός που εξακολουθεί να δημιουργεί ισχυρό ανταγωνισμό για την ελληνική αγορά.

Η μεγάλη κίνηση με τις «Αποθήκες Ε.Ε.»

Εδώ, όμως, βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη αλλαγή. Πλατφόρμες όπως η Shein έχουν αρχίσει να προβάλλουν όλο και περισσότερο προϊόντα με την ένδειξη «Αποθήκη Ε.Ε.». Η συγκεκριμένη επιλογή αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία των κινεζικών επιχειρήσεων απέναντι στις νέες τελωνειακές επιβαρύνσεις.

Η λογική είναι σχετικά απλή. Αντί ένα προϊόν να ταξιδεύει μεμονωμένα από την Κίνα προς τον τελικό καταναλωτή στην Ελλάδα, οι πωλητές μπορούν να μεταφέρουν μαζικές ποσότητες εμπορευμάτων σε αποθηκευτικούς χώρους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε χώρες όπως η Πολωνία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ολλανδία, ενώ στο μέλλον δεν αποκλείεται να δημιουργηθούν αντίστοιχες υποδομές και στην Ελλάδα.

Από τη στιγμή που τα εμπορεύματα έχουν εισαχθεί και βρίσκονται πλέον σε ευρωπαϊκό έδαφος, μπορούν στη συνέχεια να διακινούνται μεταξύ των κρατών-μελών ως ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Για παράδειγμα, αντί να εισάγονται ξεχωριστά από την Κίνα 1.000 θήκες κινητών για 1.000 διαφορετικούς πελάτες, μπορούν να εισαχθούν μαζικά σε μία ευρωπαϊκή αποθήκη και στη συνέχεια να διανεμηθούν στους αγοραστές από εκεί. Πρόκειται για μια στρατηγική που μπορεί να αλλάξει σημαντικά το παιχνίδι στις online αγορές τα επόμενα χρόνια.

Στη Shein, παράλληλα, έχουν διαμορφωθεί νέοι όροι και για τα μεταφορικά. Στην περίπτωση παραλαβής από locker ή κατάστημα, προβλέπεται κόστος αποστολής 4,90 ευρώ για αγορές κάτω των 19 ευρώ, ενώ για μεγαλύτερες αγορές η αποστολή πραγματοποιείται δωρεάν.

Τι αλλάζει ξανά από το 2028

Ο δασμός των 3 ευρώ δεν αποτελεί το τελικό στάδιο του ευρωπαϊκού σχεδιασμού. Πρόκειται για ένα μεταβατικό μέτρο που προβλέπεται να ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028, χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο σχεδιάζεται η δημιουργία ενός νέου πανευρωπαϊκού συστήματος για τη διαχείριση των εισαγωγών.

Το επόμενο σύστημα φιλοδοξεί να προχωρήσει πολύ περισσότερο από μια απλή τελωνειακή χρέωση. Δασμοί, τέλη και ΦΠΑ θα μπορούν να υπολογίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια ακόμη και για τον τεράστιο όγκο των μικρών δεμάτων, ενώ στο παιχνίδι αναμένεται να μπουν και περιβαλλοντικά κριτήρια. Προϊόντα θα μπορούν να επιβαρύνονται ανάλογα με το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, ενώ ορισμένα ενδέχεται ακόμη και να μην επιτρέπεται να εισέλθουν στην ευρωπαϊκή αγορά εάν δεν πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές ασφάλειας και κατασκευής ή τους κανόνες σχετικά με χημικές ουσίες, πλαστικά και άλλες ύλες.

Το πρώτο συμπέρασμα, πάντως, είναι ότι η επιβολή του νέου τέλους δεν έχει εξαφανίσει την όρεξη των καταναλωτών για φθηνές online αγορές. Temu, Shein, AliExpress και οι υπόλοιποι μεγάλοι παίκτες προσαρμόζουν ήδη τη στρατηγική τους, οι καταναλωτές αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο γεμίζουν το καλάθι τους και τα τελωνεία καλούνται να διαχειριστούν μια πολύ πιο απαιτητική πραγματικότητα. Η πραγματική μάχη, όπως όλα δείχνουν, μόλις έχει αρχίσει.