Σοκάρει η Νικολούλη: «Με πέταξαν από το κεφαλόσκαλο, μέτρησα τα σκαλοπάτια δύο ορόφων και κατέληξα στο ΚΑΤ» – Τι συνέβη

Η Αγγελική Νικολούλη έδωσε μία αποκαλυπτική συνέντευξη στο περιοδικό Hello και τη Μαρία Κολλιάτσα με την ίδια να μιλά για την μακρόχρονη και επιτυχημένη πορεία της στο αστυνομικό ρεπορτάζ και την εκπομπή «Φως στο τούνελ», αναφερόμενη στις δυσκολίες, τις απειλές και τα ρεκόρ Γκίνες που σημείωσε. Ακόμη, μοιράστηκε σκέψεις για την εξέλιξη της βίας στην κοινωνία, τα επαγγελματικά της «μυστικά» και τις αξίες της, ενώ έδωσε μια πιο προσωπική εικόνα για τη ζωή της εκτός τηλεόρασης, τον γιο της, την οικογένεια, τα βιβλία της και τη φιλοσοφία της ζωής της.

Η αποκαλυπτική συνέντευξη της Αγγελικής Νικολούλη

Με τη νέα τηλεοπτική σεζόν, μπαίνετε αισίως στην 32η χρονιά της εκπομπής «Φως στο τούνελ». Πώς αισθάνεστε που μια εκπομπή αστυνομικού ρεπορτάζ γνωρίζει τόσο μεγάλη αποδοχή από τον κόσμο;

Στα 32 χρόνια, το σημαντικό δεν είναι ότι το «Τούνελ» συνεχίζει να υπάρχει τηλεοπτικά. Είναι ότι ο κόσμος εξακολουθεί να το εμπιστεύεται γιατί αναγνωρίζει την αποτελεσματικότητα στη δουλειά του. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν μας χαρίστηκε. Κερδίζεται κάθε φορά από την αρχή. Μάρτυρες μιλούν σε μας επειδή ξέρουν ότι ποτέ δεν θα εκθέσω κάποιον σε κίνδυνο. Έτσι, οδηγούμαστε πολλές φορές σε στοιχεία που κανείς άλλος δεν είχε καταφέρει να εντοπίσει. Η αποδοχή του κόσμου είναι μεγάλη δύναμη, αλλά ταυτόχρονα και μεγάλη ευθύνη. Είναι το κίνητρο να συνεχίζουμε με την ίδια σοβαρότητα, επιμονή και σεβασμό απέναντι στις αξίες μας, στις οικογένειες που περιμένουν απαντήσεις και στους τηλεθεατές. Αυτό, εδώ και τρεις δεκαετίες, δεν το έχω ξεχάσει ούτε για μία στιγμή.

Όταν ξεκινήσατε, πιστεύατε ποτέ ότι η εκπομπή θα σημείωνε τόσο μεγάλη επιτυχία και θα συμβάλλατε καθοριστικά στην εξιχνίαση τόσο πολλών και σοβαρών εγκλημάτων;

Ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα! Είχα όμως κάτι πολύ ξεκάθαρο μέσα μου. Να μην εγκαταλείψω τη μεθοδική έρευνα για κανένα λόγο. Να ψάχνω ασταμάτητα το επόμενο στοιχείο, τον αυτόπτη μάρτυρα, να επιμένω σε σημείο υπερβολής μέχρι να μάθω την αλήθεια. Να μη λογαριάζω ώρες, κούραση, εμπόδια και κίνδυνο. Είναι η αντίληψη της δημοσιογραφίας της παλιάς σχολής, στην οποία θητεύσαμε, όπου, πέρα από το τι, το πώς, το πού και το πότε, έπρεπε να ξέρεις καλά και το γιατί. Κάπως έτσι χτίστηκε όλη αυτή η πορεία του «Τούνελ», υπόθεση την υπόθεση. Και κάθε φορά που ένας αγνοούμενος εντοπίζεται ή μια οικογένεια μαθαίνει επιτέλους τι συνέβη στο δικό της άνθρωπο, αισθάνομαι ότι αξίζει αυτή η προσπάθεια.

Είναι αλήθεια ότι η εκπομπή έχει καταγραφεί στο βιβλίο των «Ρεκόρ Γκίνες»;

Το «Φως στο τούνελ» έχει καταγραφεί δύο φορές στο βιβλίο των «Ρεκόρ Γκίνες», το 1998 και το 1999, για την ανεύρεση ενός μεγάλου αριθμού αγνοουμένων. Είναι η δύναμη της έρευνας όταν γίνεται με επιμονή και ανθρωπιά. Το πρώτο ρεκόρ σημειώθηκε όταν, μέσα σε 75 εκπομπές, το «Τούνελ» κατάφερε να εντοπίσει 85 ανθρώπους που είχαν δηλωθεί επίσημα στην αστυνομία ως αγνοούμενοι. Το δεύτερο αφορούσε μια παράξενη ιστορία στην ειδική ενότητα «Παιχνίδια Ζωής». Μέσα σε 10 λεπτά από τη σχετική ανακοίνωση, η εκπομπή κατάφερε να βρει μια γυναίκα που τη θεωρούσαν νεκρή από παιδί. Μετά από 58 ολόκληρα χρόνια, την εντοπίσαμε στη Γαλλία.

Είστε η πρώτη γυναίκα αστυνομική ρεπόρτερ στην Ελλάδα. Μέσα από τη μακροχρόνια πορεία σας στο αστυνομικό ρεπορτάζ, διαπιστώνετε έξαρση της βίας στην κοινωνία μας;

Η βία ήταν πάντα παρούσα, αλλά με ανησυχεί ιδιαίτερα που στις μέρες μας βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη και γίνεται κανονικότητα. Με προβληματίζει έντονα η υπερανάλυση του εγκλήματος με αχρείαστες λεπτομέρειες από μας τους δημοσιογράφους. Η ενημέρωση οφείλει να φωτίζει την υπόθεση και να βοηθά στην κατανόησή της, όχι να αναπαράγει στοιχεία που μπορεί να λειτουργήσουν ως εγχειρίδιο για επίδοξους δολοφόνους. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε το κάθε βήμα ενός εγκληματία για να καταλάβουμε τη σοβαρότητα του εγκλήματος. Συχνά ξεχνάμε ότι πίσω από κάθε τέτοια είδηση υπάρχει μια ζωή που χάθηκε, μια οικογένεια που θρηνεί και κάποιοι επιρρεπείς στη μίμηση μιας εγκληματικής πράξης. Σε κάθε έγκλημα υπάρχουν σχέσεις, συγκρούσεις και, συχνά, προειδοποιητικές ενδείξεις που δεν αξιολογήθηκαν έγκαιρα. Εκεί πρέπει να στρέφεται η έρευνα, στην αλήθεια, στα στοιχεία και στα σημάδια που μπορούν να αποτρέψουν το επόμενο.

Υπάρχει κάποια υπόθεση που σας απασχόλησε περισσότερο από άλλες ή που σας έφερε σε πραγματικό αδιέξοδο;

Υπάρχουν υποθέσεις που σου δίνουν την αίσθηση ότι έχεις πέσει σε τοίχο. Κανείς δεν μιλά, τα ίχνη χάνονται, τα στοιχεία εξαφανίζονται. Εκεί δοκιμάζεται πραγματικά ο δημοσιογράφος. Γιατί πρέπει να συνεχίσει να ψάχνει ακόμα και όταν δεν έχει τίποτα καινούριο στα χέρια του. Έχω μάθει να μη συμβιβάζομαι με το αδιέξοδο. Πιστεύω πως το κλειδί ενός γρίφου μπορεί να κρύβεται σε μια μικρή λεπτομέρεια που ίσως δεν εκτιμήθηκε σωστά ή πέρασε απαρατήρητη. Γι’ αυτό και επιστρέφω ξανά και ξανά στις υποθέσεις που μένουν ανοιχτές. Για μένα, δεν τελειώνουν όταν κλείνει η κάμερα. Τις κουβαλώ μαζί μου. Γυρίζουν στο μυαλό μου και πολλές φορές, ακόμα και ύστερα από χρόνια, μια σκέψη ή ένα νέο στοιχείο μπορεί να ανοίξει πάλι το δρόμο για την αλήθεια. Πρέπει όμως να το θέλουν και οι συγγενείς ενός θύματος. Όταν περνούν τα χρόνια, κάποιοι, ιδιαίτερα στις κλειστές κοινωνίες, αποδέχονται το έγκλημα και δεν θέλουν νέα έρευνα για να μην ξύσουν παλιές πληγές.

Έχετε δεχθεί πολλές φορές απειλές για τη ζωή σας. Πώς τις αντιμετωπίσατε; Σκεφτήκατε ποτέ να τα παρατήσετε;

Να τα παρατήσω; Όχι φυσικά! Αν, κάθε φορά που πλησίαζα στη λύση μιας δύσκολης υπόθεσης, έκανα πίσω, δεν θα υπήρχε το «Τούνελ». Δεν θα πω ότι δεν βρέθηκα τετ α τετ με τον κίνδυνο. Θα πω όμως ότι δεν άφησα το φόβο να με γονατίσει και να αποφασίσει για μένα. Από την πρώτη ημέρα που μπήκα σε αυτόν το χώρο, γνώριζα ότι η αλήθεια έχει κόστος και η έρευνα πολλές φορές σε φέρνει αντιμέτωπο με επικίνδυνους ανθρώπους. Αυτό που μετρά για μένα είναι να παραμένεις ψύχραιμος, να προστατεύεις τον εαυτό σου και τους ανθρώπους σου, αλλά ταυτόχρονα να μην προδίδεις το λόγο για τον οποίο ξεκίνησες και σε εμπιστεύεται ο κόσμος. Όλα αυτά τα χρόνια, έχω κρατήσει μέσα μου μια βαθιά πεποίθηση, ότι όταν υπηρετείς την αλήθεια, κανείς δεν μπορεί να σου κλείσει το στόμα. Άλλωστε, όταν έχεις μαζί σου το φως, καμία σκιά δεν μπορεί να σε νικήσει.

Ο αστικός μύθος λέει ότι χρησιμοποιείτε συγκεκριμένα χρώματα στο dress code σας όταν μια υπόθεση βρίσκεται κοντά στην εξιχνίαση ή όταν πρόκειται να αποκαλύψετε το δολοφόνο. Ισχύει αυτό;

Μια εξιχνίαση δεν φαίνεται στα ρούχα. Βασίζεται στην έρευνα και στα στοιχεία. Τα χρώματα στο ντύσιμό μου συνδέονται περισσότερο με τη διάθεσή μου. Για παράδειγμα, στις πρεμιέρες του «Τούνελ» προτιμώ το λευκό. Είναι το χρώμα που σηματοδοτεί για μένα το νέο ξεκίνημα, το ταξίδι προς το φως. Είναι αλήθεια όμως ότι το κόκκινο έχει τη δική του θέση στην εκπομπή. Το επιλέγω ιδιαίτερα σε δύσκολες και σύνθετες υποθέσεις, όταν μέσα από το σκοτάδι αρχίζει να διαφαίνεται μια χαραμάδα φωτός. Οι τηλεθεατές, ύστερα από τόσα χρόνια, με έχουν μάθει. Πολλές φορές «διαβάζουν» ακόμα και τις πιο μικρές λεπτομέρειες και δίνουν τη δική τους ερμηνεία. Τελευταία, κάποιοι αναρωτιούνται γιατί δεν με βλέπουν στα κόκκινα, παρά τις σοβαρές εξελίξεις σε πολύκροτες υποθέσεις που ερευνάμε. Το πένθος από την απώλεια της μητέρας μου είναι ακόμη νωπό. Θα έρθει και πάλι η στιγμή του κόκκινου…

Υπάρχει κάποια έντονη στιγμή που ζήσατε στα πρώτα σας βήματα στο ρεπορτάζ και η οποία σας ακολουθεί μέχρι σήμερα;

Πολλές, και όχι μόνο στην τηλεόραση. Στην έντυπη δημοσιογραφία, έζησα στιγμές που δεν ξεχνιούνται – ρεπορτάζ σε φυλακές, σε οίκους ανοχής, σε στέκια ναρκομανών, σε κρησφύγετα καταζητουμένων, ακόμα και σε υποθέσεις κατασκοπείας. Ήταν μια εποχή που το ρεπορτάζ απαιτούσε να είσαι εκεί, να ψάχνεις, να επιμένεις και, συχνά, να ρισκάρεις. Θυμάμαι έντονα μία από τις πιο δυνατές στιγμές εκείνης της περιόδου. Είχα εντοπίσει το σπίτι του πρώτου γραμματέα της Πρεσβείας της Σοβιετικής Ένωσης, ο οποίος είχε μόλις αυτομολήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν δίστασα να μπω στο στόμα του λύκου. Οι πράκτορες της KGB σίγουρα δεν περίμεναν να δουν μια δημοσιογράφο να εμφανίζεται μπροστά τους με το φωτογράφο της σαν φάντης μπαστούνι. Το τι ακολούθησε δεν ήταν ευχάριστο. Με πέταξαν από το κεφαλόσκαλο. Μέτρησα τα σκαλοπάτια δύο ορόφων και κατέληξα στο ΚΑΤ. Εκείνο το ρεπορτάζ όμως και η φωτογραφία που το συνόδευε έκαναν το γύρο του κόσμου. Από εκείνα τα χρόνια θυμάμαι τις ατέλειωτες ώρες στους δρόμους, τα ξενύχτια, τις πόρτες που έπρεπε να χτυπήσω ξανά και ξανά. Εκεί έμαθα κάτι που δεν το ξεχνάς ποτέ. Η είδηση δεν χαρίζεται. Την κερδίζεις. Με δουλειά, επιμονή, παρουσία στο πεζοδρόμιο και, κυρίως, την αποφασιστικότητα να μην εγκαταλείψεις την έρευνα ακόμα κι όταν φαίνεται αδιέξοδο. Εκείνες οι στιγμές με διαμόρφωσαν περισσότερο απ’ οποιαδήποτε δημοσιογραφική επιτυχία. Γιατί εκεί, στα δύσκολα, έμαθα τι σημαίνει πραγματικά να είσαι ρεπόρτερ.

Σε νεότερη ηλικία, γράφατε ποίηση. Τι θυμάστε από τότε;

Ήταν μια πιο ευαίσθητη, εφηβική περίοδος. Έγραφα για να εξωτερικεύσω όσα ένιωθα και ίσως δεν μπορούσα να πω. Η ποίηση με έμαθε να παρατηρώ. Να εκφράζω κι αυτά που δεν λέγονται. Να κοιτάζω πίσω από τις λέξεις. Νομίζω ότι εκείνη η ανάγκη για παρατήρηση και αναζήτηση δεν χάθηκε ποτέ. Αυτή η ματιά με ακολούθησε στη δημοσιογραφία και τη συγγραφή των βιβλίων μου.