Υπάρχουν εγκληματικές υποθέσεις που σοκάρουν μια κοινωνία για λίγες ημέρες και στη συνέχεια ξεχνιούνται. Υπάρχουν όμως και εκείνες που χαράζονται για πάντα στη συλλογική μνήμη, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο μια χώρα αντιμετωπίζει το έγκλημα, τη δικαιοσύνη και την προστασία των πιο ευάλωτων ανθρώπων. Μία από αυτές είναι αναμφίβολα η υπόθεση του «Ορέστη», του κατά συρροή γυναικοκτόνου που το 2019 αποκάλυψε στη διεθνή κοινότητα ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια στην ιστορία της Κύπρου.

Πίσω από το ψευδώνυμο «Ορέστης» κρυβόταν ο Νίκος Μεταξάς, αξιωματικός της Εθνικής Φρουράς, πατέρας δύο παιδιών και ένας άνθρωπος που έδειχνε να ζει μια απόλυτα φυσιολογική ζωή. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι πίσω από την εικόνα του οικογενειάρχη κρυβόταν ένας άνθρωπος που επί χρόνια προσέγγιζε γυναίκες μέσω διαδικτύου, κέρδιζε την εμπιστοσύνη τους και στη συνέχεια τις δολοφονούσε με τρόπο που συγκλόνισε όχι μόνο την Κύπρο αλλά ολόκληρη την Ευρώπη.

Η ανατριχιαστική αποκάλυψη που ξεκίνησε από ένα πτώμα

Νίκος Μεταξάς

Όλα άρχισαν την άνοιξη του 2019, όταν σε εγκαταλελειμμένο μεταλλείο στο Μιτσερό εντοπίστηκε το πτώμα μιας γυναίκας. Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η συγκεκριμένη ανακάλυψη θα οδηγούσε σε μία από τις μεγαλύτερες αστυνομικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν ποτέ στην Κύπρο.

Όσο οι έρευνες προχωρούσαν, οι αστυνομικοί άρχισαν να αντιλαμβάνονται πως δεν επρόκειτο για ένα μεμονωμένο έγκλημα. Κάθε νέο στοιχείο οδηγούσε σε μία ακόμη εξαφάνιση, σε μία ακόμη γυναίκα που είχε χαθεί χωρίς να αφήσει ίχνη, σε μία ακόμη οικογένεια που περίμενε μάταια να μάθει τι απέγινε ο άνθρωπός της. Σύντομα αποκαλύφθηκε πως ο δράστης είχε δολοφονήσει επτά ανθρώπους: πέντε γυναίκες και δύο μικρά κορίτσια.

Οι γυναίκες που κανείς δεν αναζήτησε όσο έπρεπε

Τα περισσότερα θύματα ήταν μετανάστριες από τις Φιλιππίνες, τη Ρουμανία και το Νεπάλ. Είχαν ταξιδέψει στην Κύπρο για να εργαστούν ως οικιακές βοηθοί και να προσφέρουν ένα καλύτερο μέλλον στις οικογένειές τους.

Ο Μεταξάς τις εντόπιζε μέσα από ιστοσελίδες και εφαρμογές γνωριμιών χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Ορέστης». Δημιουργούσε μαζί τους σχέση εμπιστοσύνης και στη συνέχεια κανόνιζε να τις συναντήσει. Για πολλές από εκείνες, αυτή η συνάντηση ήταν και η τελευταία.

Η υπόθεση προκάλεσε τεράστια συζήτηση, καθώς αρκετές οικογένειες είχαν δηλώσει τις εξαφανίσεις των γυναικών πολύ πριν αποκαλυφθεί η αλήθεια. Ωστόσο, οι υποθέσεις τους δεν αντιμετωπίστηκαν με την ταχύτητα και τη σοβαρότητα που θα περίμενε κανείς, γεγονός που προκάλεσε έντονη κοινωνική και πολιτική κατακραυγή.

Η Κόκκινη Λίμνη και οι εικόνες που πάγωσαν τον κόσμο

Από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της έρευνας ήταν οι επιχειρήσεις στην περίφημη Κόκκινη Λίμνη στο Μιτσερό. Το νερό της λίμνης, γεμάτο μέταλλα και χημικά κατάλοιπα από τις παλιές εξορύξεις, είχε σχεδόν μηδενική ορατότητα. Οι δύτες περιέγραφαν ότι μέσα στο νερό δεν μπορούσαν να διακρίνουν ούτε τα ίδια τους τα χέρια, ενώ ο πυθμένας ήταν καλυμμένος από παχιά λάσπη που «κατάπινε» οτιδήποτε βρισκόταν εκεί επί χρόνια.

Οι έρευνες εξελίχθηκαν σε πραγματικό εφιάλτη. Ειδικές ομάδες δυτών από την Κύπρο και το εξωτερικό βούτηξαν ξανά και ξανά στα θολά νερά, ψάχνοντας σχεδόν στα τυφλά για τις βαλίτσες που έκρυβαν τα θύματά του.

Η στιγμή που ένας δύτης ένιωσε μέσα στη λάσπη μια βαριά βαλίτσα και κατάφερε να την ανασύρει στην επιφάνεια μεταδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Μέσα της βρίσκονταν ανθρώπινα λείψανα, σε μία από τις πιο σοκαριστικές εικόνες που σημάδεψαν την υπόθεση.

Οι ομολογίες που προκάλεσαν ανατριχίλα

Όταν πλέον τα στοιχεία έγιναν αδιάσειστα, ο Νίκος Μεταξάς ομολόγησε τις δολοφονίες και υπέδειξε στους αστυνομικούς τα σημεία όπου είχε πετάξει τα πτώματα. Εκείνο όμως που συγκλόνισε περισσότερο τους ερευνητές δεν ήταν μόνο οι αποκαλύψεις, αλλά η ψυχρότητα με την οποία περιέγραφε τα εγκλήματά του. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά κατά την ανάκριση και τη δίκη, μιλούσε για τις δολοφονίες σχεδόν χωρίς κανένα συναίσθημα, σαν να αφηγούνταν απλά γεγονότα της καθημερινότητας.

Οι ανακριτές διαπίστωσαν ακόμη ότι κρατούσε φωτογραφίες ορισμένων θυμάτων στις ηλεκτρονικές του συσκευές. Οι εικόνες αυτές θεωρήθηκαν από τους ειδικούς ως «τρόπαια», ένα στοιχείο που έχει παρατηρηθεί και σε άλλους κατά συρροή δολοφόνους διεθνώς.

Νίκος Μεταξάς

Η αποκάλυψη που προκάλεσε τη μεγαλύτερη οργή

Από όλες τις φρικαλεότητες της υπόθεσης, μία ήταν εκείνη που συγκλόνισε περισσότερο την κυπριακή κοινωνία. Ο Μεταξάς παραδέχθηκε ότι ανάμεσα στα θύματά του βρίσκονταν και δύο μικρά κορίτσια, παιδιά δύο από τις γυναίκες που είχε δολοφονήσει. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε τεράστια συγκίνηση και οργή. Η υπόθεση έπαψε πλέον να αφορά μόνο τις γυναικοκτονίες και μετατράπηκε σε μια εθνική τραγωδία που συγκλόνισε κάθε σπίτι στην Κύπρο.

Η ιστορική καταδίκη

Η δίκη του πραγματοποιήθηκε το 2019 και αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ποινικές διαδικασίες στην ιστορία της χώρας. Το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο για επτά δολοφονίες και του επέβαλε επτά φορές ισόβια κάθειρξη, μία από τις αυστηρότερες ποινές που έχουν επιβληθεί ποτέ στην Κύπρο.

Η υπόθεση που άλλαξε την Κύπρο

Πέρα από τη φρίκη των εγκλημάτων, η υπόθεση άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση γύρω από την αντιμετώπιση των εξαφανίσεων, την προστασία των μεταναστριών εργαζομένων και τις ευθύνες των αρχών όταν άνθρωποι χάνονται χωρίς να δίνεται η απαραίτητη σημασία.

Ακόμη και σήμερα, χρόνια μετά, η ιστορία του «Ορέστη» εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο μελέτης από εγκληματολόγους και κοινωνιολόγους, ενώ θεωρείται μία από τις πιο σοκαριστικές υποθέσεις κατά συρροή δολοφονιών που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη. Η μνήμη των επτά θυμάτων παραμένει ζωντανή και η υπόθεση εξακολουθεί να θυμίζει πως πίσω από τους αριθμούς υπήρχαν άνθρωποι με όνειρα, οικογένειες και παιδιά που δεν γύρισαν ποτέ πίσω.

Τα θύματα

Τα θύματα ήταν:

  • Μαρί Ρόουζ, 38 ετών από τις Φιλιππίνες. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 14 Απριλίου 2019, στο φρεάτιο του μεταλλείου στο Μιτσερό.
  • Αριάν Παλάνας, 28 ετών από τις Φιλιππίνες. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 20 Απριλίου 2019, στο φρεάτιο του μεταλλείου στο Μιτσερό.
  • Κάχτα Ανού, 30 ετών από το Νεπάλ. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 25 Απριλίου 2019, σε πηγάδι στο πεδίο βολής της Ορούντας.
  • Λίβια Μπουνέα,36 ετών από τη Ρουμανία. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 28 Απριλίου 2019 μέσα σε βαλίτσα, στην Κόκκινη Λίμνη.
  • Έλενα Μπουνέα, 8 ετών, από τη Ρουμανία. Κόρη της 36χρονης Λίβιας. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 5 Μαΐου 2019, μέσα σε βαλίτσα, στην Κόκκινη Λίμνη.
  • Μαρικάρ Βαλντέζ, 29 ετών από τις Φιλιππίνες. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 4 Ιουνίου 2019, στην Κόκκινη Λίμνη.
  • Σιέρρα Σεουτσάλιουτς, 6 ετών. Κόρη της 38χρονης Μαρί Ρόουζ. Το πτώμα της εντοπίστηκε στις 12 Ιουνίου 2019, στη λίμνη Μεμί στο Ξυλιάτο.