«Δεν είμαι του πατρός μου, δεν είμαι του ανδρός μου, είμαι ο εαυτός μου». Το παραπάνω ήταν ένα από τα συνθήματα που ακούγονταν πολύ συχνά σε δρόμους και πλατείες την περίοδο της ακμής του φεμινιστικού κινήματος. Οι γυναίκες διεκδικούσαν το δικαίωμα να διαθέτουν το σώμα τους με όποιον τρόπο ήθελαν. Σ’ αυτό τον αγώνα για χειραφέτηση είχαν ένα μεγάλο σύμμαχο: το αντισυλληπτικό.

Το λεγόμενο «χάπι» θεωρήθηκε μια από τις ανακαλύψεις που έφεραν την επανάσταση στη σεξουαλική ζωή, γι’ αυτό και η φήμη του από τη δεκαετία του 1960, όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά, εξαπλώθηκε ταχύτατα σε όλο τον πλανήτη. Σήμερα περισσότερα από δέκα εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο το χρησιμοποιούν, όχι μόνο ως μέσο αντισύλληψης αλλά και για μια σειρά άλλους λόγους.

Πλέον τα σκευάσματα νέας γενιάς μπορούν να ρυθμίσουν τον εμμηνορυσιακό κύκλο, να καταπολεμήσουν το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, να μειώσουν τον πόνο της περιόδου, να ελέγξουν την εξέλιξη της ενδομητρίωσης, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και να μας απαλλάξουν από την ενοχλητική ακμή και την ανεπιθύμητη τριχοφυΐα.

Η σκοτεινή πλευρά
Για ορισμένες γυναίκες, ωστόσο, τα οφέλη των αντισυλληπτικών περνούν σε δεύτερη μοίρα μπροστά στον κίνδυνο της θρομβογένεσης, μιας σοβαρής επιπλοκής που συνδέεται με τη λήψη τους.

Ο δρ Ηλίας Τσούγκος, καρδιολόγος, διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, εξηγεί σχετικά με αυτό: «Ενεργοποιούνται ορισμένοι μηχανισμοί και κάποιο αγγείο βουλώνει από αιμοπετάλια. Αν αυτό συμβεί μέσα στην καρδιά, τότε η ασθενής εμφανίζει έμφραγμα του μυοκαρδίου. Κάτι που παρατηρείται πιο συχνά και μάλιστα σε υγιείς κατά τα άλλα γυναίκες, κορίτσια μικρής ηλικίας που κάνουν χρήση αντισυλληπτικών, είναι η πνευμονική εμβολή. Δηλαδή η δημιουργία ενός θρόμβου, μιας μάζας που σταματά την κυκλοφορία του αίματος στους πνεύμονες. Πρόκειται για σπάνιες περιπτώσεις, οι οποίες όμως είναι πολύ σοβαρές, καθώς απειλούν την υγεία, ακόμα και την ίδια τη ζωή ορισμένες φορές».

Ο ειδικός αναφέρει πως τα συμπτώματα που θα πρέπει να θορυβήσουν μια γυναίκα και θα την κάνουν να αναζητήσει βοήθεια από ειδικό είναι η δύσπνοια, ο θωρακικός πόνος και το οίδημα στα κάτω άκρα και τα χέρια. Όπως αναφέρει ο γιατρός, «το αντισυλληπτικό χάπι ή χάπι συνδυασμού περιέχει δύο ορμόνες, ένα οιστρογόνο και ένα προγεσταγόνο, οι οποίες εμποδίζουν τον οργανισμό να απελευθερώνει ωάρια κάθε μήνα. Τα συγκεκριμένα σκευάσματα ενδέχεται να αυξήσουν την πηκτικότητα του αίματος. Οι γυναίκες που είναι περισσότερο επιρρεπείς στις θρομβώσεις λόγω της χρήσης αντισυλληπτικών είναι εκείνες που εμφανίζουν γονιδιακά ελλείμματα όσον αφορά τον έλεγχο των παραγόντων πήξεως του αίματος. Συγκεκριμένα πρόκειται για τους παράγοντες V και VII».

Παρότι στην αγορά έχουν κυκλοφορήσει αντισυλληπτικά νέας γενιάς με μικρότερη περιεκτικότητα στις δύο παραπάνω ουσίες, ο κίνδυνος για τη συγκεκριμένη ομάδα του πληθυσμού παραμένει υπαρκτός: «Οι γυναίκες που παρουσιάζουν τα παραπάνω γονιδιακά ελλείμματα έχουν τις ίδιες πιθανότητες να εμφανίσουν θρόμβωση είτε λαμβάνουν τα παλαιά είτε τα νέας γενιάς αντισυλληπτικά. Είναι κάτι αντίστοιχο με την αλλεργία στο ψάρι. Το πρόβλημα παραμένει είτε φας ένα κιλό, είτε μια πολύ μικρή ποσότητα. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τα οιστρογόνα και το προγεσταγόνο» τονίζει ο κ. Τσούγκος.

Το κάπνισμα είναι ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας. Ο ειδικός επικαλείται έρευνα σύμφωνα με την οποία οι καπνίστριες που παίρνουν αντισυλληπτικά έχουν 60% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν θρόμβωση απ’ ό,τι εκείνες που δεν το κάνουν. Στους επιβαρυντικούς για την καρδιά παράγοντες προσθέστε το αυξημένο βάρος, την ηλικία (άνω των 35 ετών), καθώς και την ύπαρξη σακχαρώδους διαβήτη.

Θωρακίζοντας την καρδιά
Τι πρέπει να κάνει συνεπώς μια γυναίκα προτού ξεκινήσει αντισυλληπτική αγωγή ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος θρόμβωσης; Αυτό που απαιτείται είναι ένα ολοκληρωμένο τσεκάπ: γονιδιακός έλεγχος προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει έλλειψη στους παράγοντες V και VII, πλήρης βιοχημικός έλεγχος (γενική αίματος, ούρων, ολική χοληστερόλη, σάκχαρο κ.λπ.), καθώς και μέτρηση BMI (δείκτης μάζας σώματος). «Πολύ σημαντική είναι και η λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού. Ορισμένες φορές η διάγνωση είναι περισσότερο κλινική παρά εργαστηριακή. Χαρακτηριστικά είναι τα αποτελέσματα σουηδικής μελέτης, στο πλαίσιο της οποίας οι γιατροί παρακολούθησαν 40.000 γυναίκες για διάστημα δέκα ετών (1991-2001). Από το ιστορικό τους έκριναν πως, παρότι δεν υπήρχαν εμφανείς παράγοντες που να λειτουργούν αποτρεπτικά, εκείνες δεν έπρεπε να πάρουν αντισυλληπτικά. Από όσες τελικά δεν συμμορφώθηκαν με τις οδηγίες, το 40% εμφάνισε επιπλοκές» αναφέρει ο καρδιολόγος.

Στις παραπάνω εξετάσεις πρέπει να προστεθούν ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος, ακόμη και κατά τη διάρκεια της αγωγής, εάν οι γυναίκες είναι άνω των 35 ετών, καθώς και η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης εφόσον υπάρχει κληρονομικότητα. Ο λόγος, σύμφωνα με τον ειδικό, είναι ότι «τα οιστρογόνα προκαλούν κατακράτηση υγρών και πρηξίματα. Επομένως, αν υπάρχει προδιαθεσικός παράγοντας, κάτι τέτοιο ενδέχεται να οδηγήσει σε ήπια αλλά παροδική υπέρταση».

Συνεπώς με μια απλή επίσκεψη στο γιατρό, σε συνδυασμό με ένα ολοκληρωμένο τσεκάπ, ώστε να αποκλειστούν όλοι οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι, μπορούμε πράγματι να απολαμβάνουμε τα πολλαπλά οφέλη της αντισύλληψης χωρίς δεύτερες σκέψεις.

Στοχευμένη διατροφή
Η λήψη αντισυλληπτικών στην αρχή θα σας επιβαρύνει με ένα έως δύο κιλά παραπάνω και αυτό λόγω της κατακράτησης υγρών που προκαλούν τα συγκεκριμένα χάπια. Ωστόσο, για να θωρακίσετε την καρδιαγγειακή υγεία αλλά και να προστατέψετε τη σιλουέτα σας, καλό είναι να ποντάρετε σε ένα ισορροπημένο πλάνο διατροφής.

Η κ. Άρτεμις Δρυγιαννάκη, ειδικός σύμβουλος εφαρμογών διαιτητικής, συνιστά να εντάξετε στο μενού σας τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, δηλαδή φρούτα, λαχανικά και ροφήματα βοτάνων, τα οποία βοηθούν στην ενυδάτωση και την αποβολή των τοξινών. Επίσης να ποντάρετε στα ω-3 λιπαρά οξέα (λιναρόσπορος, λιπαρά ψάρια, καρύδια, ελαιόλαδο κ.ά.), τα οποία είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για τη λειτουργία της καρδιάς, καθώς και σε τρόφιμα πλούσια σε άπεπτες φυτικές ίνες (βρόμη, όσπρια, λαδερά). Από την άλλη φροντίστε να περιορίσετε ό,τι ευνοεί την κατακράτηση, όπως το αλάτι, τα προπαρασκευασμένα γεύματα, τα γλυκά, τη ζάχαρη και τα επεξεργασμένα τρόφιμα.

elle.gr