Μια νέα προσέγγιση στη μάχη κατά του Αλτσχάιμερ περνά από το εργαστήριο σε μια μεγάλη διεθνή κλινική δοκιμή, με τους επιστήμονες να επιχειρούν να απαντήσουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η νόσος να καθυστερήσει ή ακόμη και να αποτραπεί πριν εμφανιστούν τα πρώτα προβλήματα μνήμης;
Περίπου 1.600 άνθρωποι ηλικίας 55 έως 80 ετών αναμένεται να συμμετάσχουν στη μελέτη PrevenTRON, η οποία εξετάζει το πειραματικό φάρμακο trontinemab. Οι συμμετέχοντες δεν θα έχουν εμφανή προβλήματα μνήμης ή σκέψης, αλλά θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια αυξημένου κινδύνου για τη μελλοντική εμφάνιση της ασθένειας.
Το εγχείρημα σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην ερευνητική προσέγγιση: αντί η θεραπεία να ξεκινά αφού εκδηλωθούν τα συμπτώματα, οι επιστήμονες θέλουν να διαπιστώσουν αν μπορούν να παρέμβουν νωρίτερα. Αυτό, ωστόσο, παραμένει ένα ερευνητικό ερώτημα και όχι μια δυνατότητα που έχει ήδη αποδειχθεί.
Το φάρμακο για το Αλτσχάιμερ που στοχεύει τις πλάκες του εγκεφάλου
Το trontinemab αναπτύχθηκε από την ελβετική φαρμακευτική εταιρεία Roche και στοχεύει τις αμυλοειδικές πλάκες, δηλαδή συσσωρεύσεις μιας πρωτεΐνης που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η συσσώρευση αμυλοειδούς αποτελεί έναν από τους βασικούς βιολογικούς δείκτες της νόσου, αν και η παρουσία του δεν αρκεί από μόνη της για να προβλέψει με βεβαιότητα ποιος θα εμφανίσει άνοια.
Προγενέστερες μελέτες σε ανθρώπους με Αλτσχάιμερ σε πρώιμο στάδιο έδειξαν ότι το φάρμακο μπορεί να απομακρύνει σημαντικά τις αμυλοειδικές πλάκες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο The Guardian, σε περίπου εννέα στους δέκα συμμετέχοντες είχαν μειωθεί οι πλάκες κάτω από το σχετικό όριο μέσα σε 28 εβδομάδες.
Το εύρημα είναι ενθαρρυντικό, αλλά υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά: η απομάκρυνση των πλακών σε ανθρώπους που έχουν ήδη συμπτώματα δεν αποδεικνύει ότι το ίδιο φάρμακο μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση της νόσου σε υγιείς ανθρώπους.
Πώς θα επιλέγονται οι συμμετέχοντες
Η διαδικασία επιλογής θα περιλαμβάνει αξιολόγηση της μνήμης και των γνωστικών λειτουργιών, καθώς και εξέταση αίματος για τον βιοδείκτη p-tau217. Αυξημένα επίπεδα της συγκεκριμένης πρωτεΐνης μπορούν να συνδέονται με παθολογικές διεργασίες που σχετίζονται με το Αλτσχάιμερ και με αυξημένο κίνδυνο μελλοντικής γνωστικής έκπτωσης.
Η εξέταση δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση άνοιας ούτε σημαίνει ότι κάποιος θα αναπτύξει οπωσδήποτε τη νόσο. Για τον λόγο αυτό, η συμμετοχή στη δοκιμή προϋποθέτει συγκεκριμένα κριτήρια και ιατρική αξιολόγηση. Οι συμμετέχοντες θα κατανεμηθούν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία θα λάβει το πειραματικό φάρμακο και η άλλη εικονικό φάρμακο (placebo). Στη συνέχεια, θα παρακολουθούνται για τέσσερα έως έξι χρόνια, ώστε οι ερευνητές να συγκρίνουν την εμφάνιση συμπτωμάτων και να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της παρέμβασης.
Πότε θα γνωρίζουμε αν λειτουργεί;
Η PrevenTRON είναι μελέτη τρίτης φάσης, στην οποία αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 1.600 άνθρωποι από διαφορετικές χώρες. Τα αποτελέσματά της θα είναι καθοριστικά για να διαπιστωθεί αν η χορήγηση του trontinemab πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων μπορεί πράγματι να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την εκδήλωση του Αλτσχάιμερ.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η δοκιμή, δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι το φάρμακο θα πετύχει τον στόχο του. Η έρευνα, ωστόσο, ανοίγει έναν νέο δρόμο: να διερευνηθεί αν η παρέμβαση σε ανθρώπους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, αλλά δεν έχουν ακόμη εμφανίσει προβλήματα μνήμης, μπορεί να αλλάξει την πορεία της νόσου.
">
">
">
">
">
">
">
">