Συναγερμός έχει σημάνει στις διεθνείς υγειονομικές αρχές μετά τον θάνατο τριών ανθρώπων σε κρουαζιερόπλοιο που διέσχιζε τον Ατλαντικό, έπειτα από ύποπτο ξέσπασμα του σπάνιου ιού hantavirus (χανταϊού). Το περιστατικό έχει κινητοποιήσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, καθώς και τις αρχές της Νότια Αφρική, με τις έρευνες να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και τις αρχές να δίνουν μάχη με τον χρόνο για τον περιορισμό πιθανής διασποράς.
Το ξέσπασμα σημειώθηκε στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο είχε αποπλεύσει από την Αργεντινή περίπου τρεις εβδομάδες νωρίτερα, πραγματοποιώντας ταξίδι με στάσεις στην Ανταρκτική και τα Νησιά Φώκλαντ, με τελικό προορισμό τα Κανάρια Νησιά.
Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Νότιας Αφρικής:
Ο πρώτος θάνατος αφορά έναν 70χρονο επιβάτη, ο οποίος κατέληξε εν πλω. Η σορός του μεταφέρθηκε στην Αγία Ελένη. Λίγο αργότερα, η 69χρονη σύζυγός του κατέρρευσε σε αεροδρόμιο της Νότιας Αφρικής και πέθανε σε νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ. Ένα τρίτο άτομο έχασε επίσης τη ζωή του, ενώ τουλάχιστον τρεις ακόμη επιβάτες εμφάνισαν ύποπτα συμπτώματα. Ένας 69χρονος Βρετανός νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση σε μονάδα εντατικής θεραπείας στο Γιοχάνεσμπουργκ, με τους γιατρούς να δίνουν μάχη για να τον κρατήσουν στη ζωή. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη επιχείρηση απομάκρυνσης δύο ακόμη επιβατών που παρουσίασαν συμπτώματα, ενώ το πλοίο εντοπίστηκε να έχει δέσει στην Πράια, στο Πράσινο Ακρωτήρι. Στο πλοίο βρίσκονταν περίπου 150 τουρίστες και δεκάδες μέλη πληρώματος τη στιγμή του περιστατικού.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβεβαιώνει ότι τουλάχιστον ένα κρούσμα έχει επιβεβαιωθεί εργαστηριακά, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη εκτεταμένη επιδημιολογική έρευνα. Παράλληλα, το Εθνικό Ινστιτούτο Μεταδοτικών Νοσημάτων της Νότιας Αφρικής πραγματοποιεί ιχνηλάτηση επαφών, κυρίως στην περιοχή του Γιοχάνεσμπουργκ, για τον εντοπισμό πιθανών νέων κρουσμάτων.
Τι είναι ο χανταϊός
Ο χανταϊός δεν είναι ένας μεμονωμένος ιός, αλλά μια ομάδα ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά στον άνθρωπο. Τα ζώα-φορείς, όπως ποντίκια και αρουραίοι, δεν νοσούν τα ίδια, αλλά μεταφέρουν τον ιό μέσω των εκκρίσεών τους. Η μόλυνση στον άνθρωπο μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ασθένειες που επηρεάζουν κυρίως:
- Τους πνεύμονες
- Τα νεφρά
- Το κυκλοφορικό σύστημα
Οι δύο βασικές μορφές της νόσου είναι:
- Σύνδρομο πνευμονικής προσβολής από χανταϊό (HPS) – πιο επικίνδυνο, επηρεάζει την αναπνοή
- Αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS) – επηρεάζει κυρίως τα νεφρά
Πώς μεταδίδεται
Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένα τρωκτικά ή τα εκκρίματά τους:
- Εισπνοή σωματιδίων από αποξηραμένα ούρα ή περιττώματα
- Επαφή με σάλιο μολυσμένων ζώων
- Σπανιότερα μέσω δαγκώματος
Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια και έχει καταγραφεί μόνο σε περιορισμένες περιπτώσεις.
Συμπτώματα – Πώς εκδηλώνεται η νόσος
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1 έως 8 εβδομάδες μετά την έκθεση και αρχικά μοιάζουν με γρίπη:
- Πυρετός και έντονη κόπωση
- Μυϊκοί πόνοι (ιδίως σε πόδια και μέση)
- Πονοκέφαλος και ζάλη
- Ναυτία, εμετός και διάρροια
Σε σοβαρές περιπτώσεις, μέσα σε λίγες ημέρες:
- Εμφανίζεται έντονος βήχας
- Δύσπνοια
- Αίσθημα πίεσης στο στήθος λόγω υγρού στους πνεύμονες
Η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε αναπνευστική ανεπάρκεια, με θνητότητα που φτάνει έως και το 38%.
Αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS)
- Υψηλός πυρετός και έντονοι πονοκέφαλοι
- Πόνος στην κοιλιά και τη μέση
- Θολή όραση
- Σε σοβαρά στάδια:
- Χαμηλή πίεση
- Εσωτερικές αιμορραγίες
- Νεφρική ανεπάρκεια
Υπάρχει θεραπεία;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον χανταϊό. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και περιλαμβάνει:
- Νοσηλεία και παρακολούθηση
- Υποστήριξη της αναπνοής σε σοβαρές περιπτώσεις
- Αιμοκάθαρση όταν επηρεάζονται τα νεφρά
Η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση είναι καθοριστική για την επιβίωση.
Γιατί ανησυχεί τις αρχές
Το περιστατικό στο κρουαζιερόπλοιο αναδεικνύει τον αυξημένο κίνδυνο εξάπλωσης λοιμώξεων σε κλειστά περιβάλλοντα, όπου μεγάλος αριθμός ανθρώπων ζει σε περιορισμένο χώρο. Παρά το γεγονός ότι ο χανταϊός παραμένει σπάνιος, η σοβαρότητά του και η απουσία ειδικής θεραπείας τον καθιστούν έναν ιό που παρακολουθείται στενά από τις διεθνείς αρχές υγείας.
">
">
">
">
">
">
">
">