Μια νέα επιστημονική αποκάλυψη έρχεται να ταράξει τα νερά στον χώρο της δημόσιας υγείας, με τον ΠΟΥ να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για ένα υπερβακτήριο, φέρνοντας στο φως μια αόρατη απειλή που μέχρι σήμερα θεωρούταν περιορισμένη αυστηρά εντός των νοσοκομειακών τοίχων.

Η στενή καθημερινή μας επαφή με τους πιο αγαπημένους μας τετράποδους συντρόφους φαίνεται πως κρύβει έναν άγνωστο μηχανισμό μετάδοσης παθογόνων μικροβίων, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για το πώς προστατεύουμε την υγεία τη δική μας αλλά και της οικογένειάς μας.

Η διεθνής επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με έκδηλη ανησυχία τα ευρήματα της εκτενούς έρευνας, η οποία ανέλυσε εκατοντάδες δείγματα από δεκάδες διαφορετικά είδη. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι ένας από τους πιο επικίνδυνους μικροοργανισμούς που αντιστέκονται σθεναρά στα σύγχρονα φάρμακα δεν περιορίζεται πλέον στις μονάδες εντατικής θεραπείας, αλλά μπορεί να κυκλοφορεί αθόρυβα ακόμα και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.

Σκυλάκι και κορίτσι
Shutterstock

Το φονικό υπερβακτήριο Acinetobacter baumannii

Ο λόγος γίνεται για το υπερβακτήριο Acinetobacter baumannii, το οποίο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει κατατάξει στην κατηγορία «Προτεραιότητα 1» (Priority 1). Πρόκειται για την υψηλότερη βαθμίδα επικινδυνότητας, καθώς το συγκεκριμένο μικρόβιο έχει αναπτύξει τρομακτική αντοχή στα αντιβιοτικά.

Στον άνθρωπο, το βακτήριο αυτό ευθύνεται για πολλές βαριές λοιμώξεις όπως η πνευμονία και η μηνιγγίτιδα. Παράλληλα, μπορεί να προσβάλει σκύλους και γάτες, προκαλώντας τους παρόμοιες λοιμώξεις στο αναπνευστικό και το ουροποιητικό τους σύστημα.

υπερβακτήριο Acinetobacter baumannii
Shutterstock

Γενετική ταύτιση έως 99,5% και ο κίνδυνος μετάδοσης

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Applied and Environmental Microbiology, ερευνητές εξέτασαν πάνω από 500 δείγματα του βακτηρίου από 17 χώρες. Τα ευρήματα ήταν σοκαριστικά:

Σχεδόν πανομοιότυπα στελέχη: Τα βακτήρια που απομονώθηκαν από κατοικίδια (σκύλους και γάτες) ήταν γενετικά ταυτόσημα κατά 99% έως 99,5% με τα στελέχη που προσβάλλουν τους ανθρώπους στα νοσοκομεία.

Αντοχή στα αντιβιοτικά «έσχατης λύσης»: Τα στελέχη των κατοικιδίων βρέθηκαν να φέρουν γονίδια ανθεκτικά στις καρβαπενέμες – την ισχυρότερη κατηγορία αντιβιοτικών που επιστρατεύουν οι γιατροί όταν όλα τα άλλα φάρμακα αποτυγχάνουν.

Γιατί συμβαίνει: Η πιθανότητα αμφίδρομης μετάδοσης είναι πολύ υψηλότερη στα ζώα συντροφιάς σε σχέση με τα παραγωγικά ζώα (κτήνη) ή την άγρια πανίδα, ακριβώς λόγω της άμεσης και στενής φυσικής επαφής που έχουμε μαζί τους.

υπερβακτήριο σε σκύλο
Shutterstock

Ποιοι κινδυνεύουν και τι πρέπει να κάνουμε

Οι ειδικοί σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού για τους υγιείς ιδιοκτήτες κατοικιδίων. Ωστόσο, αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν:

  • Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Ηλικιωμένοι και ασθενείς με χρόνια νοσήματα.
  • Άτομα που έχουν ανοιχτές πληγές ή νοσηλεύτηκαν πρόσφατα.

Το μέτρο προστασίας: Οι επιστήμονες τονίζουν πως το κλειδί δεν είναι η απομάκρυνση από τα κατοικίδια, αλλά η αυστηρή τήρηση της υγιεινής – σχολαστικό πλύσιμο των χεριών μετά την επαφή ή το καθάρισμα των ζώων, τακτική κτηνιατρική παρακολούθηση και αποφυγή στενής επαφής (όπως φιλιά στο στόμα) αν το ζώο ή ο ιδιοκτήτης εμφανίζει κάποια λοίμωξη.