Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται 22 χρόνια από εκείνη την ζεστή μέρα του καλοκαιριού, όταν ένας από τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές του ελληνικού κινηματογράφου βρέθηκε νεκρός μέσα στο εξοχικό του στο Κρανίδι, σκορπίζοντας θλίψη στο Πανελλήνιο. Το ημερολόγιο έδειχνε 8 Αυγούστου του 2004, όταν ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ έφυγε από την ζωή και η είδηση θανάτου του ακούστηκε σα μια κακόγουστη φάρσα, μιας και κανείς δεν το περίμενε. Υπήρξαν πολλοί μεγάλοι ηθοποιοί στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου. Λίγοι όμως κατάφεραν να αποκτήσουν τη λάμψη, το κύρος και την καλλιτεχνική υπόσταση του Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Ήταν ο άνθρωπος που κατάφερε να ισορροπήσει ανάμεσα στο εμπορικό σινεμά και το ποιοτικό θέατρο, να γίνει είδωλο μιας ολόκληρης εποχής, αλλά και να μείνει στη μνήμη του κοινού ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες πρωταγωνιστές όλων των εποχών.
Πίσω όμως από τις επιτυχίες, υπήρχε μια προσωπική ζωή γεμάτη πάθη, λάθη, συγκρούσεις, μεγάλους έρωτες, δύσκολες σχέσεις και στιγμές που τον σημάδεψαν μέχρι το τέλος της ζωής του με ένα κεντρικό πρόσωπο πρωταγωνίστρια στο πανί, στην ζωή και στην καρδιά του, την Αλίκη Βουγιουκλάκη.
Τα δύσκολα παιδικά χρόνια στο καφενείο του Πειραιά
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1934 στον Πειραιά. Μεγάλωσε σε μια λαϊκή οικογένεια που διατηρούσε μικρό καφενείο στην περιοχή του Αγίου Νείλου. Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ είχε τρία αδέρφια. Ο πατέρας του είχε αποκτήσει από τον πρώτο του γάμο τον Στέλιο και τη Μαρία. Από τον δεύτερο γάμο του πατέρα του με την Ελένη, ο σπουδαίος ηθοποιός απέκτησε έναν μικρότερο αδελφό, τον Νίκο.
Ο Γιάννης και η Ελένη Παπαμιχαήλ διηύθυναν ένα καφενείο στο Χατζηκυριάκειο, όπου ο Δημήτρης από μικρός βοηθούσε τους γονείς του. Μάλιστα, όταν έγινε μεγάλος και τρανός, οι πελάτες του μικρού καφενέ, θυμούνταν με συγκίνηση το μικρό αγόρι, που τους σέρβιρε τον καφέ. Στο καφενείο εκείνο το μικρό αγόρι έκανε τα όνειρα για το μέλλον του. Τα χρόνια της Κατοχής ήταν ιδιαίτερα δύσκολα.
Το 1941 και σε ηλικία 7 χρόνων, ο Δημήτρης έζησε τον βομβαρδισμό του Πειραιά. Ένα γεγονός, που στιγμάτισε τα παιδικά του χρόνια, αλλά και αργότερα την ενήλικη ζωή του. Μάλιστα, όπως ο ίδιος είχε εξομολογηθεί, το πρώτο του όνειρο ως παιδί, ήταν να γίνει πιλότος και να βομβαρδίσει τους Γερμανούς, όπως έκαναν κι εκείνοι. Ο πόλεμος δυσκόλευε την κατάσταση και οι γονείς του, τον έστειλαν στο Κρανίδι τον τόπο καταγωγής τους, όπου έζησε για δύο χρόνια, μέχρι να τελειώσει ο Πόλεμος. «Γεννήθηκα στον Πειραιά. Η δική μου γενιά είναι η γενιά του πολέμου. Μεγαλώσαμε σε δύσκολες συνθήκες, μέσα σε καταστροφές και βομβαρδισμούς. Παρ’ όλες τις κακουχίες, όμως, όλα τότε ήταν διαφορετικά. Υπήρχε η επικοινωνία της γειτονιάς κι οι αυλές των σπιτιών ήταν πάντα γεμάτες. Οι άνθρωποι ζούσαν όλοι μαζί και ήταν όμορφα» είχε εξομολογηθεί σε μία από τις συνεντεύξεις του ο Παπαμιχαήλ, περιγράφοντας τα φτωχικά μεν, ευτυχισμένα δε, παιδικά του χρόνια στον Πειραιά. Όταν επέστρεψε από το Κρανίδι, βοηθούσε τους γονείς του στο καφενείο, κάνοντας τα δικά του σχέδια για το μέλλον του. Και σε αυτά δεν περιλαμβάνονταν τα σχέδια των γονιών του για εκείνον. Στα γυμνασιακά χρόνια άρχισαν να του μπαίνουν οι ιδέες του θεάτρου. Άλλωστε, κάποιοι ρόλοι στο σχολείο, δεν ήθελαν και πολύ για να του «φυτέψουν» το σπόρο. Έτσι, στην εφηβεία του ήξερε καλά τι ήθελε να κάνει: να γίνει ηθοποιός. Οι γονείς του από την άλλη, ήθελαν να σπουδάσει υφαντουργία στην Αγγλία, καθώς είχε κερδίσει μία υποτροφία. Πριν από αυτό, η μητέρα του, η κυρά-Λένη, όπως την αποκαλούσε ο μεγάλος ηθοποιός, τον προόριζε για αρχιμανδρίτη, όπως ήταν ο αδελφός της. Αλλά ο μεγάλος γιος της δεν της έκανε το χατίρι. Χρόνια αργότερα, – τι σύμπτωση! – ο Παπαμιχαήλ υποδύθηκε στον κινηματογράφο τον Παπαφλέσσα, τον ηρωικό Αρχιμανδρίτη της Ελληνικής Επανάστασης.
Η μοιραία συνάντηση με την Αλίκη
Το 1952, χωρίς να ενημερώσει τον πατέρα του, έδωσε εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και πέρασε με επιτυχία. Ανακοινώνει, λοιπόν, στους γονείς του ότι δεν πρόκειται να σπουδάσει υφαντουργία, «πετάει» την υποτροφία και ξεκινάει δειλά, δειλά, αλλά με μπόλικο πείσμα και άφθονο ταλέντο, όπως αποδείχθηκε σύντομα το μακρινό του ταξίδι στον κόσμο της υποκριτικής. Όπως συνέβη και με άλλους ηθοποιούς, έτσι και ο Παπαμιχαήλ στην αρχή βρέθηκε αντιμέτωπος με την έντονη αντίδραση του πατέρα του, όταν έμαθε για το Εθνικό θέατρο. Αλλά στη συνέχεια, έκανε πίσω και συμφώνησε με την επιλογή του να γίνει ηθοποιός. Τα οικονομικά της οικογένειας εξακολουθούσαν να ήταν δύσκολα και ο Δημήτρης πήγαινε κάθε μέρα στην Αθήνα από τον Πειραιά με τα πόδια για να παρακολουθήσει τα μαθήματα.
Εκεί, στο φουαγιέ του Εθνικού περιμένοντας τη σειρά για τις εισαγωγικές εξετάσεις, ένα μελαχρινό κορίτσι τον πλησίασε και τον ρώτησε από πού είναι. «Από τον Πειραιά», απάντησε εκείνος. «Από τον Πειραιά» τον ρώτησε εκείνη με ένα υποτιμητικό ύφος. «Γιατί δεσποινίς, δεν σας αρέσει; Εσύ πού μένεις;» ρώτησε ο Δημήτρης την μελαχρινή κοπέλα, για να πάρει την απάντηση: «Κοντά στον Άγιο Παύλο». Και τότε εκείνος δεν έχασε την ευκαιρία για να της επιστρέψει τη δική του πληρωμένη απάντηση: «Α, κοντά στα τρένα». Το μελαχρινό κορίτσι, που αυθάδισε για τον αγαπημένο του Πειραιά, ήταν η Αλίκη Βουγιουκλάκη και την ιστορία την είχε διηγηθεί ο ίδιος ο Παπαμιχαήλ πολλά χρόνια μετά στο θρυλικό «Το καλλιτεχνικό καφενείο» του Κώστα Φέρρη και του Βασίλη Τσιβιλίκα. Δες βίντεο από την κοινή εμφάνισή τους στο “Καλλιτεχνικό καφενείο” και τι έλεγαν για την γνωριμία και τον έρωτά τους, την σχέση τους:
Καταλαβαίνει, λοιπόν, κανείς ότι ανάμεσα στα δύο νεαρά παιδιά και συμφοιτητές στο Εθνικό, γεννήθηκε από την πρώτη στιγμή μία αμοιβαία αντιπάθεια. Και κράτησε για κάμποσο καιρό, μέχρι που εξελίχθηκε σε έναν μεγάλο έρωτα, που επισφραγίστηκε με γάμο, το 1965. Και το 1969 ήρθε στον κόσμο ο καρπός του μεγάλου έρωτά τους, Γιάννης. Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί ότι οι δυο τους θα αποτελούσαν το πιο διάσημο ζευγάρι στην ιστορία της ελληνικής showbiz.
Η καριέρα που τον έκανε θρύλο
Ο Παπαμιχαήλ ξεκίνησε από το Εθνικό Θέατρο, όπου ξεχώρισε αμέσως για το υποκριτικό του ταλέντο. Συνεργάστηκε με κορυφαίους ανθρώπους του ελληνικού θεάτρου, όπως η Κατίνα Παξινού, ο Αλέξης Μινωτής, η Άννα Συνοδινού και η Κυβέλη, ενώ το 1957 τιμήθηκε με το περίφημο Βραβείο Κοτοπούλη, μια από τις μεγαλύτερες διακρίσεις για νέο ηθοποιό. Λίγα χρόνια αργότερα άρχισε να πρωταγωνιστεί στον ελληνικό κινηματογράφο.
Οι ταινίες που άφησαν εποχή
Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ πρωταγωνίστησε σε δεκάδες επιτυχημένες ταινίες. Ανάμεσα στις πιο γνωστές είναι: “Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο”, “Αστέρω”, “Μανταλένα”, “Η Αλίκη στο Ναυτικό”, “Η κόρη μου η σοσιαλίστρια”, “Χτυποκάρδια στο θρανίο”, “Η νεράιδα και το παλικάρι”, “Υπολοχαγός Νατάσσα”, “Παπαφλέσσας” και άλλες πολλές. Δες βίντεο από την ταινία “Η Αλίκη στο Ναυτικό”:
Η μεγάλη πικρία με τον “Παπαφλέσσα” και τα γιουχαΐσματα
Ιδιαίτερα ο «Παπαφλέσσας»(1971) θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές όλων των εποχών και αποτελεί μέχρι σήμερα έναν από τους πιο εμβληματικούς ρόλους της καριέρας του. Το 1971, η ταινία συγκέντρωσε τις καλύτερες κριτικές στο 12ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποσπώντας τα βραβεία Καλύτερης Σκηνοθεσίας, Αρτιότερης Παραγωγής ενώ δόθηκε Τιμητική διάκριση στον σκηνογράφο και ενδυματολόγο Διονύση Φωτόπουλο. Μάλιστα η συγκεκριμένη ταινία χαρακτηρίστηκε ως «η καλύτερη στιγμή» στην καριέρα του Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Δεν έλειψαν, όμως, και τα παρατράγουδα, αφού ομάδα από το κοινό του Φεστιβάλ υποδέχτηκε την ταινία με γιουχαΐσματα και κοροϊδίες εναντίον του Δημήτρη Παπαμιχαήλ, του Φίνου και του παραγωγού Τζέιμς Πάρις.
Η προβολή δεν διακόπηκε, αλλά ο πρωταγωνιστής έγινε έξαλλος με τη συμπεριφορά του κοινού. Σε συνέντευξή του στην Απογευματινή και στον Δημήτρη Λυμπερόπουλο, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ είχε πει: «Μίσησα την οργανωμένη οχλαγωγία του Φεστιβάλ. Εκείνων που μετέτρεψαν την αίθουσα σε εξέδρα γηπέδου. Ντροπή τους τέτοια ασέβεια. Δεν σεβάστηκαν τίποτε. Εξεπλάγην. Επρόκειτο για ένα φαιδρό συρφετό αγέλης, φανατικών της εξέδρας. Καφενόβιους. Ήρθαν με σκοπό να μετατρέψουν το Φεστιβάλ σε εμποροπανήγυρη. Για αυτό είναι προτιμότερο να καταργηθεί». Η ταινία κόστισε 12.000.000 δραχμές και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες υπερπαραγωγές του ελληνικού κινηματογράφου προσεγγίζοντας αντίστοιχες αμερικανικές. Η Κάτια Δανδουλάκη σε συνέντευξη της είχε πει πως για τις ανάγκες της ταινίας χρησιμοποιήθηκαν ως κομπάρσοι και πολλοί στρατεύσιμοι που υπηρετούσαν εκείνη την εποχή τη θητεία τους. Στη διάρκεια της σεζόν 1971-1972, ο Παπαφλέσσας έκοψε 297.817 εισιτήρια και κατατάχθηκε στη 10η θέση ανάμεσα σε 90 ταινίες της ίδιας σεζόν. Δες βίντεο από την ταινία “Παπαφλέσσας” με τον Παπαμιχαήλ στον καλύτερο ρόλο της καριέρας του:
Η «κόντρα» Βουγιουκλάκη- Παπαμιχαήλ
Ο γνωστός ηθοποιός και βιογράφος, Μάκης Δελαπόρτας, στο “Στούντιο 4” είχε μιλήσει για τις κόντρες που είχαν ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ και η Αλίκη Βουγιουκλάκη για το ποιανού το όνομα θα μπαίνει πρώτο στους τίτλους και τις αφίσες των ταινιών. Επιπλέον, ο ίδιος περιέγραψε το παρασκήνιο πίσω από τα γυρίσματα του «Χτυποκάρδια στο θρανίο» και τη σχέση του αμνημόνευτου ηθοποιού με την εθνική σταρ της Τουρκίας, η οποία έκανε την συμπρωταγωνίστριά του και μετέπειτα σύζυγό του να ζηλέψει. Ο Δελαπόρτας ο οποίος συντηρούσε φιλική σχέση με το αείμνηστο ζευγάρι, αρχικά περιέγραψε την περίπλοκη σχέση των δύο θρυλικών ηθοποιών: «Ήμουν ανάμεσα σε αυτό το μυθικό ζευγάρι, γιατί εγώ μεγάλωσα μέσα στο σπίτι της Αλίκης. Η Αλίκη ήταν η πρώτη που με πήρε κοντά της και με πίστεψε. Με τον Παπαμιχαήλ είχε πάντα ένα αγαπώ-μισώ, εκεί που λατρευόντουσαν εκεί μισιόντουσαν. Και εγώ μπήκα πολλές φορές στη μέση». Δες σκηνή από την ταινία “Χτυποκάρδια στο θρανίο” το 1963 γυρισμένο στην Τουρκία:
Επίσης ο Μάκης Δελαπόρτας εξήγησε πώς η διάκριση που υπέστη ο Παπαμιχαήλ τον δυσαρέστησε, με αποτέλεσμα να μην θέλει να ξαναπαίξει με τη Βουγιουκλάκη σε ταινία: «Ας πούμε ο Παπαμιχαήλ στη “Μανταλένα”, “Αλίκη στο Ναυτικό” και το “Ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο”, είναι ότι η Φίνος Φίλμ παρουσιάζει την Αλίκη Βουγιουκλάκη στην ταινία το “Ξύλο βγήκε από το παράδεισο” και μετά πρωταγωνιστούν ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ… Αυτός το έφαγε μία, δύο, τρεις και στα “Χτυποκάρδια” της είπε ότι δεν θα παίξουμε μαζί ξανά και τον έπαιρνε η Αλίκη και τον παρακαλούσε. Αυτό δεν το έχω πει ποτέ. Το λέω τώρα πρώτη φορά». Δες βίντεο από την ταινία “Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο” το 1959 σε έγχρωμη έκδοση:
Εν συνεχεία, συμπλήρωσε: «Έκαναν αυτές τις τρεις ταινίες κι έσκισαν και μετά ο Παπαμιχαήλ ζήτησε από την Αλίκη να είναι η Βουγιουκλάκη και ο Παπαμιχαήλ στην ταινία π.χ. «Το ταξίδι», «Η ψεύτρα». Ο Παπαμιχαήλ δεν το δέχτηκε και για αυτό δεν παίζει στις ταινίες και παίζει ο Αλεξανδράκης. Ήρθαν τα “Χτυποκάρδια” και τους έκαναν πρόταση κι ο Παπαμιχαήλ είπε ότι δεν θα το δεχόταν, αν δεν έμπαινε το όνομά του δίπλα στης Αλίκης. Η Αλίκη έκανε πίσω, το δέχτηκε κι έτσι επανενώθηκε το ζευγάρι, κάνανε και τα “Χτυποκάρδια”. Μετά βέβαια επήλθε κι ο έρωτας και έκαναν τη “Μοντέρνα Σταχτοπούτα” και παντρεύτηκαν. Τότε δεν ήταν μαζί»
Τα «Χτυποκάρδια» και η εθνική σταρ της Τουρκίας
Ο Μάκης Δελαπόρτας εξήγησε πώς η σχέση του Παπαμιχαήλ με την Τουρκάλα ηθοποιό εξόργισε τη Βουγιουκλάκη: “Τα Χτυποκάρδια στα θρανία” έγιναν δύο βερσιόν, μια τουρκική και μία ελληνική και πήγαν στην Τουρκία και έπαιξαν με Τούρκο πρωταγωνιστή και τα γυρίσματα γινόντουσαν ταυτόχρονα. Η Αλίκη είχε υποπτευτεί ότι ο Παπαμιχαήλ ήταν ερωτευμένος με τη Χούλια Κότσιγιτ, την εθνική σταρ της Τουρκίας και εκεί ξεκίνησε η πρώτη ζήλεια. Είχε σχέση μαζί της για ένα μικρό διάστημα. Η Αλίκη είχε γίνει έξαλλη. Δεν είχε τότε σχέση με την Αλίκη, αλλά όταν το είδε αυτό άρχισε να την τρώει κάτι και στην επόμενη ταινία του είπε “οκ, θα είμαστε μαζί”». Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ έκανε πολλά soundtrack με τραγούδια που είπε στον κινηματογράφο και που έκαναν τρελές πωλήσεις εκείνη την περίοδο. Δες ένα βίντεο συλλεκτικό με τα κινηματογραφικά τραγούδια του:
Ο θυελλώδης έρωτας με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και ο πρωτοσέλιδος γάμος
Η σχέση τους ξεκίνησε με… αντιπάθεια. Μπορεί να μην συμπαθούσαν ο ένας τον άλλον, όμως η σχέση τους μετατράπηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους έρωτες της ελληνικής καλλιτεχνικής ζωής. Στον κινηματογράφο αποτέλεσαν το απόλυτο δίδυμο. Το κοινό τούς λάτρευε. Οι παραγωγοί γνώριζαν ότι κάθε ταινία με τους δύο πρωταγωνιστές θα γινόταν τεράστια επιτυχία.
Στις 18 Ιανουαρίου 1965, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ και η Αλίκη Βουγιουκλάκη παντρεύτηκαν στον Άγιο Νικόλαο στους Δελφούς. Το ζευγάρι την προηγούμενη ημέρα εργαζόταν κανονικά στο θέατρο και έτσι ξεκίνησαν για τους Δελφούς μέσα στη νύχτα, με διαφορετικά αυτοκίνητα. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη είχε επιλέξει ένα μακρύ, λευκό νυφικό με ουρά, από soie sauvage μοντέλο του Givenchy, ραμμένο στην Ελλάδα. Η δεξίωση του γάμου έγινε στο ξενοδοχείο του Βουζά, που είχε κλειστεί εξ’ ολοκλήρου για τον σκοπό αυτό. Το ζευγάρι δεν άφησε παραπονεμένο τον κόσμο που έφτανε μοιράζοντάς τους 1.000 τούλινες μπομπονιέρες. Μάλιστα, είχαν ληφθεί μέτρα από την αστυνομία για να μην συμβούν επεισόδια από το συνωστισμό. Συγκεκριμένα, 50 χωροφύλακες με 5 αξιωματικούς προσπαθούσαν να επιβάλλουν την τάξη. Ήταν ο πιο πολυσυζητημένος γάμος της εποχής. Χιλιάδες θαυμαστές τους παρακολουθούσαν κάθε τους δημόσια εμφάνιση, ενώ τα περιοδικά της εποχής ασχολούνταν καθημερινά με τη ζωή τους.
Η γέννηση του γιου τους
Στις 4 Ιουνίου 1969 γεννήθηκε ο μοναχογιός τους, Γιάννης Παπαμιχαήλ. Ο ερχομός του παιδιού τους φάνηκε αρχικά να ενώνει ακόμη περισσότερο το ζευγάρι. Ωστόσο οι έντονες προσωπικότητές τους, οι διαφορετικοί χαρακτήρες και οι επαγγελματικές πιέσεις δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα.
Για την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, η Ρίκα Διαλυνά που έπαιξε μαζί τους στην ταινία “Διπλοπεννιές” έχει πει: «Πιστεύω ότι έφταιγε ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ για τον ανταγωνισμό με την Αλίκη στις Διπλοπενιές. Εγώ με την Αλίκη στην δραματική σχολή κάναμε παρέα και όταν μου ζήτησε να πάω στις Διπλοπενιές δέχτηκα. Την πρώτη μέρα στα γυρίσματα της ταινίας, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ με την Αλίκη Βουγιουκλάκη δεν ήθελε να φωτογραφηθούν και διέλυσαν το γύρισμα. Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ μου έραβε τα ρούχα για να μη φαίνεται το ντεκολτέ μου».
«Σε μία εκδήλωση ελληνικής βραδιάς στην Ιταλία, είχαν φέρει 15.000 πιάτα για την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Σηκώθηκε να χορέψει και δεν έγινε ντόρος. Μόλις σηκώθηκα να χορέψω εγώ, άρχισαν να με φωτογραφίζουν όλοι οι παπαράτσι και έσπασαν τα πιάτα για εμένα. Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ ζήλεψε και είπε στην Αλίκη ‘μωρή, αν δεν σηκωθείς να φύγεις, πετάω τη βέρα μου και δεν θέλω να σε ξαναδώ’ και πέρασαν πολλά χρόνια που δεν μιλούσαμε με την Αλίκη». Δες βίντεο από την ταινία “Διπλοπενιές”:
Επίσης ο Κώστας Αρζόγλου έχει αποκαλύψει άγνωστα περιστατικά της σχέσης του ζευγαριού και της γνωριμίας του μαζί τους. «Ο Αλέκος Αλεξανδράκης ήταν απίστευτα δοτικός, δεν έχω δει άνθρωπο να χαίρεται τόσο πολύ με την επιτυχία του άλλου», είπε αρχικά ο γνωστός ηθοποιός. Και πρόσθεσε: «Ένα βράδυ θυμάμαι που ήμασταν με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ στο σπίτι μου και είχαμε πιει πολύ πήρε την Αλίκη τηλέφωνο και της έλεγε διάφορα, την έβριζε. Της έλεγε ‘Εσύ που είσαι ράβδος χρυσού και δεν ξέρεις που να τα βάλεις τα χρήματα που βγάζεις, εγώ είμαι καλύτερος ηθοποιός’. Η Αλίκη ήταν πάντα ετοιμόλογη και του απάντησε ‘Αφού είσαι καλός ηθοποιός τότε γιατί δεν έχεις λεφτά’».
Ο επεισοδιακός χωρισμός
Ο γάμος τους κράτησε περίπου δέκα χρόνια. Το 1975 πήραν διαζύγιο, επικαλούμενοι ασυμφωνία χαρακτήρων. Πίσω όμως από αυτή τη φράση κρύβονταν χρόνια εντάσεων, έντονων καβγάδων και διαφορετικών αντιλήψεων για τη ζωή και την καριέρα. Ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ είχε μιλήσει με πικρία στην εκπομπή “Προφίλ” με τον Πάνο Παναγιωτόπουλο το 1996 για τα δικαστήρια με την Βουγιουκλάκη, για το σπίτι στον Θεολόγο που είχε χτίσει εκείνος όπως υποστήριζε με δικά του χρήματα και βρέθηκε απέξω και ότι βρήκε κλειδωμένο ακόμα και το κοινό τους σπίτι στην Στησιχόρου: “Με είχε κλειδώσει απέξω με απόφαση του δικαστηρίου. Δεν πήρα τίποτα από τα προσωπικά μου αντικείμενα. Έφυγα με ένα παντελόνι, μια μπλούζα και ένα σακάκι. Πήγα στο σπίτι στον Θεολόγο, το βρήκα κλειδωμένο και έβαλα τα κλάματα. Ήθελα να πετάξω και το αυτοκίνητο. Δεν ήθελα τίποτα πια που να με συνδέει με το παρελθόν. Για εμένα ήταν ένα νέο ξεκίνημα μιας και είχα βρεθεί στον δρόμο. Άφησα τον Γιάννη 5 χρονών στο σπίτι. Δεν έζησα ούτε την ζωή του πατέρα, αυτό με έχει ματώσει”. Δες βίντεο από την συνέντευξή του:
Παρότι ο χωρισμός τους ήταν δύσκολος, – “σκίσαμε τις σάρκες μας που χωρίσαμε” έχει πει ο ίδιος – οι δύο μεγάλοι ηθοποιοί κατάφεραν αργότερα να συνεργαστούν ξανά στο θέατρο, αποδεικνύοντας ότι ο αλληλοσεβασμός δεν χάθηκε ποτέ ολοκληρωτικά.
«Με την Αλίκη δεν τα βρήκαν ποτέ. Είχε πει κάτι ο Δημήτρης σε μια συνέντευξη, είχε ενοχληθεί η Αλίκη και από τότε δεν ξαναμίλησαν ποτέ. Και αυτό ήταν κάτι που τον τυραννούσε για χρόνια, το έφερε βαρέως, ότι η Αλίκη δεν του μιλούσε στο τέλος. Ο Δημήτρης ήταν εγωιστής, δεν έκανε προσπάθεια να τα βρει με την Αλίκη. Αλλά σμίξανε καλλιτεχνικά και έσκισαν», συμπλήρωσε ο Μάκης Δελαπόρτας. Κλείνοντας, ο Μάκης Δελαπόρτας μίλησε και για μια συγκινητική στιγμή στο νοσοκομείο ανάμεσα στο λαμπερό ζευγάρι. «Ήμουν κι εγώ εκεί, ήταν στο νοσοκομείο, ήρθε ο Δημήτρης και είπε στην Αλίκη “σήκω Πίπη να φύγουμε”. Ήμουν εκεί, είχε γίνει αυτό, ήταν συγκινητική η στιγμή. Η Αλίκη όμως ήταν σε κώμα, δεν καταλάβαινε», υπογράμμισε χαρακτηριστικά. O Δημήτρης Παπαμιχαήλ είχε πει πολλά χρόνια αργότερα για τον χωρισμό τους: «Αν η επιτυχία ήταν μικρότερη, αν ήμασταν ένα φυσιολογικό ζευγάρι, θα είχαμε σώσει τον γάμο μας».
Σε μία ιστορική και σπάνια τηλεοπτική εμφάνισή τους το 1990, στην εκπομπή του Ζάχου Χατζηφωτίου, ο ένας κοιτούσε τον άλλον με βουρκωμένα μάτια και εκεί αποκάλυψε η Βουγιουκλάκη ότι του είχε κάνει πρόταση να ξαναπαντρευτούν αλλά εκείνος δεν είχε δεχτεί… «Θυμάσαι πώς αρχίσαμε; Πώς σταματήσαμε σε ένα σημείο; Πώς ξαναρχίσαμε; Και ένα σου λέω και να το θυμάσαι, εμείς οι δύο μαζί θα τελειώσουμε! Δεν ξέρω ποιος θα φύγει πρώτος αλλά θα ήθελα να φύγουμε μαζί κάποια στιγμή! Μην μου το κάνεις και μου τη σκάσεις! Με ακούς;», του είχε πει η Αλίκη με τρεμάμενη φωνή. Δες όλη την συνέντευξή τους:
Πέρασαν αρκετά χρόνια για να γεφυρώσουν το χάσμα και να μπορούν να βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο δίχως την παρουσία δικηγόρων. Το αποκορύφωμα της ανακωχής αυτής ήρθε το 1987, όταν για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, οι καλλιτεχνικοί τους δρόμοι διασταυρώθηκαν και πάλι. Ανέβασαν τη «Φιλουμένα» στο θέατρο “Αλίκη” και για μια ολόκληρη σεζόν έδιναν την εντύπωση ότι οι σχέσεις τους είχαν αποκατασταθεί πλήρως. Κάτι τέτοιο δεν ίσχυε και αποδείχθηκε περίτρανα τα επόμενα χρόνια….Πολλοί, ανάμεσα στους οποίους και βιογράφοι της Αλίκης Βουγιουκλάκη, υποστήριζαν ότι οι σχέσεις τους ήταν τόσο ταραχώδεις, διότι ανάμεσά τους υπήρχε ένας δυνατός έρωτας που δεν έσβησε ποτέ. Άλλωστε ο ίδιος ο Παπαμιχαήλ είχε πει ότι “Με την Αλίκη μας έβαλαν να χωρίσουμε”. Οι δυο τους βρέθηκαν σε άλλη μια ιστορική συνάντηση στον “Πρωινό καφέ” στον ΑΝΤ1 στις 12/10/1995, με την Βουγιουκλάκη σε ρόλο παρουσιάστριας με καλεσμένο τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ και οι δυο τους φανερά συγκινημένοι στο τέλος της συζήτησης έδωσαν ένα τρυφερό φιλί στο στόμα.
Ήταν η χρονική περίοδος δυο μέρες πριν η Βουγιουκλάκη κάνει πρεμιέρα στην τελευταία παράσταση στην σκηνή και στη ζωή της “Η μελωδία της ευτυχίας”. Στο μεταξύ ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ είχε πάει να μιλήσει για την παράσταση που θα έκανε πρεμιέρα “Ο Θείος Βάνιας”, ακριβώς την ίδια μέρα με την Βουγιουκλάκη σε θέατρο απέναντι από το δικό της. Μοιραία σύμπτωση! “Σήμερα θα σε κεράσω εγώ καφέ” είπε η Βουγιουκλάκη. “Πικρός, γλυκός, τι θα είναι;” την ρώτησε ο Παπαμιχαήλ. “Άκου Δημήτρη, εμείς οι δυο έχουμε πιει πολλούς καφέδες, είτε γλυκούς, είτε πικρούς. Μέτριο δεν ήπιαμε ποτέ. Ένα βαρύ γλυκό για τον κ. Παπαμιχαήλ”. Δες βίντεο από την συνάντησή τους στον “Πρωινό καφέ” του ΑΝΤ1:
Οι γυναίκες της ζωής του
Η Αλίκη ήταν αναμφίβολα ο μεγαλύτερος έρωτας της ζωής του. Ωστόσο, δεν ήταν η μοναδική γυναίκα που σημάδεψε την προσωπική του διαδρομή.
Πριν γίνει ζευγάρι με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ έζησε έναν μεγάλο έρωτα μαζί της. Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1955 σε παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, όταν εκείνος ήταν ακόμα μαθητής στη σχολή και εκείνη ήταν 18 χρόνια μεγαλύτερή του, κάτι που μπορεί να είχε σκανδαλίσει την συντηρητική κοινωνία της εποχής. Μάλιστα, φήμες τους ήθελαν να έχουν παντρευτεί κρυφά, κάτι που ωστόσο δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Η Δέσπω Διαμαντίδου ήταν ήδη μία καταξιωμένη ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου. Μία γυναίκα με μία ιδιαίτερη γοητεία και μόρφωση, πράγμα όχι και τόσο συχνό για την Μεταπολεμική Ελλάδα. Μάλιστα, η Διαμαντίδου μιλούσε πέντε ξένες γλώσσες και η μόρφωσή της σε συνδυασμό με το ταλέντο της, γοήτευσαν το νεαρό Πειραιώτη. Η μακροχρόνια σχέση τους που μετρούσε πολλές θεατρικές και κινηματογραφικές συνεργασίες θα τελείωνε ξαφνικά την σεζόν 64-65. Οι δυο τους έπαιζαν στην «Κολόμπ» του Ανούιγ με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Το ζευγάρι θα συνυπάρξει για πρώτη φορά καλλιτεχνικά με τη γυναίκα που θα αλλάξει για πάντα τα δεδομένα, την Αλίκη Βουγιουκλάκη, το 1960 στην ταινία «Μανταλένα», όπου η Διαμαντίδου υποδύεται τη μητέρα του Παπαμιχαήλ, ενώ ένα χρόνο αργότερα, η ίδια θα παίξει τη μητέρα της Βουγιουκλάκη, στην «Αλίκη στο Ναυτικό».
«Πάρε τα μέτρα σου» λέγεται ότι είπε η Μελίνα στη Δέσπω. Πριν περάσουν όμως μερικοί μήνες, ο Παπαμιχαήλ έκανε πρόταση γάμου στην Αλίκη επί σκηνής. Όταν το έργο κατέβηκε και έπειτα από το γάμο Παπαμιχαήλ- Βουγιουκλάκη, η Δέσπω Διαμαντίδου έφυγε για την Αμερική. Θα έμενε για σχεδόν μια δεκαετία. Εκεί την περίμεναν σπουδαίοι ρόλοι στο θέατρο και τον κινηματογράφο. Αλλά και συνεργασίες με δημιουργούς όπως ο Γούντι Άλεν. Επέστρεψε στην Ελλάδα με τη μεταπολίτευση διατηρώντας καλές σχέσεις τόσο με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ όσο και με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, συνεργάστηκε δε με τον καθένα τους στο θέατρο χωρίς ίχνος πικρίας.
Έπειτα από το διαζύγιο του με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ παντρεύτηκε το 1975 την Νανά Ειλικρινή, με την οποία έμειναν μαζί μέχρι το 1990. Η δεύτερη σύζυγος του Δημήτρη Παπαμιχαήλ αγάπησε πολύ τον γιο του, Γιάννη και εκείνος στο βιβλίο “Έχω ένα μυστικό” την χαρακτηρίζει πολυαγαπημένη αλλά και “πυροσβέστη” αφού ήταν εκείνη που δρούσε σαν ασπίδα στις σχέσεις με τον πατέρα του. Αλλά και η Αλίκη Βουγιουκλάκη στο τέλος αγάπησε την δεύτερη κυρία Παπαμιχαήλ. “Από εκεί που δεν ήθελε να την βλέπει έγιναν κολλητές!” παραπονιόταν ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ με την Αλίκη να λέει χαρακτηριστικά: “Με την Νανά κάναμε μαζί στρατό με το Δημήτρη”. Οι δυο κυρίες Παπαμιχαήλ πρώην και νυν έγιναν αγαπημένες φίλες και η Νανά Ειλικρινή ήταν ένας από τις πιο τακτικούς προσκεκλημένους στο εξοχικό της ηθοποιού στο Θεολόγο.
Κατά καιρούς συνδέθηκε επίσης με τις ηθοποιούς Μίνα Χειμώνα, αρραβωνιάστηκε με την Κάτια Δανδουλάκη τον καιρό του “Παπαφλέσσα”, ενώ τα τελευταία χρόνια της ζωής του σύντροφός του ήταν η ηθοποιός Νάντια Μουρούζη. Η ίδια μίλησε το 2021 για την σχέση της με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ σε μια σπάνια συνέντευξη στο Μega. «Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ήταν δύσκολα λόγω της υγείας του, αλλά ήμουν εκεί. Δεν μπορώ να εγκαταλείψω έναν άνθρωπο που το έχει ανάγκη. Ήταν ένας άνθρωπος τρυφερός, υπερευαίσθητος με πολύ χιούμορ. Ηταν ένας πολύ χαρισματικός άνθρωπος. Μπορεί να είχε παχύνει, αλλά εγώ τον έβρισκα όμορφο. Είχε εξυπνάδα και ήταν χαριτωμένος. Δεν τον παντρεύτηκα ποτέ. Είχαμε μια διαφορά ηλικίας, ήταν μια άλλης εποχής, ήταν ταυτισμένος με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Βέβαια, δεν με τρόμαζε καθόλου αυτό. Εγώ τον ήξερα από το θέατρο. Ο Δημήτρης ήταν μαγικός στο θέατρο, αυτό θαύμαζα, τα άλλα δεν με αφορούν» είχε σημειώσει χαρακτηριστικά η Νάντια Μουρούζη.
Είκοσι χρόνια μετά τον θάνατο του Δημήτρη Παπαμιχαήλ, η Νάντια Μουρούζη είχε αποκαλύψει στο “Στούντιο 4” για την εκδήλωση που διοργάνωσε στον Πειραιά και συγκεκριμένα στο Δημοτικό Θέατρο για να εκτεθούν πολλά προσωπικά είδη του, σαν να βρισκόταν ο επισκέπτης στο προσωπικό καμαρίνι του – ήταν μια από τις τελευταίες επιθυμίες του ηθοποιού – όπως και για την πρόταση γάμου που της είχε κάνει και εκείνη δεν την δέχτηκε. Δες βίντεο από την εκπομπή:
Καλεσμένος στην εκπομπή της Ελένης Μενεγάκη ο Μάκης Δελαπόρτας είχε αποκαλύψει κι ένα περιστατικό που συνέβη 2-3 μήνες πριν φύγει από τη ζωή ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ. «Τελευταία φορά, θυμάμαι, που βγήκε ο Παπαμιχαήλ από το σπίτι, είχαμε πάει με το ζόρι, του λέγαμε ‘Δημήτρη, πρέπει να βγεις’. Είχε κάνει μια τελευταία επέμβαση στο σπίτι. ‘Δημήτρη, μας έχει καλέσει ένας φίλος και πρέπει να πάμε σε μια ταβερνούλα να διασκεδάσουμε». «Με το ζόρι τον πήγαμε εγώ με τη Νάντια Μουρούζη και βρέθηκε μια τσιγγάνα, κι επειδή τότε ο Δημήτρης περπάταγε με ένα μπαστουνάκι γιατί είχε κάνει επέμβαση στο πόδι, και του είπε η τσιγγάνα ‘ρε Δημήτρη λεβεντόπαιδο, πώς κατάντησες έτσι;’. Αυτό ήταν! Δεν ξαναβγήκε ο Δημήτρης έξω ποτέ. Μετά από 2-3 μήνες έφυγε…» είπε αρχικά ο Μάκης Δελαπόρτας. Ο Μάκης Δελαπόρτας είχε πει στη συνέχεια: «Θέλω να πω ότι και ο κόσμος είναι σκληρός πολλές φορές και δεν καταλαβαίνει πως και αυτοί είναι άνθρωποι. Πέρα από το ότι είναι πολύ αγαπημένοι, πως είναι ινδάλματα, είναι σημαντικοί άνθρωποι μιας ολόκληρης εποχής, αλλά και αυτοί είναι άνθρωποι, έχουν τις ανθρώπινες στιγμές τους».
Η δύσκολη σχέση με τον Γιάννη Παπαμιχαήλ

Η σχέση πατέρα και γιου υπήρξε από τις πιο πολυσυζητημένες πτυχές της ζωής του. Ο Γιάννης Παπαμιχαήλ έχει μιλήσει δημόσια αρκετές φορές για τη συναισθηματική απόσταση που υπήρχε ανάμεσά τους, ιδιαίτερα μετά τον θάνατο της Αλίκης το 1996. Έχει περιγράψει μια σχέση δύσκολη, με περιορισμένη επικοινωνία και διαφορετικές προσωπικότητες, ενώ έχει αναφερθεί και στο γεγονός ότι αισθάνθηκε πως δεν έλαβε τη στήριξη που είχε ανάγκη στις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής του. Οι αναφορές περί «αποκήρυξης» ή «αποκλήρωσης» έχουν αποτελέσει αντικείμενο δημοσιευμάτων, όμως οι λεπτομέρειες της διαθήκης και των οικογενειακών σχέσεων έχουν παρουσιαστεί με διαφορετικό τρόπο κατά καιρούς, γι’ αυτό απαιτείται προσοχή στις διατυπώσεις.
Μια άγνωστη πλευρά της προσωπικής διαδρομής του Δημήτρη Παπαμιχαήλ και της ταραγμένης σχέσης με τον γιο του, είχε έρθει στο φως μέσα από την εκπομπή «Buongiorno». Ο Μάκης Δελαπόρτας που έζησε από κοντά την οικογένεια, υποστήριξε πως η απόφαση του ηθοποιού να εξαιρέσει τον Γιάννη Παπαμιχαήλ από την περιουσία του ήταν αποτέλεσμα μιας έκρηξης θυμού, την οποία ο εκλιπών σκόπευε να ανακαλέσει. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Μάκης Δελαπόρτας, οι τελευταίες μέρες του ηθοποιού χαρακτηρίζονταν από μια έντονη επιθυμία επανασύνδεσης, παρά την εικόνα του «σκληρού» που έβγαζε προς τα έξω. «Έβλεπα τον Δημήτρη να περιμένει με αγωνία τον Γιάννη να τον δει στο νοσοκομείο. Φτιαχνόταν, έλεγε “ξυρίστε με, θα έρθει το παιδί μου”. Ο κόσμος δεν τα ξέρει αυτά, τα έχω πει στον Γιάννη. Η διαθήκη ήταν μία απόφαση της στιγμής, σε μία φάση που είχε εκνευριστεί, με κάποιες λάθος κινήσεις του Γιάννη και είπε θα κάνω αυτό. Το είχε όμως μετανιώσει, ήθελε να το αλλάξει και δεν πρόλαβε, γιατί έφυγε ξαφνικά». Δες την τελευταία συνέντευξη του Δημήτρη Παπαμιχαήλ στον Νίκο Ευαγγελάτο τον Αύγουστο του 2004 λίγο πριν πεθάνει:
Τα τελευταία χρόνια, η κατάθλιψη και ο ξαφνικός θάνατος
Το 1996 η Αλίκη Βουγιουκλάκη έφυγε από τη ζωή, νικημένη από τον καρκίνο. Παρότι είχαν χωρίσει πολλά χρόνια πριν, ο Παπαμιχαήλ δεν έκρυψε ποτέ ότι ο θάνατός της τον συγκλόνισε. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του απομακρύνθηκε από τα φώτα της δημοσιότητας. Έζησε πιο ήρεμα, ασχολήθηκε και με τα κοινά, είχε εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος του Πειραιά το 1986. Η θητεία του ως δημοτικός σύμβουλος κράτησε μέχρι το 1990. Μάλιστα το 1986 κατείχε τη θέση του Αντιδημάρχου στη Δημοτική Αρχή Ανδρέα Ανδριανόπουλου. Στις 8 Αυγούστου 2004, λίγες ημέρες πριν κλείσει τα 70 του χρόνια, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ βυθισμένος από την κατάθλιψη – όπως έλεγαν τότε κάποιοι άνθρωποι – πέθανε από καρδιακή προσβολή στο Κρανίδι Αργολίδας. Μεταφέρθηκε άμεσα στο Κέντρο Υγείας Κρανιδίου, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Η είδηση προκάλεσε βαθιά συγκίνηση σε ολόκληρη την Ελλάδα. Η ταφή του έγινε στο Α’ Νεκροταφείο παρουσία πολλών συναδέλφων του και ανώνυμου κόσμου που τον λάτρεψε. “Καλό ταξίδι λεβεντόπαιδο!” φώναζαν όλοι. Με τον θάνατό του έκλεισε οριστικά ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Δες βίντεο από την κηδεία του:




">
">
">
">
">
">
">
">