Υπήρξε ένας από τους ηθοποιούς που ξεχώρισαν για την εμφάνιση, την ευγένεια και την παρουσία τους στη μεγάλη οθόνη. Ο Γιώργος Καμπανέλλης διέγραψε τη δική του πορεία στον ελληνικό κινηματογράφο, συνεργάστηκε με σημαντικά ονόματα της εποχής και άφησε πίσω του μια πλούσια φιλμογραφία. Αδελφός του σπουδαίου συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη, επέλεξε να κρατήσει χαμηλούς τόνους, μακριά από τα σκάνδαλα και τη φασαρία της δημοσιότητας. Το όνομά του συνδέθηκε με τον ελληνικό κινηματογράφο των δεκαετιών του 1950 και του 1960, μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή γνώριζε μεγάλη άνθηση και οι ηθοποιοί μπορούσαν μέσα από τις ταινίες να γίνουν αναγνωρίσιμοι σε ολόκληρη τη χώρα.
Ψηλόλιγνος, ευγενικός και γοητευτικός, ξεχώρισε κυρίως σε ρόλους ζεν πρεμιέ, ενσαρκώνοντας άνδρες με κύρος και έντονη προσωπικότητα, δίπλα σε αγαπημένες πρωταγωνίστριες του ελληνικού σινεμά. Η πορεία του, ωστόσο, δεν εξαντλείται στις κινηματογραφικές του εμφανίσεις. Η ενασχόλησή του με το θέατρο, οι συνεργασίες του και η διακριτική στάση που κράτησε σε όλη του τη ζωή συνθέτουν το πορτρέτο ενός καλλιτέχνη που επέλεξε να αφήσει τη δουλειά του να μιλήσει για εκείνον.
Από τη Νάξο στην Αθήνα και στη μεγάλη οθόνη
Ο Γιώργος Καμπανέλλης γεννήθηκε στη Νάξο το 1930. Ήταν αδελφός του Ιάκωβου Καμπανέλλη, του σπουδαίου θεατρικού συγγραφέα, που επίσης έμελλε να αφήσει τεράστια παρακαταθήκη στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό. Παρά το γεγονός ότι οι δυο τους συνδέονταν οικογενειακά, ακολούθησαν διαφορετικές καλλιτεχνικές διαδρομές. Ο Ιάκωβος καθιερώθηκε κυρίως ως συγγραφέας και δραματουργός, ενώ ο Γιώργος βρήκε τον δικό του χώρο στην υποκριτική, με σημαντική παρουσία στον κινηματογράφο. Η πρώτη κινηματογραφική του εμφάνιση ήταν στην ταινία «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται», το 1953, όπου έπαιξε στο πλευρό της Γκέλυς Μαυροπούλου. Η ταινία ήταν ένα από τα πρώτα βήματα μιας πορείας που θα συνεχιζόταν με πολλές ακόμη συμμετοχές σε παραγωγές της εποχής. Δες βίντεο από την ταινία με τους Πέτρο Κυριακό, Σάσα Ντάριο, Γκέλυ Μαυροπούλου το 1953:
Ακολούθησαν ρόλοι σε ταινίες όπως «Το κλειδί της ευτυχίας», «Ο πύργος των ιπποτών» και «Όνειρα κοριτσιών», με τον ηθοποιό να διαμορφώνει σταδιακά την παρουσία του στη μεγάλη οθόνη. Δες βίντεο από την ταινία “Το κλειδί της ευτυχίας” με τους Τίτο Βανδή, Δήμο Σταρένιο το 1953:
Δεν ήταν μόνο η εξωτερική του εμφάνιση που τον έκανε να ξεχωρίσει. Ήταν και η ικανότητά του να εντάσσεται σε διαφορετικές ιστορίες, από αισθηματικά δράματα μέχρι κωμωδίες και κοινωνικές περιπέτειες, υπηρετώντας τους χαρακτήρες που του ανατίθεντο. Δες βίντεο από την ταινία “Τα παιδιά του λιμανιού” το 1969 με την Ζέτα Αποστόλου:
Ο ζεν πρεμιέ που αγάπησε το κοινό
Στον ελληνικό κινηματογράφο εκείνων των χρόνων, ο ρόλος του ζεν πρεμιέ είχε τη δική του ξεχωριστή θέση. Ο γοητευτικός πρωταγωνιστής, ο άνδρας που βρισκόταν στο επίκεντρο μιας ερωτικής ιστορίας, ο ήρωας που καλούνταν να αντιμετωπίσει εμπόδια, διλήμματα και συναισθηματικές ανατροπές, αποτελούσε βασικό στοιχείο πολλών παραγωγών. Ο Γιώργος Καμπανέλλης κινήθηκε με επιτυχία σε αυτό το πεδίο. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 συμμετείχε σε πολυάριθμες ταινίες, ανάμεσά τους οι «Κλάψε φτωχή μου καρδιά», «Με πότισες φαρμάκι», «Η φωνή μιας αθώας», «Δεν μπορούν να μας χωρίσουν», «Τώρα που φεύγω απ’ τη ζωή» και «Θέλω να ζήσω στον ήλιο». Δες βίντεο από την ταινία “Η φωνή μιας αθώας” με την Αφροδίτη Γρηγοριάδου το 1965:
Οι τίτλοι αυτοί αποτυπώνουν και το είδος των ιστοριών που κυριαρχούσαν τότε στη μεγάλη οθόνη: έρωτες, προδοσίες, οικογενειακές συγκρούσεις, κοινωνικές δυσκολίες και ανθρώπινα δράματα. Στο πλευρό του βρέθηκαν ηθοποιοί όπως: η Γκέλυ Μαυροπούλου, η Ελένη Ζαφειρίου, η Μέμα Σταθοπούλου, η Μάρθα Βούρτση, η Ματίνα Καρρά και η Έφη Οικονόμου. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες, ο Καμπανέλλης έγινε μέρος μιας κινηματογραφικής γενιάς που εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερη θέση στη μνήμη των φίλων του παλιού ελληνικού σινεμά. Η παρουσία του δεν βασίστηκε σε μια έντονη δημόσια περσόνα που να ξεχώρισε και να “φώναζε”. Αντίθετα, η εικόνα του ήταν εκείνη ενός διακριτικού ανθρώπου, ο οποίος δούλευε με συνέπεια και κρατούσε την προσωπική του ζωή μακριά από την υπερβολική έκθεση.
Σχέσεις αγάπης με τους συναδέλφους του
Ο κινηματογράφος για τον Γιώργο Καμπανέλλη ήταν το σημαντικότερο κομμάτι της καλλιτεχνικής του παρουσίας, όμως δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στη μεγάλη οθόνη. Ασχολήθηκε και με το θέατρο, έναν χώρο στον οποίο η σχέση του ηθοποιού με τον θεατή είναι άμεση και δοκιμάζεται κάθε βράδυ από την αρχή. Σε σχετική αναφορά μετά τον θάνατό του, η Γκέλυ Μαυροπούλου μίλησε με ιδιαίτερη αγάπη για εκείνον, όταν αναφέρθηκε τόσο την κινηματογραφική συνεργασία τους όσο και την κοινή τους θεατρική πορεία.
Η γνωστή ηθοποιός μιλώντας για μια περιοδεία που πραγματοποίησε με τον δικό της θίασο, στην οποία συμμετείχε και ο Καμπανέλλης σκιαγράφησε έναν άνθρωπο ευγενικό, με αρχές και σταθερές αξίες, που είχε κερδίσει την εκτίμηση των συναδέλφων του. Αυτά τα λόγια της είχαν ξεχωριστή σημασία, καθώς προερχόντουσαν από έναν άνθρωπο που τον γνώρισε μέσα από την καθημερινότητα της δουλειάς και έζησε μαζί του πίσω στις κουΐντες και όχι μόνο από την εικόνα που έβλεπε το κοινό στην οθόνη. Άλλωστε η υποκριτική δεν είναι μόνο οι ρόλοι που μένουν στην ιστορία. Είναι και οι συνεργασίες, οι πρόβες, οι περιοδείες, η συνέπεια και η συμπεριφορά ενός καλλιτέχνη απέναντι στους ανθρώπους με τους οποίους μοιράζεται τη σκηνή. Ο Γιώργος Καμπανέλλης και η Γκέλυ Μαυροπούλου συνεργάστηκαν συνολικά σε 4 ταινίες μαζί. Δες βίντεο από την ταινία που έπαιξαν “Δεν μπορούν να μας χωρίσουν” το 1965:
«Το κανόνι και τ’ αηδόνι»: Η απαγορευμένη ταινία με το δυνατό παρασκήνιο
Μια ιδιαίτερη στιγμή στην καλλιτεχνική διαδρομή του Γιώργου Καμπανέλλη ήταν η συμμετοχή του στην ταινία «Το κανόνι και τ’ αηδόνι», το 1968, την οποία σκηνοθέτησε μαζί με τον αδελφό του, Ιάκωβο Καμπανέλλη. Η συνεργασία αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς έφερε κοντά δύο ανθρώπους που είχαν διαφορετικές ειδικότητες στον χώρο της τέχνης, αλλά μοιράζονταν κοινές πολιτιστικές αναφορές και την ίδια οικογενειακή αφετηρία. Για τον Γιώργο, η σκηνοθετική αυτή εμπειρία αποτέλεσε μια διαφορετική πτυχή της ενασχόλησής του με τον κινηματογράφο, για πρώτη φορά δεν βρισκόταν μόνο μπροστά από την κάμερα, αλλά συμμετείχε και στη δημιουργική διαδικασία που καθορίζει την τελική μορφή μιας ταινίας, μιας ταινίας με μπόλικο παρασκήνιο που συζητήθηκε αρκετά εκείνη την εποχή…
Γυρίστηκε και κυκλοφόρησε κατά τη διάρκεια της Χούντας και τελικά απαγορεύτηκε και αποσύρθηκε βίαια από τις κινηματογραφικές αίθουσες. Ο λόγος της απαγόρευσης ήταν το βαθιά αντιφασιστικό και πατριωτικό της μήνυμα. Αν και οι τρεις ιστορίες της ταινίας διαδραματίζονταν σε παλαιότερες εποχές (Γερμανική κατοχή, Ιταλική διοίκηση στη Σύρο, Αγγλοκρατία στην Κύπρο), οι παραλληλισμοί με το αυταρχικό καθεστώς της Χούντας ήταν ολοφάνεροι. Η λογοκρισία της εποχής αντιλήφθηκε αμέσως ότι η ταινία αποτελούσε μια συγκεκαλυμμένη πράξη αντίστασης και μια κραυγή για ελευθερία, με αποτέλεσμα να «κόψει» την προβολή της.
Παρά την απαγόρευση στην Ελλάδα, η ταινία κατάφερε να ταξιδέψει στο εξωτερικό, όπου απέσπασε εξαιρετικές κριτικές, ενώ σήμερα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα και πιο ποιοτικά δείγματα του ελληνικού κινηματογράφου. Επίσης, η συνάντηση των αδερφών Καμπανέλλη, στο πανί της μεγάλης οθόνης, αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια της πορείας τους. Δες βίντεο από αυτή την σπουδαία σπονδυλωτή ταινία την οποία συν-σκηνοθέτησαν τα δυο αδέρφια και αποτελείται από τρεις αυτόνομες ιστορίες. Λόγω της δομής αυτής, η ταινία έχει ένα πλούσιο και κορυφαίο καστ ερμηνευτών με τους Μάνο Κατράκη, Γιώργο Τζώρτζη, Θόδωρο Κατσαδράμη, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Διονύση Παπαγιαννόπουλο:
Μια μεγάλη φιλμογραφία μέσα σε λίγα χρόνια
Η δεκαετία του 1960 ήταν ιδιαίτερα παραγωγική για τον ηθοποιό. Η φιλμογραφία του περιλαμβάνει πλήθος τίτλων, γεγονός που αποτυπώνει τον έντονο ρυθμό της κινηματογραφικής παραγωγής εκείνης της περιόδου. Από το «Το νησί της σιωπής» και τον «Λεφτά» στα τέλη της δεκαετίας του 1950, μέχρι τις αισθηματικές και δραματικές ταινίες της επόμενης δεκαετίας, ο Καμπανέλλης βρέθηκε σε ένα κινηματογραφικό περιβάλλον όπου οι ηθοποιοί συχνά συμμετείχαν σε πολλές παραγωγές μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δες βίντεο από την ταινία “Η φτωχούλα και το βασιλόπουλο” με την Άντζελα Ζήλεια:
Ανάμεσα στους τίτλους που ξεχωρίζουν βρίσκονται οι ταινίες: «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται» (1953), «Ο πύργος των ιπποτών» (1952), «Ο λεφτάς» (1958), «Ψιτ… Κορίτσια!» (1959), «Η φτωχούλα και το βασιλόπουλο» (1960), «Καπετάνιος για κλάματα» (1961), «Κλάψε φτωχή μου καρδιά» (1962), «Με πότισες φαρμάκι» (1965), «Τώρα που φεύγω απ’ τη ζωή» (1966), «Το κανόνι και τ’ αηδόνι» (1968), «Η άγνωστη της νύχτας» (1970), «Στη θύελλα της μεγάλης αγάπης» (1972). Δες βίντεο από την ταινία “Ψιτ… Κορίτσια” με τους Ανδρέα Μπάρκουλη, Ειρήνη Παπά, Ντόρα Γιαννακοπούλου:
Οι συμμετοχές αυτές δείχνουν μια πορεία με διαφορετικούς ρόλους και συνεργασίες, αλλά και μια σταθερή παρουσία σε ένα από τα πιο δραστήρια κεφάλαια του ελληνικού κινηματογράφου. Δες βίντεο από την ταινία “Τώρα που φεύγω από την ζωή” με την Μάρθα Βούρτση:
Ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων μακριά από τα φώτα
Σε μια εποχή κατά την οποία η προσωπική ζωή των ηθοποιών συχνά αποτελούσε μέρος της δημόσιας εικόνας τους, ο Γιώργος Καμπανέλλης διατήρησε χαμηλό προφίλ. Δεν συνδέθηκε με την εικόνα ενός ανθρώπου που επιζητούσε τα φώτα της δημοσιότητας. Αντίθετα, οι αναφορές στη ζωή του τον περιγράφουν ως διακριτικό και ευγενικό, έναν άνθρωπο που δεν αναμείχθηκε σε σκάνδαλα και προτίμησε να κρατήσει την ιδιωτική του ζωή μακριά από τα πρωτοσέλιδα. Αυτός ο τρόπος ζωής εξηγεί γιατί σήμερα υπάρχουν μηδενικές προσωπικές λεπτομέρειες για εκείνον όσες θα συναντούσε κανείς στις βιογραφίες άλλων πρωταγωνιστών της εποχής. Δεν είναι, όμως, απαραίτητο να γνωρίζουμε κάθε λεπτομέρεια της προσωπικής ζωής ενός ηθοποιού για να αναγνωρίσουμε την προσφορά του. Μερικές φορές, οι πιο ουσιαστικές πληροφορίες προέρχονται από τους ανθρώπους που συνεργάστηκαν μαζί του και από τους ρόλους που άφησε πίσω του.
Η μοναξιά και τα τελευταία χρόνια της ζωής του
Παρά την έντονη παρουσία του στη μεγάλη οθόνη, ο Γιώργος Καμπανέλλης αποσύρθηκε σχετικά νωρίς από την ενεργό καλλιτεχνική δράση. Η αποχώρησή του δεν συνοδεύτηκε από τη δημόσια προβολή που συχνά συνοδεύει το τέλος μιας μεγάλης καριέρας, επιλέγοντας να απομακρυνθεί από τον χώρο, αφήνοντας πίσω του μια εκτενή φιλμογραφία και τις αναμνήσεις των συνεργατών του. Εκείνος παρότι ήταν γοητευτικός και πολλές ήταν οι επώνυμες “νύφες” που τον περιτριγύριζαν εκείνη την εποχή, δεν παντρεύτηκε ποτέ, παρέμεινε εργένης σε όλη του την ζωή, ούτε υπήρχε κάποια επώνυμη σχέση του που να απασχόλησε τα media, να γίνει αντικείμενο κουτσομπολιού ή να συζητηθεί δημόσια. Οι πιο κοντινοί του συγγενείς μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν ο αδερφός του Ιάκωβος και η ανιψιά του Κατερίνα, κανείς άλλος.
Πέθανε στην Αθήνα στις 3 Ιανουαρίου 2010, σε ηλικία 79 ετών, από καρκίνο και η κηδεία του έγινε στο Γ’ Νεκροταφείο στον Κόκκινο Μύλο.
">
">
">
">
">
">
">
">