Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει πλέον εδραιωθεί στην καθημερινή μας ζωή, προσφέροντας λύσεις που διευκολύνουν σημαντικά εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο. Από τη συγγραφή επαγγελματικών ηλεκτρονικών μηνυμάτων και τον προγραμματισμό μέχρι την επεξεργασία πολύπλοκων δεδομένων και την ψυχαγωγία, εφαρμογές όπως το ChatGPT, το Claude και άλλα εξελιγμένα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) έχουν εξελιχθεί σε απαραίτητα εργαλεία της καθημερινότητάς μας. Παρά τις εντυπωσιακές δυνατότητές τους, την ταχύτητα και την ευκολία που προσφέρουν, καθώς και την επικοινωνία τους που θυμίζει ανθρώπινη συμπεριφορά, η χρήση τους συνοδεύεται από σημαντικούς κινδύνους, οι οποίοι συχνά παραμένουν άγνωστοι ή δεν αξιολογούνται επαρκώς από τους χρήστες.

Όπως αναφέρθηκε σε πρόσφατη τηλεοπτική συζήτηση στην εκπομπή «Action Τώρα», με προσκεκλημένο τον δημοσιογράφο τεχνολογίας Παύλο Παπαπαύλου, η πεποίθηση ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως οι συμβατικές μηχανές αναζήτησης, όπως η Google, αποτελεί μια σοβαρή παρανόηση. Στην πραγματικότητα, ο τρόπος λειτουργίας τους είναι αρκετά διαφορετικός. Οι πληροφορίες που εισάγονται σε ένα εργαλείο όπως το ChatGPT δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως ερωτήματα που αναζητούν απάντηση, αλλά υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας και τις ρυθμίσεις της εκάστοτε υπηρεσίας. Ανάλογα με την πολιτική απορρήτου και τις επιλογές του χρήστη, ορισμένα δεδομένα ενδέχεται να αποθηκεύονται ή να χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση των συστημάτων, γεγονός που εγείρει ανησυχίες σχετικά με την προστασία των προσωπικών και ευαίσθητων πληροφοριών και το ενδεχόμενο πρόσβασης σε αυτές από μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα.

Η μεγάλη παγίδα του Chat GPT και του ΑΙ

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουν οι χρήστες είναι να αντιμετωπίζουν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης σαν ένα απλό αρχείο σημειώσεων ή σαν έναν άτρωτο, ιδιωτικό φάκελο. Στην πραγματικότητα, κάθε πληροφορία που πληκτρολογούμε, κάθε προσωπικό πρόβλημα που μοιραζόμαστε και κάθε ευαίσθητο δεδομένο που ανεβάζουμε, γίνεται «καύσιμο» για την εκπαίδευση του μοντέλου.

Ο δημοσιογράφος τεχνολογίας εξήγησε χαρακτηριστικά στον αέρα της εκπομπής πως η τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτείται αδιάκοπα από τα ίδια τα δεδομένα των χρηστών. Όσο περισσότερες πληροφορίες της δίνουμε, τόσο πιο έξυπνη γίνεται, αλλά ταυτόχρονα τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο κίνδυνος διαρροής. Το ChatGPT δεν διαθέτει την «ηθική κρίση» ενός ανθρώπου ούτε τη νομική υποχρέωση τήρησης του ιατρικού ή τραπεζικού απορρήτου. Ανεβάζοντας ευαίσθητα δεδομένα, ουσιαστικά τα παραδίδουμε βορά σε έναν απρόσωπο αλγόριθμο.

Τι δεν πρέπει να μοιραστείτε ποτέ με το ChatGPT

Για να προστατεύσετε την ιδιωτικότητα, τα οικονομικά σας και την ψυχική σας υγεία, υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες πληροφοριών που δεν πρέπει ποτέ, υπό καμία απολύτως προϋπόθεση, να πληκτρολογήσετε σε ένα AI εργαλείο:

  1. Κωδικοί, passwords και στοιχεία πρόσβασης

Είναι απίστευτο πόσοι χρήστες, εν μέσω μιας τεχνικής δυσκολίας, εμπιστεύονται κωδικούς πρόσβασης, usernames, PINs ή ευαίσθητα διαπιστευτήρια (credentials) σε chatbots για να βρουν λύση. Ακόμη κι αν η πλατφόρμα διαθέτει μέτρα ασφαλείας, μια ενδεχόμενη κυβερνοεπίθεση ή σφάλμα συστήματος μπορεί να εκθέσει αυτούς τους κωδικούς δημόσια, αφήνοντας τους λογαριασμούς σας ορθάνοιχτους σε χάκερς.

  1. Οικονομικά στοιχεία και τραπεζικοί λογαριασμοί

Πολλοί δοκιμάζουν να ζητήσουν από το AI να οργανώσει τον οικογενειακό προϋπολογισμό ή να αναλύσει τα οικονομικά τους, δίνοντας ακριβή νούμερα, IBAN, αριθμούς πιστωτικών καρτών, φορολογικά στοιχεία ή καταστάσεις τραπεζικών λογαριασμών. Τα οικονομικά δεδομένα αποτελούν «χρυσό» για τους κυβερνοεγκληματίες και δεν πρέπει ποτέ να καταχωρίζονται σε μη ασφαλή περιβάλλοντα τεχνητής νοημοσύνης.

Φωτογραφία AI δείχνει καρκίνο
Shutterstock
  1. Ιατρικά δεδομένα και προσωπικά προβλήματα υγείας

Ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα είναι η στροφή πολλών ανθρώπων προς την τεχνητή νοημοσύνη για ζητήματα υγείας. Αντί να απευθυνθούν σε παθολόγο ή ειδικό γιατρό, αρκετοί περιγράφουν συμπτώματα, ασθένειες, φαρμακευτικές αγωγές ή ψυχολογικές κρίσεις, περιμένοντας «συμβουλές». Όπως τονίστηκε στην εκπομπή, το ChatGPT τείνει πλέον να «μιμείται» τους ψυχολόγους, κάνοντας τους χρήστες να ανοίγονται συναισθηματικά και να καταθέτουν τα εσώψυχά τους. Το αποτέλεσμα; Ευαίσθητα ιατρικά και ψυχολογικά δεδομένα καταγράφονται σε σέρβερ, έτοιμα να αξιοποιηθούν εν αγνοία σας.

  1. Επαγγελματικά μυστικά και δεδομένα εργασίας

Στον βωμό της ταχύτητας, πολλοί εργαζόμενοι χρησιμοποιούν το AI για να γράψουν εκθέσεις, να επεξεργαστούν εμπορικά μυστικά της εταιρείας τους ή να διαχειριστούν εμπιστευτικά έγγραφα. Η διαρροή επαγγελματικών δεδομένων σε δημόσια εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές νομικές κυρώσεις, ακόμη και σε απόλυση, καθώς παραβιάζονται κατάφωρα οι πολιτικές ασφαλείας των επιχειρήσεων.

Φωτογραφία AI δείχνει καρκίνο
Shutterstock

Το Chat GPT δεν είναι φίλος σου!

Το μεγαλύτερο «δόλωμα» των σύγχρονων γλωσσικών μοντέλων είναι η ικανότητά τους να δείχνουν κατανόηση. Όταν ένας χρήστης εκφράζει μια αγωνία ή ένα προσωπικό πρόβλημα, το bot απαντά με προσεκτικά δομημένο, ενσυναισθητικό λόγο, κάνοντας τον συνομιλητή να νιώθει ότι μιλάει με έναν πραγματικό φίλο ή ειδικό ψυχικής υγείας.

Αυτή η ψευδαίσθηση ασφάλειας είναι που οδηγεί στην αποκάλυψη όλο και περισσότερων προσωπικών λεπτομερειών. Ωστόσο, οφείλουμε να θυμόμαστε ανά πάσα στιγμή ότι απέναντί μας δεν έχουμε έναν άνθρωπο που δεσμεύεται από επαγγελματικό απόρρητο, αλλά έναν απρόσωπο αλγόριθμο επεξεργασίας κειμένου.

ένα κινητό
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;

Η τεχνολογία δεν είναι εχθρός μας, αρκεί να τη χρησιμοποιούμε με μέτρο, κριτική σκέψη και αυξημένα αντανακλαστικά ασφαλείας. Πριν μοιραστούμε οτιδήποτε με ένα εργαλείο AI, οφείλουμε να θέτουμε στον εαυτό μας τον χρυσό κανόνα της ψηφιακής εποχής: «Θα έβαζα αυτή την πληροφορία σε μια δημόσια πινακίδα στην πλατεία της πόλης;». Αν η απάντηση είναι όχι, τότε δεν έχει καμία θέση ούτε στα παράθυρα συνομιλίας της τεχνητής νοημοσύνης. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα, θωρακίστε την ιδιωτικότητά σας και θυμηθείτε ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι να γίνεται ο φύλακας των πιο κρυφών μας μυστικών.