Δεν χρειάστηκε να ζυγίζουν κάθε γεύμα ούτε να μετρούν καθημερινά τις θερμίδες τους σε αυτήν τη διατροφή. Οι συμμετέχοντες σε μια νέα κλινική μελέτη ακολούθησαν ένα συγκεκριμένο διατροφικό μοντέλο, βασισμένο αποκλειστικά σε φυτικές τροφές και με περιορισμένη πρόσληψη λίπους. Μέσα σε 16 εβδομάδες, οι ενήλικες με διαβήτη τύπου 2 που συμμετείχαν στην παρέμβαση έχασαν κατά μέσο όρο 6 κιλά, ενώ το λίπος που είχε συσσωρευτεί στα ηπατικά κύτταρα μειώθηκε κατά περίπου 33%.

Τα ευρήματα δεν περιορίστηκαν στη μεταβολή του σωματικού βάρους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης μείωση του σπλαχνικού λίπους, δηλαδή εκείνου που περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα της κοιλιάς, καθώς και βελτίωση σε δείκτες που σχετίζονται με την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη λειτουργία των κυττάρων του παγκρέατος.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Open Diabetes Research & Care και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM), σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του Γέιλ, όπως αναφέρει το Medical Xpress.

Τι περιλάμβανε η διατροφή

Το διατροφικό πρόγραμμα έδινε έμφαση στα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια και τα δημητριακά ολικής άλεσης, αποκλείοντας το κρέας, τα ψάρια, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και τα υπόλοιπα ζωικά προϊόντα. Παράλληλα, η πρόσληψη λίπους διατηρούνταν σε χαμηλά επίπεδα.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο της μελέτης, περίπου το 75% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης προερχόταν από υδατάνθρακες, το 15% από πρωτεΐνες και το 10% από λιπαρά. Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να τρώνε μέχρι να αισθανθούν χορτάτοι, χωρίς να έχουν συγκεκριμένο θερμιδικό στόχο ή προκαθορισμένες μερίδες.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η συνολική πρόσληψη θερμίδων παρέμεινε αμετάβλητη. Η αλλαγή στις διατροφικές επιλογές μπορεί να επηρέασε την ποσότητα ενέργειας που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες, ακόμη και χωρίς να την καταγράφουν. Η Hana Kahleova, κύρια συγγραφέας της μελέτης και διευθύντρια κλινικής έρευνας στην PCRM, υπογραμμίζει τη σημασία ενός διατροφικού μοντέλου που δίνει έμφαση στην ποιότητα των τροφίμων, χωρίς να απαιτεί τη συνεχή καταμέτρηση θερμίδων και τη ζύγιση των μερίδων.

Γυναίκα έχασε με διατροφή πόντους σε κοιλιά
Shutterstock

Πόσο μειώθηκε το λίπος στο ήπαρ και στην κοιλιά

Η μέση απώλεια βάρους έφτασε τα 6 κιλά, ποσότητα που αντιστοιχούσε στο 6,6% του αρχικού σωματικού βάρους των συμμετεχόντων. Από τη συνολική μεταβολή, περίπου 4,2 κιλά αποδόθηκαν σε μείωση της λιπώδους μάζας. Παράλληλα, ο όγκος του σπλαχνικού λίπους μειώθηκε κατά 290 κυβικά εκατοστά. Πρόκειται για το λίπος που βρίσκεται βαθύτερα στην κοιλιακή κοιλότητα, γύρω από όργανα όπως το ήπαρ και το έντερο, και συνδέεται με αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο όταν συσσωρεύεται σε υπερβολική ποσότητα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβολή στο ηπατικό λίπος, το οποίο μειώθηκε κατά 33%. Η συσσώρευση λίπους μέσα στα ηπατικά κύτταρα αποτελεί χαρακτηριστικό της στεατωτικής νόσου του ήπατος και συνδέεται, σε αρκετές περιπτώσεις, με την αντίσταση στην ινσουλίνη και άλλες μεταβολικές διαταραχές. Οι μετρήσεις έδειξαν επίσης βελτίωση στην ευαισθησία του οργανισμού στην ινσουλίνη, δηλαδή στην ικανότητά του να ανταποκρίνεται στη δράση της ορμόνης που βοηθά τη γλυκόζη να εισέρχεται στα κύτταρα.

Βελτιώσεις και στη ρύθμιση του σακχάρου

Οι ερευνητές κατέγραψαν αλλαγές και στη λειτουργία των βήτα κυττάρων του παγκρέατος, τα οποία παράγουν την ινσουλίνη. Μεταξύ άλλων, βελτιώθηκαν δείκτες που αφορούν την έκκριση της ορμόνης ως απόκριση στην αύξηση της γλυκόζης, καθώς και την ικανότητα των κυττάρων να ανταποκρίνονται στις μεταβολές του σακχάρου.

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), ένας δείκτης που αποτυπώνει τη μέση συγκέντρωση γλυκόζης στο αίμα κατά τους προηγούμενους δύο με τρεις μήνες, μειώθηκε κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Παράλληλα, καταγράφηκε πτώση της ολικής και της LDL χοληστερόλης.

Επιπλέον, μειώθηκε η συσσώρευση στους ιστούς των τελικών προϊόντων προχωρημένης γλυκοζυλίωσης, γνωστών ως AGEs. Οι ενώσεις αυτές σχηματίζονται όταν σάκχαρα αντιδρούν με πρωτεΐνες ή λίπη και έχουν συσχετιστεί με μεταβολικές διαταραχές και βλάβες στους ιστούς.

Γυναίκα με κοιλιά κάνει διατροφή
Shutterstock

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τα αποτελέσματα

Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί. Η μελέτη εξέτασε μια συγκεκριμένη ομάδα ενηλίκων με διαβήτη τύπου 2, επομένως τα αποτελέσματα δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως σε όλους τους ανθρώπους που θέλουν να χάσουν βάρος ή να μειώσουν το λίπος στο ήπαρ.

Επιπλέον, η παρέμβαση διήρκεσε μόλις 16 εβδομάδες και δεν περιλάμβανε ομάδα ελέγχου που να ακολουθεί διαφορετικό διατροφικό πρόγραμμα. Συνεπώς, δεν μπορεί να αποσαφηνιστεί πλήρως σε ποιον βαθμό οι μεταβολές οφείλονταν στη σύνθεση της διατροφής και σε ποιον βαθμό συνδέονταν με την ίδια την απώλεια βάρους.

Δεν γνωρίζουμε επίσης αν οι συμμετέχοντες θα διατηρήσουν μακροπρόθεσμα τόσο τις διατροφικές συνήθειες όσο και τα οφέλη που καταγράφηκαν. Η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει ότι η vegan διατροφή υπερέχει όλων των άλλων διατροφικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση του διαβήτη ή του λιπώδους ήπατος.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι μια διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές και χαμηλή σε λιπαρά μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω έρευνας για τη διαχείριση του σωματικού βάρους και τη βελτίωση μεταβολικών δεικτών σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2. Για να διαπιστωθεί πόσο διαρκούν τα οφέλη και σε ποιους ανθρώπους είναι μεγαλύτερα, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες συγκριτικές μελέτες.