Έντονη παραμένει η κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, με τα νεότερα επίσημα στοιχεία να προκαλούν ανησυχία, καθώς τα κρούσματα αυξάνονται μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Ο ΕΟΔΥ βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή, υπενθυμίζοντας ότι η προστασία από τα κουνούπια αποτελεί το βασικότερο μέτρο πρόληψης.
Σύμφωνα με την τελευταία εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, μέχρι τις 19 Αυγούστου 2026 είχαν διαγνωστεί και δηλωθεί 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ 13 ασθενείς έχουν χάσει τη ζωή τους. Οι άνθρωποι που κατέληξαν ήταν άνω των 65 ετών, με διάμεση ηλικία τα 82 έτη και ηλικιακό εύρος από 66 έως 91 ετών. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι από τα 157 περιστατικά, τα 116 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα δηλώθηκαν 47 νέα εγχώρια κρούσματα. Παράλληλα, 42 ασθενείς εξακολουθούσαν να νοσηλεύονται κατά την τελευταία καταγραφή, εκ των οποίων οι 23 σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, ενώ 92 είχαν ήδη πάρει εξιτήριο.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Τα κουνούπια μολύνονται συνήθως όταν τρέφονται από μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο. Ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της συνηθισμένης κοινωνικής επαφής, όπως με άγγιγμα ή φιλί. Πολύ σπάνια έχουν καταγραφεί άλλοι τρόποι μετάδοσης, όπως μέσω μετάγγισης αίματος ή μεταμόσχευσης οργάνων.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσεις
Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων που θα μολυνθούν πιθανότατα δεν θα καταλάβει ποτέ ότι ήρθε σε επαφή με τον ιό. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, περίπου 8 στους 10 ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα. Περίπου το 20% μπορεί να παρουσιάσει μία ηπιότερη μορφή της νόσου, με συμπτώματα που αρκετές φορές θυμίζουν γρίπη. Ανάμεσά τους είναι:
- πυρετός
- πονοκέφαλος
- έντονη αδυναμία και καταβολή
- πόνοι στους μυς και τις αρθρώσεις
- ναυτία ή έμετος
- διάρροια
- ανορεξία ή κοιλιακός πόνος
- δερματικό εξάνθημα
- διόγκωση των λεμφαδένων.
Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται 2 έως 14 ημέρες μετά το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού. Στην ήπια μορφή της νόσου συνήθως υποχωρούν μέσα σε 3 έως 6 ημέρες, αν και σε ορισμένους ανθρώπους η κόπωση, οι πονοκέφαλοι ή οι μυαλγίες μπορεί να επιμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Πότε τα συμπτώματα θεωρούνται σοβαρά
Σε λιγότερο από 1% των ανθρώπων που μολύνονται, η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο που προσβάλλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι ο υψηλός πυρετός σε συνδυασμό με έντονο πονοκέφαλο, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση ή αποπροσανατολισμό, έντονη υπνηλία ή λήθαργο, αλλαγές στη συμπεριφορά ή στο επίπεδο συνείδησης, αστάθεια και δυσκολία στο περπάτημα, τρέμουλο, σπασμοί, παράλυση, πολύ έντονη μυϊκή αδυναμία ή διαταραχές στην όραση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Αν και σοβαρή νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά στους μεγαλύτερους ανθρώπους. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η ηλικία άνω των 50 ετών αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου, ενώ μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται επίσης τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσοι αντιμετωπίζουν χρόνια υποκείμενα νοσήματα. Η εικόνα των φετινών θανάτων είναι χαρακτηριστική: και οι 13 άνθρωποι που είχαν χάσει τη ζωή τους μέχρι τις 19 Αυγούστου ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών.
Δεν υπάρχει εμβόλιο – Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική θεραπεία κατά του ιού του Δυτικού Νείλου. Στις ήπιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα, ενώ οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία και υποστηρικτική θεραπεία, ακόμη και σε ΜΕΘ. Γι’ αυτό και η πρόληψη επικεντρώνεται στην αποφυγή των τσιμπημάτων των κουνουπιών. Ο ΕΟΔΥ συστήνει τη λήψη ατομικών μέτρων προστασίας σε ολόκληρη τη χώρα καθ’ όλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών και ιδιαίτερα στις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί κρούσματα. Η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, οι σίτες σε πόρτες και παράθυρα, τα κατάλληλα ρούχα και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια και εξωτερικούς χώρους μπορούν να περιορίσουν την έκθεση στα κουνούπια.
Οι Περιφέρειες όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα είναι: Αττική, Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησος και Στερεά Ελλάδα. Ειδικότερα, οι Περιφερειακές Ενότητες που έχουν επηρεαστεί είναι: Ανατολική Αττική, Βόρειος Τομέας Αθηνών, Δυτική Αττική, Δυτικός Τομέας Αθηνών, Κεντρικός Τομέας Αθηνών, Νότιος Τομέας Αθηνών, Πειραιάς, Καρδίτσα, Λάρισα, Τρίκαλα, Ημαθία, Θεσσαλονίκη, Πέλλα, Πιερία, Σέρρες, Λακωνία και Βοιωτία.
Η Ανατολική Αττική φαίνεται να δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση, με τον καθηγητή Επιδημιολογίας Γκίκα Μαγιορκίνη να αναφέρει ότι η έξαρση συγκεντρώνεται κυρίως σε περιοχές όπως Μαρκόπουλο και Σπάτα. Μάλιστα, την τελευταία εβδομάδα προστέθηκαν νέες περιοχές όπου εντοπίστηκε έκθεση στον ιό. Στην Αττική πρόκειται για τους δήμους Διονύσου, Πετρούπολης και Καλλιθέας, ενώ εκτός Αττικής προστέθηκαν η Αλεξάνδρεια Ημαθίας και η Θήβα.
Υπάρχουν επίσης περιοχές στις οποίες δεν είχε καταγραφεί μέχρι στιγμής ανθρώπινο κρούσμα, αλλά έχουν χαρακτηριστεί υψηλού κινδύνου λόγω της εγγύτητας με επηρεαζόμενες περιοχές και άλλων επιδημιολογικών και γεωμορφολογικών παραγόντων. Με βάση τα νεότερα στοιχεία, πρόκειται για Κηφισιά, Ηράκλειο Αττικής, Φιλοθέη–Ψυχικό, Μεταμόρφωση, Νέα Σμύρνη, Νέα Φιλαδέλφεια–Νέα Χαλκηδόνα, Δάφνη–Υμηττό, Αμφίπολη Σερρών και Δήμο Δέλτα Θεσσαλονίκης.
">
">
">
">
">
">
">
">