Τον κίνδυνο νέοι σεξουαλικώς μεταδιδόμενοι ιοί να εξαπλωθούν προτού αναγνωριστούν επιστημονικά επισημαίνει ο Γκίκας Μαγιορκίνης. Η παρέμβασή του επαναφέρει τη συζήτηση για την ετοιμότητα των υγειονομικών συστημάτων απέναντι σε άγνωστα παθογόνα, με την ιστορία του HIV να δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να αποδειχθεί η έγκαιρη ανίχνευσή τους. Η αναφορά σε ένα ενδεχόμενο «νέο AIDS» αφορά έναν πιθανό μελλοντικό κίνδυνο κατά τον Γκίκα Μαγιορκίνη. Προς ώρας στις συγκεκριμένες επισημάνσεις δεν παρουσιάζεται ανακάλυψη νέου ιού που προκαλεί το σύνδρομο ούτε τεκμηριώνεται η έναρξη νέας πανδημίας. Ωστόσο το ζήτημα που θέτει ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ είναι κατά πόσο ένας άγνωστος ρετροϊός θα μπορούσε να κυκλοφορεί για χρόνια χωρίς να έχει αναγνωριστεί.
Το παράδειγμα του HIV και η καθυστερημένη αναγνώριση
Η διαδρομή του HIV αποτελεί κεντρικό σημείο της προειδοποίησης του Γκίκα Μαγιορκίνη. Η αναγνώριση του AIDS στις αρχές της δεκαετίας του 1980 δεν σηματοδότησε και την εμφάνιση του ιού στον άνθρωπο καθώς είχε αρχίσει να μεταδίδεται αρκετές δεκαετίες νωρίτερα στην Αφρική, προτού η έκταση της εξάπλωσής του γίνει αντιληπτή.
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης εξηγεί ότι η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στη μόλυνση και στην εκδήλωση σοβαρής νόσου μπορεί να δυσκολέψει τον εντοπισμό μιας αναδυόμενης απειλής καθώς η απουσία εμφανών προβλημάτων υγείας επιτρέπει σε μια λοίμωξη να παραμένει αδιάγνωστη, ενώ συνεχίζονται οι μεταδόσεις. Όπως ανέφερε υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα στους δύο όρους. Ο HIV είναι ο ιός, ενώ το AIDS είναι το πιο προχωρημένο στάδιο της λοίμωξης, στο οποίο μπορεί να οδηγήσει η σοβαρή εξασθένηση του ανοσοποιητικού χωρίς αποτελεσματική θεραπεία. Η διάγνωση HIV δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει AIDS.
Πώς οι θεραπείες έδωσαν ελπίδα στους ασθενείς
Η ανάπτυξη αποτελεσματικών συνδυασμών αντιρετροϊκών φαρμάκων άλλαξε καθοριστικά την αντιμετώπιση της λοίμωξης. Με έγκαιρη διάγνωση, κατάλληλη αγωγή και σταθερή ιατρική παρακολούθηση, οι άνθρωποι που ζουν με HIV μπορούν να έχουν μακρά ζωή και καλή υγεία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο. Όταν επιτυγχάνεται και διατηρείται χάρη στη θεραπεία, ο HIV δεν μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής. Αυτό δεν ισοδυναμεί με εξάλειψη του ιού από τον οργανισμό, αλλά αποτελεί καθοριστικό όφελος τόσο για την υγεία του ατόμου όσο και για την πρόληψη.
Γιατί ένα τεστ HIV δεν ελέγχει κάθε άγνωστο ιό
Ένα ακόμη σημείο της παρέμβασης Μαγιορκίνη αφορά τα όρια των διαθέσιμων διαγνωστικών εξετάσεων. Τα τεστ HIV αναζητούν συγκεκριμένους δείκτες της συγκεκριμένης λοίμωξης. Δεν αποτελούν γενικό έλεγχο για όλους τους ιούς που ενδέχεται να μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή. Επομένως, η αναγνώριση ενός διαφορετικού, άγνωστου παθογόνου θα μπορούσε να απαιτήσει ειδική εργαστηριακή διερεύνηση και νέα διαγνωστικά εργαλεία. Η επισήμανση αυτή δεν αμφισβητεί τη χρησιμότητα των εξετάσεων για τον HIV· υπογραμμίζει την ανάγκη προετοιμασίας απέναντι σε λοιμώξεις που δεν έχουν ακόμη περιγραφεί.
Τι έδειξε η διεθνής εξάπλωση της mpox
Η mpox, γνωστή παλαιότερα ως ευλογιά των πιθήκων, ανέδειξε πόσο σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν τα δίκτυα στενών επαφών στη διασπορά μιας λοίμωξης. Στη διεθνή έξαρση που άρχισε το 2022, η σεξουαλική επαφή αποτέλεσε βασικό τρόπο μετάδοσης. Η εν λόγω νόσος δεν μεταδίδεται αποκλειστικά μέσω του σεξ. Μπορεί να εξαπλωθεί με στενή σωματική επαφή, επαφή με μολυσμένες δερματικές βλάβες, αλλά και μέσω αντικειμένων, όπως ρούχα ή κλινοσκεπάσματα που έχουν μολυνθεί ενώ ο κίνδυνος αφορά οποιονδήποτε εκτεθεί στον ιό και δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένο σεξουαλικό προσανατολισμό.
Το προφυλακτικό δεν προσφέρει πλήρη προστασία από την mpox, επειδή μπορεί να υπάρξει επαφή με προσβεβλημένο δέρμα εκτός της περιοχής που καλύπτει. Νέα, ασυνήθιστα εξανθήματα ή βλάβες χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση και αποφυγή στενών επαφών μέχρι να διερευνηθούν.
Η αντοχή στα αντιβιοτικά προσθέτει δυσκολίες
Παράλληλα με τις ιογενείς απειλές, υπάρχει το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η γονόρροια, μια βακτηριακή σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη, της οποίας η θεραπεία δυσκολεύει όταν το υπεύθυνο βακτήριο αναπτύσσει αντοχή στα αντιβιοτικά. Η γονόρροια παραμένει θεραπεύσιμη, αλλά απαιτεί σωστή διάγνωση και κατάλληλη αγωγή. Χωρίς αντιμετώπιση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων προβλήματα γονιμότητας. Η ενημέρωση των συντρόφων για έλεγχο και, όπου χρειάζεται, θεραπεία βοηθά στον περιορισμό της μετάδοσης και των επαναλοιμώξεων.
Η πρόληψη περιλαμβάνει περισσότερα από ένα μέτρα
Η σωστή και συστηματική χρήση προφυλακτικού μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης του HIV και πολλών άλλων σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων. Η προστασία, όμως, δεν είναι απόλυτη για παθογόνα που μεταδίδονται και μέσω επαφής με ακάλυπτες περιοχές του δέρματος.
Επιπλέον, πολλές λοιμώξεις δεν προκαλούν συμπτώματα. Γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος, με συχνότητα και εξετάσεις που καθορίζονται ανάλογα με το ιστορικό και την ιατρική εκτίμηση, μπορεί να οδηγήσει σε διάγνωση πριν εμφανιστούν επιπλοκές. Στα διαθέσιμα μέσα προστασίας περιλαμβάνονται επίσης τα εμβόλια κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β, σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις. Ειδικά για τον HIV, η PrEP είναι προληπτική φαρμακευτική αγωγή πριν από πιθανή έκθεση, για ανθρώπους στους οποίους υπάρχει σχετική ένδειξη. Η PEP χορηγείται μετά από πιθανή έκθεση και απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση: πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατό και εντός 72 ωρών. Οι δύο αυτές παρεμβάσεις αφορούν την πρόληψη του HIV και δεν υποκαθιστούν την προστασία από τις υπόλοιπες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
">
">
">
">
">
">
">
">