Η ειδική παιδαγωγός (M.ed) Νάνσυ Παπαδάτου γράφει: Για πολλά παιδιά, η επιστροφή στο σχολείο συνοδεύεται από ενθουσιασμό αλλά και μια μικρή δόση άγχους. «Δεν θέλω να πάω σχολείο», «πονάει η κοιλιά μου», «είμαι κουρασμένος» μπορεί να είναι φράσεις που ακούμε συχνά τις πρώτες ημέρες.
Πότε όμως πρόκειται για μια φυσιολογική δυσκολία προσαρμογής και πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή; Το άγχος για το σχολείο μπορεί να συνδέεται με τον αποχωρισμό από τους γονείς, την επιστροφή στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, τις σχέσεις με τους συνομηλίκους, τον φόβο της αποτυχίας ή ακόμη και με μαθησιακές δυσκολίες.
Η έρευνα δείχνει ότι η σχολική άρνηση συνδέεται συχνά με διαφορετικές μορφές άγχους, όπως το άγχος αποχωρισμού, το κοινωνικό και το σχολικό άγχος. Πότε χρειάζεται να προσέξουμε περισσότερο; Ένα παιδί χρειάζεται μεγαλύτερη υποστήριξη όταν η άρνηση για το σχολείο επιμένει, επαναλαμβάνεται ή επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά του.
Ενδείξεις που αξίζει να παρατηρήσουν οι γονείς είναι:
- συχνοί πονοκέφαλοι ή κοιλόπονοι πριν από το σχολείο,
- έντονο κλάμα, φόβος ή πανικός κατά την αναχώρηση,
- συστηματικά αιτήματα να μείνει στο σπίτι,
- δυσκολία στον ύπνο ή εφιάλτες,
- έντονη προσκόλληση στον γονέα,
- σημαντική αλλαγή στη διάθεση ή στη συμπεριφορά,
- φόβος για συγκεκριμένα μαθήματα, εκπαιδευτικούς ή συμμαθητές,
- αναφορές σε κοροϊδία, απόρριψη ή bullying.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μην θεωρήσουμε αυτόματα ότι το παιδί «τεμπελιάζει» ή «αντιδρά». Η σχολική άρνηση μπορεί να αποτελεί έκφραση μιας δυσκολίας που το παιδί δεν μπορεί ακόμη να περιγράψει με λόγια.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την άρνηση; Μερικές φορές το πρόβλημα δεν είναι το σχολείο συνολικά, αλλά κάτι συγκεκριμένο που συμβαίνει μέσα σε αυτό. Ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται σε ένα μάθημα, να φοβάται μήπως εκτεθεί επειδή δεν μπορεί να ανταποκριθεί, να αντιμετωπίζει κοινωνικές δυσκολίες ή να νιώθει ότι «δεν τα καταφέρνει όπως οι άλλοι». Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι οι διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες αποτελούν έναν από τους παράγοντες που διαφοροποιούν τα παιδιά με σχολική άρνηση από τους συνομηλίκους τους.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε; Το πρώτο βήμα είναι να ακούσουμε το παιδί χωρίς να ακυρώνουμε το συναίσθημά του. Αντί για «δεν έχεις τίποτα να φοβάσαι», μπορούμε να ρωτήσουμε: «Τι είναι αυτό που σε δυσκολεύει περισσότερο στο σχολείο;». Παράλληλα, είναι σημαντικό να υπάρχει συνεργασία ανάμεσα στην οικογένεια, το σχολείο και, όταν χρειάζεται, τον κατάλληλο ειδικό. Η έγκαιρη αναγνώριση της δυσκολίας και ένα σταθερό, υποστηρικτικό πλάνο επιστροφής μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά το παιδί να ξαναβρεί την ασφάλεια και την αυτοπεποίθησή του.
Το «δεν θέλω να πάω σχολείο» δεν είναι πάντα μια απλή άρνηση. Μπορεί να είναι ένας τρόπος με τον οποίο το παιδί ζητά βοήθεια. Το σημαντικό είναι να ακούσουμε πίσω από τις λέξεις.
Η Νάνσυ Παπαδάτου είναι Φιλόλογος – Ειδική Παιδαγωγός (MEd). Είναι απόφοιτη του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ, με ειδίκευση στην Παιδαγωγική. Έχει εξειδίκευση στις Μαθησιακές Δυσκολίες και τη Δυσλεξία, καθώς και στις Διαταραχές Γραπτού και Προφορικού Λόγου. Έχει επιμορφωθεί εκτενώς σε ζητήματα όπως η ΔΕΠ/Υ, η ψυχολογική υποστήριξη μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες και οι παρεμβάσεις στη Γλώσσα και τα Μαθηματικά. Είναι πιστοποιημένη στη χορήγηση εργαλείων αξιολόγησης Μαθησιακής Επάρκειας (γλωσσική και γνωστική επάρκεια, ανάγνωση, δυσαριθμησία) και είναι επιστημονική υπεύθυνη του Πρότυπου Κέντρου Εκπαίδευσης και Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών διάΔΡΑΣΗ στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης.
">
">
">
">
">
">
">
">