Μια γυναίκα που μεγάλωσε μέσα στο θέατρο, πρωταγωνίστησε σε μερικές από τις πιο αγαπημένες ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου και έζησε έναν μεγάλο έρωτα που κράτησε περίπου μισό αιώνα. Το πραγματικό της όνομα ήταν Σμαράγδω Γιαουρτσάκη, όμως ο κόσμος την γνώρισε και την αγάπησε με το καλλιτεχνικό της Σμαρούλα Γιούλη, για την ακρίβεια στην αρχή Σμάρω Γιούλη που στην συνέχεια έγινε Σμαρούλα. Έτσι την ονόμασε ο Αλέκος Σακελλάριος όταν συνεργάστηκαν το 1948 στο «Άνθρωποι Άνθρωποι».
Η ηθοποιός έζησε μια ζωή γεμάτη φώτα, σκηνή, επιτυχίες, αλλά και μια τραγική τελευταία πράξη. Ήταν μια από τις χαρακτηριστικές παρουσίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Ηθοποιός, τραγουδίστρια και πρωταγωνίστρια με ιδιαίτερη σχέση με το μιούζικαλ, η Σμαρούλα Γιούλη κατάφερε να αφήσει το δικό της αποτύπωμα σε μια ολόκληρη εποχή.
Και πίσω από την εικόνα της λαμπερής πρωταγωνίστριας υπήρχε μια γυναίκα που έζησε έντονα τον έρωτα, πάλεψε για το θέατρο και στα τελευταία χρόνια της ζωής της βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανείπωτη προσωπική τραγωδία.
Το “παιδί – θαύμα” του κινηματογράφου
Το αθώο της βλέμμα, τα εκφραστικά μάτια, το καλοσχηματισμένο στόμα, η παιδική φωνή, το χάρισμά της να ελκύει την κάμερα, την έφεραν από τα παιδικά της χρόνια στα στούντιο του ελληνικού σινεμά, όταν ακόμη δεν υπήρχαν ούτε οι στοιχειώδεις υποδομές και οι διευθυντές φωτογραφίες έψαχναν για λίγο ρεύμα και δυνατές λάμπες.
Η Σμαρούλα Γιούλη, δεν είναι μια τυχαία περίπτωση για το ελληνικό σινεμά. Ήταν το πρώτο παιδί θαύμα, έγινε πρωταγωνίστρια πριν ενηλικιωθεί, αγαπημένη ηθοποιός του Φίνου και στην ακμή της παράτησε τον κινηματογράφο, για αυτό που λάτρεψε περισσότερο, το θέατρο. Η Σμαρούλα Γιούλη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1930, ενώ από παιδί έδειξε την κλήση της στην υποκριτική, σε δύσκολες εποχές. Αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Δημήτρη Ροντήρη και συνέχισε να βελτιώνεται υποκριτικά σπουδάζοντας χορό και τραγούδι. Στον κινηματογράφο εμφανίστηκε σε ηλικία μόλις 12 ετών, στη δεύτερη ταινία της Φίνος Φιλμ «Η Φωνή της Καρδιάς» που γύρισε το 1943 ο Δημήτρης Ιωαννόπουλος, δίπλα στον σπουδαίο θεατράνθρωπο Αιμίλιο Βεάκη. Πριν ακόμη τελειώσει τις σπουδές της στην υποκριτική θα μπει στο θίασο του Μίμη Φωτόπουλου και θα παίξει το 1949 στο έργο «Καραντίνα στον έρωτα», ενώ το 1952 θα πρωταγωνιστήσει στα «Χαρούμενα Νιάτα».
Το 1948 είχε παίξει στο δράμα «Χαμένοι Άγγελοι» δίπλα στην Ειρήνη Παπά και τον Φωτόπουλο και αμέσως μετά το 1949, στο δράμα κατοχής «Τελευταία Αποστολή», με τους Βασίλη Διαμαντόπουλο και Νίκο Τζόγια, ενώ και τις δύο ταινίες είχε σκηνοθετήσει ο Νίκος Τσιφόρος.
Δες βίντεο από την ταινία “Χαμένοι Άγγελοι” με την Ειρήνη Παπά:
Το 1950, έκανε την πρώτη της επιτυχία στον κινηματογράφο, με την αξιολάτρευτη κωμωδία του πρωτάρη, τότε, συγγραφέα Νίκου Τσιφόρου «Έλα στον Θείο», πρωταγωνιστώντας δίπλα στον Μίμη Φωτόπουλο και τον Νίκο Σταυρίδη, στον καλύτερο ίσως ρόλο της καριέρας του δεύτερου, υποδυόμενος έναν ρέμπελο νεαρό, που ο θείος του θέλει να τον βάλει στον ίσιο δρόμο και να τον παντρέψει με ένα καλό κορίτσι, την παιδούλα ακόμη, Σμαρούλα.
Δες βίντεο από την ταινία “Έλα στο θείο” σε σενάριο – σκηνοθεσία Νίκου Τσιφόρου του 1950 με τους Μίμη Φωτόπουλο και Νίκο Σταυρίδη:
Η Σμαρούλα Γιούλη θα πρωταγωνιστήσει συνολικά σε 23 ταινίες, μέχρι το 1965, όταν θα πάρει την απόφαση να σταματήσει να παίζει στον κινηματογράφο για να αφοσιωθεί στο θέατρο. Μέσα σε αυτά τα 12 χρόνια, θα παίξει σε αρκετές αξιόλογες ταινίες, πάντα με αξιοπρόσεκτες ερμηνείες. Μερικές και προσωπικές- από τις επιτυχίες της είναι: «Γλέντι, Λεφτά και Αγάπη» (1955), με τους Ντίνο Ηλιόπουλο, Νίκο Ρίζο και Βασίλη Αυλωνίτη, στην κλασική κωμωδία «Η Καφετζού» (1956) δίπλα στην εξαίσια Γεωργία Βασιλειάδου και τον Μίμη Φωτόπουλο, «Φτωχαδάκια και Λεφτάδες» (1961) με Σταυρίδη και Φωτόπουλο, «Ο Θόδωρος και το Δίκαννο» (1962) με τον Φωτόπουλο να κάνει τον αυστηρό πατέρα της, ενώ το 1965 θα εμφανιστεί για τελευταία φορά στη μεγάλη οθόνη στο δράμα «Μόνο για Σένα».
Δες βίντεο από την επιτυχημένη κωμωδία “Ο Θόδωρος και το δίκαννο” με τους Μίμη Φωτόπουλο, Νίτσα Τσαγανέα και Κώστα Βουτσά:
Το θέατρο ήταν η μεγάλη της αγάπη
Αν ο κινηματογράφος την έκανε γνωστή στο ευρύ κοινό, το θέατρο ήταν ο χώρος όπου πραγματικά έχτισε τη μεγάλη της πορεία.
Το 1948 εμφανίστηκε στην επιθεώρηση «Άνθρωποι, άνθρωποι» των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με σημαντικές προσωπικότητες του θεάτρου, ανάμεσά τους η Κατερίνα Ανδρεάδη και ο Μάνος Κατράκης. Μάλιστα, είχε δεχθεί προτάσεις και από την Τσινετσιτά, το διασημότερο κινηματογραφικό στούντιο του κόσμου, τα χρόνια της δεκαετίας του ’50 για διεθνή καριέρα και αρνήθηκε…. Από το 1958 ανέλαβε και ρόλο θιασάρχη, ανεβάζοντας έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων.
Το 1960 απέκτησε τη δική της θεατρική στέγη και μαζί με τον Βαγγέλη Λιβαδά δημιούργησαν έναν χώρο που συνδέθηκε για δεκαετίες με το όνομά της.
Δες ένα βίντεο αφιέρωμα για την αγαπημένη πρωταγωνίστρια με φωτογραφίες από κινηματογραφικές ταινίες της, θεατρικά έργα, θεατρικά προγράμματα αλλά και προσωπικές της στιγμές:
Κάνοντας μόδα το μιούζικαλ
Τη δεκαετία του ’80 θα πάρει μία ακόμη στροφή στη θεατρική της πορεία, καθώς ξεδιπλώνει το ταλέντο της στο μιούζικαλ, ανεβάζοντας πολυδάπανες παραγωγές, με τα γνωστά έργα «Σικάγο», «Η Γυναίκα της Χρονιάς», «Μάγκες και Κούκλες», «Hello Ντόλι» και «Sweet Charity» στο υπερσύγχρονο θέατρο «Σμαρούλα», που είχε κατασκευάσει προς τιμήν της ο σύζυγός της Βαγγέλης Λιβαδάς.
Από τη δεκαετία του ’90 αραίωσε τις εμφανίσεις της στο σανίδι, λόγω κάποιων προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε, ενώ οι τελευταίες παραστάσεις που πρωταγωνίστησε ήταν το «Αταίριαστο Ζευγάρι» του Νιλ Σάιμον και η «Φιλουμένα Μαρτουράνο» του Εντουάρντο ντε Φιλίπο.
Με την αποχώρησή της από το σανίδι, θα ρίξει, μαζί με τον σύζυγό της, το βάρος της στους νέους ηθοποιούς, πιστεύοντας στο ταλέντο τους, στηρίζοντας τις προσπάθειές τους, κατακτώντας την αναγνώριση και τον σεβασμό από πολλούς πρωταγωνιστές των επόμενων χρόνων.
Δες πλάνα από την παράσταση στο θέατρο “Βέμπο” το 1993 “Sweet charity” με τους Θάνο Καληώρα, Μαριάννα Τόλη, Χρήστο Πολίτη, Λουκία Παπαδάκη:
Σμαρούλα Γιούλη – Βαγγέλης Λιβαδάς: Ο έρωτας μιας ζωής!
Το 1957 γνωρίστηκε με τον έφεδρο αξιωματικό και μετέπειτα επιτυχημένο θεατρικό επιχειρηματία Βαγγέλη Λειβαδά. Εκείνος παντρεμένος, έχει δύο παιδιά, ερχόταν από άλλο επαγγελματικό χώρο μεν, αλλά λάτρης του θεάτρου.
Η πρώτη τους συνάντηση ήταν στο κέντρο της Αθήνας, έξω από το φαρμακείο του Μαρινόπουλου. «Την είδα έξω από το φαρμακείο του Μαρινόπουλου να περιμένει. Περνούσαν τα τραμ το ένα μετά το άλλο γεμάτα από κόσμο και εκείνη δεν μπορούσε να μπει μέσα. Φοβόταν να σπρώξει λίγο και να ανεβεί, τόσο πολύ διακριτική και προσεκτική ήταν! Την έπιασα από τη μέση και την ανέβασα στο τραμ», είχε πει ο θεατρικός επιχειρηματίας για την γνωριμία τους. Παντρεύτηκαν στην εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης, στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας και κουμπάροι τους ήταν οι αξέχαστοι ηθοποιοί και φίλοι τους Μίμης Φωτόπουλος και Ντίνος Ηλιόπουλος. «Ευτυχώς που παντρεύτηκες αυτήν τη γυναίκα γιατί μόνο αυτή θα σταθεί όρθια και σίγουρα δίπλα σου», έλεγε στον Βαγγέλη Λιβαδά ο Μίμης Φωτόπουλος.
Ο Βαγγέλης Λιβαδάς ήταν ο άνθρωπος με τον οποίο μοιράστηκε περίπου πέντε δεκαετίες ζωής και θεατρικής διαδρομής. Η σχέση τους δεν ήταν μόνο ένας έρωτας μακριά από τα φώτα. Ήταν μια κοινή ζωή μέσα στο θέατρο, με παραγωγές, παραστάσεις, αγωνίες και μεγάλες επαγγελματικές μάχες.
Έχοντας εγκαταλείψει τον κινηματογράφο από τα μέσα των ’60s, η Σμαρούλα Γιούλη αναδείχθηκε σε σπουδαία ρολίστρια. Από το δράμα στην κωμωδία, από την “Αγία Αθανασία του Αιγάλεω” σε επιθεώρηση. Μάλιστα δεν δίστασε να μπει και δεύτερο όνομα όταν ο σύζυγός της ανέβασε τον “Τρελό του λούνα παρκ” με τον Θανάση Βέγγο, που έγινε η μεγαλύτερη θεατρική επιτυχία του σπουδαίου κωμικού μας.
Από την άλλη, τα μιούζικαλ στη χώρα μας, πλην της Αλίκης, δεν είχε σχεδόν καθόλου επιτυχία. Όμως, το καλοκαίρι του 1982 το ζευγάρι αποφάσισε να ρισκάρει και ανέβασε το Σικάγο. Ο Κώστας Ταχτσής υπέγραφε τη μετάφραση, ενώ τα πάντα, από κοστούμια μέχρι σκηνοθέτη, ήρθαν από το εξωτερικό και προσγειώθηκαν στην καλοκαιρινή Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Με την Αλίκη απέναντι να συνεχίζει το θρίαμβό της με την “Εβίτα”, το “Σικάγο” στην αρχή ζορίστηκε.
Όμως οι κριτικές και το «από στόμα σε στόμα» βοήθησαν την παράσταση. Μάλιστα στο καμαρίνι της Σμαρούλας φωτογραφήθηκαν οι τότε πολιτικοί αντίπαλοι για τον Δήμο της Αθήνας, Δημήτρης Μπέης και Τζανής Τζανετάκης. Το επόμενο καλοκαίρι ανέβασε την “Γυναίκα της χρονιάς” και τη μεθεπόμενη ίσως το πιο πετυχημένο μιούζικαλ. Το “Μάγκες και κούκλες” ήταν μια σπουδαία στο είδος της παράσταση, κόσμημα για τον τρόπο που ανεβαίνει το μιούζικαλ.
Δες ένα αφιέρωμα στην μεγάλη πρωταγωνίστρια:
Υπήρξαν και χρονιές που η Σμαρούλα Γιούλη δεν έπαιζε αλλά σκηνοθετούσε ή συμμετείχε στην παραγωγή. Η δεκαετία του ’80 τελείωσε με μια τεράστια επιτυχία που πήγε… τρένο δύο σεζόν. Το “Αταίριαστο ζευγάρι” μαζί με τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου.
Η είσοδος της ιδιωτικής τηλεόρασης άλλαξε τα πάντα, ακόμα και στο ελληνικό θέατρο. Από τη μία κάποιοι επιχειρηματίες έδιναν γη και ύδωρ σε τηλεαστέρες, οι οποίοι όμως δεν γέμιζαν το θέατρο. Άλλο το τζάμπα της τηλεόρασης και άλλο το θεατρικό εισιτήριο.
Από την άλλη, δημιουργήθηκαν νέες πιάτσες, μακριά από το ιστορικό κέντρο. Κλασικά κεντρικά θέατρα πήγαν να προσαρμοστούν στις νέες καταστάσεις και έχασαν την ταυτότητά τους. Οι παλαιοί θεατρικοί επιχειρηματίες προσπαθούσαν να επιβιώσουν.
Μια αθέτηση συμφωνίας από την μεριά πολύ γνωστής ηθοποιού, έκανε τον Βαγγέλη Λειβαδά να χάσει ένα από τα θέατρα.
Τότε σκέφτηκε τη νεο-ρετρό κατάσταση. Κοινώς την επαναφορά κλασσικών ελληνικών έργων που έγιναν και ταινίες σε νέα βερσιόν. Το πείραμα πέτυχε και οι θεατρικές επιχειρήσεις πήραν μια μικρή ανάσα.
Η μάχη για το θέατρο «Σμαρούλα»
«Ο Λειβαδάς ανέβαζε και κατέβαζε πρόσωπα», ήταν το μότο κυρίως στα ’70s και τα ’80s. Ως γνώστης του χώρου, αλλά και άνθρωπος της πιάτσας, ήξερε να ξεχωρίζει το καλό από μακριά. Έπαιζε με τις τάσεις του θεάματος, εμπιστευόταν νέους ανθρώπους, γνώριζε ποιος ήταν και για πού.
Το 1961 αγόρασε έναν μικρό κινηματογράφο στην οδό Αμερικής 10, που έγινε το θέατρο «Αμιράλ», το σημερινό «Μικρό Χορν». Σημαδιακό ότι το Αμιράλ ήταν το τελευταίο θέατρο που έμεινε στον επιχειρηματία μετά την κατάρρευση της αυτοκρατορίας του.
Στη διπλανή πολυκατοικία, στον ημιώροφο, έγιναν τα γραφεία της νέας εταιρείας. Και μετά ήρθε και το καλοκαιρινό «Παρκ» και μετά το «Βέμπο» και το «Σμαρούλα» στην Ευελπίδων που τόση πίκρα τον πότισε. Σε συνέντευξη που είχαν δώσει μαζί το 2007, η Σμαρούλα Γιούλη και ο Βαγγέλης Λιβαδάς μίλησαν για τον κίνδυνο να χάσουν το θέατρο «Σμαρούλα», τον χώρο που είχε συνδεθεί με ολόκληρη τη ζωή τους. Το 1981 που η «Ελεύθερη σκηνή» (Φασουλής, Παναγιωτοπούλου, Παπακωνσταντίνου, Αδαμάκη)είχε μείνει άστεγη, ο Λειβαδάς τους διεκδίκησε και τους πήγε στο «Σμαρούλα» με την πετυχημένη παράσταση “Της Ελλάδος το κάγκελο”.
Το καλοκαίρι του 2006 η “Μις Πέπσι” με πρωταγωνίστρια την Μπέσυ Μάλφα, ήταν η τελευταία παράσταση που ανέβηκε εκεί. Το θέατρο γκρεμίστηκε για να γίνει γκαράζ. Το ζευγάρι έδωσε αγώνες για να κριθεί διατηρητέο, αλλά δεν τα κατάφερε …
Δες ένα σπάνιο απόσπασμα από την τελευταία παράσταση που παίχτηκε στο θέατρο “Σμαρούλα Γιούλη” πριν γκρεμιστεί με τους: Μπέσσυ Μάλφα, Στράτος Τζώρτζογλου, Κάτια Νικολαΐδου, Παναγιώτης Καποδίστριας, Αντώνης Κρόμπας
Το φθινόπωρο του 2008, λόγω υψηλού μισθώματος, ο Λειβαδάς αναγκάστηκε να μην ανανεώσει ούτε τη συνεργασία του με το «Βέμπο». Το θέατρο έμεινε κλειστό για 6 χρόνια. Ούτε εκείνος ούτε εκείνη έζησαν για να το δουν να ξανανοίγει, έστω και από άλλους επιχειρηματίες.
«Ναι, έχω παράπονο από τους ανθρώπους του θεάτρου. Όταν σε έχουν ανάγκη είναι όλο αγάπες! Έχουν εξαφανιστεί όλοι. Δεν τους παρεξηγώ, αντίθετα τους συγχωρώ», είχε δηλώσει ο Βαγγέλης Λειβαδάς σε μία από τις τελευταίες του συνεντεύξεις. Το ζευγάρι απομονώθηκε, ενώ οι φήμες για προβλήματα υγείας τους έδιναν και έπαιρναν.
Δες ένα βίντεο αφιέρωμα στην μεγάλη πρωταγωνίστρια:
Η Σμαρούλα Γιούλη και ο σύζυγός της είχαν επενδύσει δεκαετίες ζωής στον συγκεκριμένο χώρο και η απώλεια των θεατρικών τους επιχειρήσεων και κυρίως του “Σμαρούλα” ήταν για εκείνους μια βαθιά πληγή. Δες ένα αφιερωματικό βίντεο για τον βαρώνο του ελληνικού θεάτρου, τον θεατρικό παραγωγό Βαγγέλη Λειβαδά, που είχε ετοιμάσει η Σεμίνα Διγενή, στους “Εντιμότατους Φίλους”, στην ΕΡΤ. Μαζί του, οι αγαπημένοι φίλοι και συνεργάτες του, ο Θύμιος Καρακατσάνης, ο Γιάννης Δαλιανίδης, ο Γιώργος Κιμούλης, η Νόρα Βαλσάμη, ο Γρηγόρης Βαλτινός, η Μίρκα Παπακωνσταντίνου, η Ζωή Λάσκαρη, η Κάτια Δανδουλάκη, ο Γιώργος Θεοδοσιάδης, ο Τάκης Χρυσικάκος, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, και ο Αντώνης Βγόντζας.
Η μεγάλη τραγωδία πριν από το τέλος
Το φινάλε της ζωής της Σμαρούλας Γιούλη ήταν βαθιά τραγικό. Στις 27 Νοεμβρίου 2011, ο Βαγγέλης Λειβαδάς, έχασε τη ζωή του έπειτα από πυρκαγιά που πιθανώς οφειλόταν σε θερμάστρα, στο σπίτι τους, στη Γλυφάδα, ενώ η Σμαρούλα Γιούλη, σε κατάσταση σοκ, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με αναπνευστικά προβλήματα, καθώς είχε προσπαθήσει να τον σώσει από τις φλόγες και αρνιόταν να τον αποχωριστεί. Ήταν ένα χτύπημα που ήρθε μόλις λίγους μήνες πριν από τον δικό της θάνατο.
Δες ένα βίντεο αφιέρωμα για το ζευγάρι:
Τρεις μήνες αργότερα, και συγκεκριμένα στις 7 Μαρτίου 2012, η Σμαρούλα Γιούλη, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 78 ετών. Μετά την απώλεια του Βαγγέλη Λειβαδά πέρασε τις τελευταίες ημέρες της σε γηροκομείο χτυπημένη από άνοια, κοιτώντας διαρκώς προς την πόρτα του δωματίου της, σαν να περίμενε να μπει ο άνδρας της ζωής της.
Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε στο νεκροταφείο Ζωγράφου στις 9 Μαρτίου. Το τελευταίο «αντίο» έδωσαν συγγενείς, φίλοι και πολλοί άνθρωποι του θεάτρου και του κινηματογράφου. Ανάμεσά τους ήταν η Ζωή Λάσκαρη, ο Αλέξανδρος Λυκουρέζος, η Άννα Φόνσου, ο Σπύρος Μπιμπίλας, ο Γιάννης Βογιατζής και άλλοι συνάδελφοί της.
">
">
">
">
">
">
">
">